انجمن دانشجویان ایران
مطالب جامع دهان ودندان - نسخه قابل چاپ

+- انجمن دانشجویان ایران (http://start.unicloob.ir)
+-- انجمن: پزشکی و پیراپزشکی (http://start.unicloob.ir/forumdisplay.php?fid=192)
+--- انجمن: پزشکی (http://start.unicloob.ir/forumdisplay.php?fid=193)
+---- انجمن: دهان ودندان (http://start.unicloob.ir/forumdisplay.php?fid=258)
+---- موضوعات: مطالب جامع دهان ودندان (/showthread.php?tid=2071)

صفحات: 1 2 3 4 5 6 7


مطالب جامع دهان ودندان - fafa38 - 1390-4-1

ساختمان دندان
هر دندان از دو قسمت تشكیل شده است : تاج و ریشه
تاج قسمتی از دندان است كه در دهان دیده می شود و ریشه قسمتی از دندان است كه در داخل استخوان فك قرار دارد.


[تصویر: chd13.jpg]






ساختمان دندان
هر دندان از دو قسمت تشكیل شده است : تاج و ریشه
تاج قسمتی از دندان است كه در دهان دیده می شود و ریشه قسمتی از دندان است كه در داخل استخوان فك قرار دارد.

ساختمان تاج
در تاج هر دندان از خارج به داخل سه لایه وجود دارد. مینا. عاج و مغز دندان

مینای دندان
قسمتی از تاج دندان كه در دهان قابل شاهده و لمس است. مینا نامیده می شود سایر قسمت های تاج در زیر مینا قرار دارند.

عاج دندان
عاج قسمتی است كه در زیر مینا قرار گرفته و استحكام آن از مینا كمتر است. همچنین بر خلاف مینا بافتی زنده بوده و در مقابل تحریكات حساسیت نشان می دهد. رنگ عاج زرد روشن است.

مغز دندان
در وسط هر دندان حفره ای وجود دارد كه حاوی اعصاب و رگهای خونی است و به آن مغز دندان می گویند. یك دندان تا هنگامی زنده است كه مغز آن سالم باشد. هرگاه در اثر پوسیدگی . ضربه یا عامل دیگری به مغز دندان آسیب برسد. معمولا دچار دندان درد می شویم . گاهی آسیب وارده باعث مرگ مغز دندان می شود. در چنین مواردی برای جلوگیری از عوارض بعدی باید به دندانپزشك مراجعه نمود.

ساختمان ریشه دندان
ریشه دندان نیز از سه لایه تشكلیل می شود كه بترتیب از خارج به داخل عبارتست از : سمان. عاج و مغز دندان .

[تصویر: chd12_2.jpg]
سمان چیست؟
سمان لایه نازكی است كه در سطح خارجی ریشه دندان قرار دارد. در زیر سمان عاج وجود دارد كه ادامه همان عاج است كه در قسمت تاج دندان می باشد. مغز دندان موجود در ریشه هم در ادامه مغز دندان است كه روی آن را عاج پوشانده است. روی عاج در قسمت تاج دندان مینا و در ریشه سمان قرار دارد.

سطوح دندان
تاج دندان دارای چند سطح است:
سطح خارجی یا لبی . كه به طرف لبه ها قرار دارد.
سطح داخلی یا سطح زبانی . كه در دندانهای پائین به سمت زبان و در دندانهای بالا به سمت سقف دهان است.
سطح بین دندان . سطح بین دندانی . سطح بین دو دندان مجاور را می گویند.
سطح جونده كه در دندانهای جلو باریك و تیز و در دندانهای عقب پهن و ناهموار است.
دکترمحمدعلی نجفی


بهداشت دهان و دندان - fafa38 - 1390-4-1

بهداشت دهان و دندان

شاید شما نیز تا کنون به دندانپزشکی مراجعه کرده باشید و یا از جمله کسانی هستید که علی رغم دندان درد نسبت به این مراجعه نگران هستید.

در این بخش سعی ما بر این است تا ضمن ارائه پرسش و پاسخ هایی در رابطه با دهان و دندان (که عموما مراجعین به دندانپزشکی مطرح نموده اند) زمینه را برای طرح مطالبی درباره این مسئله فراهم نماییم.

(پاسخ ها و مطالب ارائه شده توسط یکی از اساتید دندانپزشکی ارائه می گردد.)
دندانپزشک

[تصویر: 1971642312301364069234123180217704010433155.jpg]


آیا تا به حال به اهمیت رعایت بهداشت دندان ها فكر كرده اید؟اگر دندانی به علت عدم رعایت بهداشت و پوسیده شدن، خراب شد، می توان آن را ترمیم نمود؟

واقعیت این است كه ترمیم دندان و پر کردن آن حتی اگر به دقت،متبحرانه و با موادی بسیار عالی هم صورت گیرد، مشابه رفو كردن قالی یا شبیه به وصله كردن لباس است. لباسی كه پاره شد،هر چقدر هم با تبحر وصله شود، دیگر لباس اول نخواهد شد .
بهداشت دهان و دندان
آیاتصور می كنید وقتی دندانی با دقت و با مواد عالی پرشد دیگر تخریب نمی شود؟

در واقع چیزی كه باعث می شود، دندان اولیه كه سالم بوده و از مینا و عاج بسیار خوب و محكم هم تشكیل شده بود، خراب شود راحت تر می تواند دندانی را كه یك دندانپزشك خوب بازسازی كرده، خراب كند. فراموش نكنیم مینا و عاج، ساختمان طبیعی دندان است و طبیعتاَ بسیار محكمتر از موادی است كه بشر ساخته و به كارمی برد.
لذا اهمیت رعایت بهداشت، فقط در دندان سالم با اهمیت نبوده، بلکه در دندان پرشده مهم تر می باشد؛ زیرابه یقین موادی كه دندان با آن پر می شود، از مینا و عاج کیفیتی پایین تر خواهد داشت.
تبیان


جرم دندان چگونه تشکیل می شود؟ - fafa38 - 1390-4-1

آیا جرمگیری باعث آسیب به دندانها می شود؟

سوال فوق، پرسش بسیاری از بیماران است که یا خود متوجه وجود جرم های غیر طبیعی در روی دندان ها و نزدیک لثه ها شده اند و یا به توصیه دندانپزشک خود به انجام عمل جرم گیری جهت حذف جرم، ترغیب شده اند .شاید برای شما هم این سوال پیش آمده باشد .
این پرسش را باید از جهات مختلفی مورد بررسی قرار دهیم .

- اینکه اصلاً جرم چیست و اگر از روی دندانها برداشته نشود چه خواهد شد؟

[تصویر: 213226192173173806014524929242642082057873.jpg]

- اگر رنگ زرد و نا زیبای جرم و یا به عبارت دیگری زیبایی دندان ها برای ما مهم نباشد، چه ضرورتی بر جرم گیری وجود دارد؟

- اگر بنا بر جرم گیری حذف جرم هاست چه آسیب هایی متوجه دندان ها خواهد شد؟

- اگر در طی جرم گیری به دندان ها آسیب برسد . آیا باز جرم گیری توصیه می شود یا خیر؟
اما جرم چیست؟
در حقیقت جرم تجمع محکم و سخت شده پلاک های میکروبی است که به دندان ها چسبیده اند و با مسواک زدن نیز تمیز نمی شوند. از بحث های قبلی خاطرمان هست که اگر مسواک زده نشود ، روی دندان ها را لایه ای از میکروب ها و مواد غذایی جمع شده فرا می گیرد که به آن پلاک میکروبی می گویند . هدف از مسواک زدن حذف لایه میکروبی فوق ( پلاک میکروبی) است . پلاک میکروبی نه تنها باعث پوسیدگی دندان می شود ، بلکه فعالیت میکروبهای موجود در آن باعث آسیب به لثه و ایجاد التهاب در ناحیه لثه( ژنژیویت ) نیز خواهد شد. اگر شخصی مسواک نزند یا خوب مسواک نزند، پلاک های میکروبی کاملاً حذف نمی شوند و به تدریج بر ضخامت آنها افزوده می شود، پلاک های میکروبی ضخیم شده، تحت تأثیر کلسیم بزاقی می توانند به مواد معدنی موجود در دندان اتصال شیمیایی پیدا کنند. این فرآیند منجر به تشکیل جرم می شود . یعنی یک جسم سخت غیر از دندان در کنار دندان تشکیل می شود که از طریق کلسیم بزاقی، اتصال ضعیفی به دندان پیدا می کند . اتصال به دندان در حدی قوی نیست که نتوان آن را توسط ابزار دندانپزشکی جدا کرد ، اما آن قدر قوی هست که با مسواک زدن و یا شستشو قابل پاک شدن نیست .

جرم رفته رفته تشکیل می شود ، امکان حذف پلاک میکروبی هم کمتر شده و حتی اگر شخص خوب هم مسواک بزند، چون سطح دندان دیگر فاقد صافی و یکدستی ابتدایی خود شده است، پلاک های میکروبی درلابلای جرم ها باقی می ماند، به تدریج حجم پلاک های میکروبی موجود روی جرم ها بیشتر شده و مرتب بر حجم جرم نیز افزوده می گردد و مشکل تشدید می شود.
تبیان


در مورد فواید نخ دندان وضرورت استفاده از آن چه می دانید؟ - fafa38 - 1390-4-1

بهداشت دهان و دندان

عده ای فكر می كنند كه نخ دندان برای بیرون آوردن غذاهای بین دندانهاست و لذا اگر غذایی دربین دندانها گیر نكند، احتیاجی به نخ دندان نیست .

حال آنكه نخ دندان اصلاَ برای بیرون آوردن غذا از بین دندانها نیست. یعنی اگر هیچ غذایی بین دندانهای شما گیر نكند، بازهم لازم است حداقل یكبار در شبانه روز از نخ استفاده كنید .



دندانها دارای 5 سطح هستند ، كه تنها سه سطح آن با مسواك تمیز می شود. سطح بین دندانی به هیچ وجه با مسواك تمیز نمی شود و حال این كه میكروب كه عامل پوسیدگی است درآنجا نیزلانه می كند .



حقیقت امر آن است كه درسنین نوجوانی و جوانی نیز،این سطوح بین دندانی است كه بیشتر در معرض پوسیدگی قرار می گیرد. لذا اغراق نیست اگر بگوییم در این سنین ،استفاده ازنخ دندان اهمیت بیشتری دارد،تا مسواك زدن .
آیا می دانید عامل پوسیده شدن دندانها میكروب است ؟ یا به عبارت دیگر پوسیدگی یك بیماری میكروبی است ؟

پوسیدگی، تمام خصوصیاتی كه بیماریهای میكروبی دارند را، داراست . یعنی تا میكروبی نباشد پوسیدگی به وجود نمی آید . با حذف میكروب از محیط دهان می توان جلوی پوسیدگی را گرفت . همان طور كه میكروب ها را می توان با آنتی بیوتیك از بین برد، می توان برای حذف میكروب های عامل پوسیدگی نیز، از عوامل ضد میكروبی كمك گرفت .

بنابراین اگر شما بتوانید محیطی فراهم كنید كه در دهان شما هیچ میكروبی وجود نداشته باشد، به هیچ وجه پوسیدگی ایجاد نمی گردد . درمحیط های آزمایشگاهی نیز این امر تجربه شده است، تا وقتی درمحیطی میكروب وجود نداشته باشد، حتی اگر رژیم غذایی پر از قند به موجود زنده داده شود، در دندان هایش پوسیدگی دیده نمی شود و به محض اضافه كردن میكروب به محیط ، دندان ها پوسیده می شود .

تجمع میكروبها روی دندان پلاك میكروبی است و این همان لایه زردی است كه اگر چند روز مسواك نزنیم ، روی دندان ها جمع می شود. اگر این پلاك را از روی دندان ها حذف كنیم، میكروب ها را از دندان ها دور كرده ایم و دیگر پوسیده نمی شوند .

عده ای می گویند دندان های ما با فشار غذا خوردن می شکند، ولی هیچ اثری از پوسیدگی در دندان هایمان دیده نمی شود ، علت چیست ؟
هیچ گاه دندان سالم تحت فشار غذا خوردن معمول نمی شكند، چرا كه بافت های عصبی اطراف دندان ، مانع از فشار زیاد به دندان می شوند . وقتی دندانی در طی غذا خوردن می شكند، یعنی در زیر ناحیه شكسته شده ، پوسیدگی وجود داشته و باعث شده زیر دندان خالی شود؛ حال كه سطح دندان از زیر خالی شده است ، مقاومت آن كم شده و تحت فشار می شكند.
این گونه پوسیدگی ها كه در بین دندان ها بوجود می آیند، ابتدا مشخص نیستند ، در زیر دندان پیشرفت می كنند تا موقعی كه سطح رویی دندان تحت یك فشار نه چندان زیاد می شكند .
بیمارانی كه می گویند ما دندان های سالمی داریم ولی همیشه تحت فشار خرد میشوند ، از این دسته اند . درحقیقت دندان های این افراد ضعیف نیست ، ولی به علت عدم نخ كشیدن ، پوسیدگی در دندان ها پیشرفت می كند .
این گونه پوسیدگی ها و عوارض آن را، تنها با نخ كشیدن می توان متوقف كرد .
تبیان


بيماري هاي لثه، خاموشند - fafa38 - 1390-4-1

لثه ملتهب
[تصویر: 23722613011110921658143644913516425114313675.jpg]
همه دوست دارند لبخندي زيبا داشته باشند، ولي داشتن لبخندي زيبا، فقط داشتن يک رديف دندان سفيد در هنگام لبخند زدن نيست.

ديده شدن لثه‌هايي سالم و خوش رنگ نيز يکي ديگر از شاخص‌هاي يک لبخند زيباست؛ شاخصي كه دكتر ركن، رئيس‌هيأت ‌مديره انجمن پريودونتيست‌هاي ايران درباره آن صحبت مي ‌كند. با اين متخصص درباره پيشگيري از بيماري‌هاي لثه‌اي به گفت‌وگو نشستيم.

مي‌ گويند بيماري‌هاي لثه، بيماري‌هايي خاموشند، چرا ؟

بيماري‌‌هاي لثه بي‌ سر و صدا و به آرامي پيشرفت مي‌ کنند و چون دردي ايجاد نمي‌ کنند، بيشتر افراد فکر مي ‌کنند چنين بيماري اي ندارند و تا کار از کار نگذرد، به دندانپزشک مراجعه نمي ‌کنند، در حالي‌كه در سنين بالا يعني 60-50 سالگي، حدود 70 درصد افراد به نوعي از بيماري‌هاي لثه‌ مبتلا هستند.

شايع‌ترين نوع بيماري لثه‌اي كه افراد به آن مبتلا مي‌ شوند، كدام است؟

شايع‌ترين بيماري لثه‌اي، همان التهاب لثه است که با خونريزي از لثه آشکار مي ‌شود. خونريزي لثه در بسياري از بيماراني که به مطب دندانپزشکي مراجعه مي کنند، شايع است.

حالا از كجا بفهميم كه به اين بيماري خاموش مبتلا شده‌ايم؟ بيماري‌هاي لثه‌اي علامت‌ مشخصه‌اي هم دارند؟

خونريزي لثه يکي از اولين نشانه‌هاي بيماري‌هاي لثه‌اي است. اين خونريزي مي ‌تواند به صورت خودبه‌خود يا هنگام مسواک زدن يا حتي گاز زدن يک سيب اتفاق بيفتد.

دومين نشانه بيماري‌هاي لثه، تغيير رنگ لثه است.

بوي بد دهان هم از ديگر علايم بيماري‌هاي لثه‌اي به شمار مي‌ آيد.
لثه سالم
[تصویر: 421318765189176269514221786645025480252.jpg]
تغيير رنگ لثه كه به آن اشاره كرديد به گونه‌اي هست كه به سادگي مشاهده ‌شود؟

بله. کافي است شما جلوي آيينه برويد و نگاهي به رنگ لثه‌هايتان بياندازيد. رنگ لثه سالم صورتي صدفي است. در شروع بيماري‌هاي لثه‌اي، رنگ لثه قرمز رنگ به‌ نظر مي‌ آيد و به تدريج به سمت خاکستري متمايل به سفيد و مات در مي‌ آيد.
لثه بيمار
[تصویر: 10615314961984149126252250159021996189.jpg]
علاوه بر اين، لثه‌ طبيعي نبايد تحليل داشته باشد و به حالت هلالي (دالبوري) به دندان متصل شده باشد. تورم و تغيير قوام لثه‌ها نيز علائمي هشدار دهنده هستند که بايد افراد را به فکر رسيدگي به وضعيت لثه‌هايشان بياندازند.

آقاي دکتر، اصلاً چرا لثه‌ها بيمار مي‌ شوند؟

بيماري‌هاي لثه‌اي منشاء عفوني دارند، يعني مجموعه‌اي از ميکروب‌ها مي ‌توانند لثه‌ها را بيمار کنند. شايد اين ميکروب‌ها در حالت عادي در دهان همه ما وجود داشته باشند، ولي وقتي تعدادشان از ميزان مشخصي‌ بالاتر رفت، قدرت تخريب لثه و بافت‌هاي نگهدارنده دندان را پيدا مي کنند و بيماري‌هاي لثه‌اي آغاز مي ‌شوند.

بنابراين افراد بايد تلاش کنند با مسواک زدن مرتب و نخ‌کشيدن منظم، تعداد ميکروب‌هاي بيماري‌زا براي لثه و بافت‌هاي نگهدارنده دندان را پايين نگه‌ دارند.

شايد تشخيص اينکه لثه‌ها بيمار شده‌اند براي خيلي‌ها دشوار باشد، به ‌نظر شما چند وقت به چند وقت براي چکاپ و معاينه لثه‌ها بايد به متخصص لثه‌ مراجعه کرد؟

توصيه ما اين است که افراد نه فقط به متخصص لثه، بلکه هر 6 ماه يک بار به دندانپزشک عمومي مراجعه کنند تا از سلامت دندان‌ها و لثه‌هايشان مطئن شوند. در اين‌ صورت بيماري‌هاي لثه‌اي نيز تشخيص داده مي ‌شود.

آيا دندانپزشك عمومي مي ‌تواند درمان‌هاي اوليه براي بهبود بيماري‌هاي لثه‌اي را انجام دهد؟

در بسياري موارد اين گونه است، مثلاً التهاب لثه ناشي از وجود جرم که منجر به خونريزي از لثه‌ها يا تحليل آن شده است را مي ‌توان در مطب يک دندانپزشک عمومي با يک جرم‌گيري درمان کرد و لثه‌ها پس از چند هفته به حالت طبيعي خود باز خواهند گشت.

ولي اگر بيماري لثه در مراحل پيشرفته باشد و نياز به درمان‌هاي پيچيده‌تري مثل پيوند لثه، جراحي‌هاي وسيع در لثه‌ها و... باشد، همين دندانپزشک عمومي، بيمار را به يک متخصص لثه ‌ارجاع مي ‌دهد تا اقدامات درماني مناسب براي او انجام گيرد.

به ‌طور كلي متخصص لثه، چه اقدمات درماني به بيماران ارائه مي‌ کند؟

لازمه داشتن سلامت دهان و دندان، داشتن لثه‌ها و بافت‌هاي نگهدارنده دندان سالم است که از دندان‌هاي درون خود به خوبي حمايت کنند.

متخصصان لثه به بيماران کمک مي ‌کنند که از بيماري‌هاي لثه و بافت‌هاي نگهدارنده دندان پيشگيري کرده و بيماري‌هاي اين بافت‌ها را درمان مي ‌کنند.

جرم‌گيري زير لثه، جرم‌گيري بالاي لثه، پيوند لثه، جراحي‌هاي لثه، محکم کردن دندان‌هايي که اندکي لقي دارند(اسپلينت کردن)، تقسيم دندان‌هايي که دچار مشکلاتي شده‌اند به چند بخش و استفاده از آنها پس از روکش کردن به‌ عنوان واحدهايي مستقل، کار گذاشتن ايمپلنت‌هاي دنداني به جاي دندان‌هاي از دست رفته و... از جمله درمان‌هايي است که متخصصين لثه براي بيماران انجام مي ‌دهند.
ادامه دارد...
دكتر گلرخ ثريا


آشنایی با انواع دندان ها - fafa38 - 1390-4-1

دندان بهترین نقش و سخت‌‌ترین ساختار را در فک انسان و بسیاری از جانوران مهره‌دار به عهده دارد. عمده ترین کاربرد دندان ، تکه تکه و آسیاب کردن غذا‌ها می‌باشد. علاوه بر این ، در انسان ها، دندان نقش بسیار مهمی در تکلم و ادای صحیح کلمات ایفا می‌کند.

هر فرد در دوره زندگی اش دارای دو سری دندان می‌شود: دندان های شیری و دندان های دایمی.
انواع دندان های شیری
[تصویر: 1352541641051341871507413944136724711720198.jpg]
دندان های شیری (Deciduous Teeth)

تعداد دندان های شیری 20 عدد است که به طور مساوی در هر فک جای می‌گیرد. پس از مدتی 32 دندان دائمی به مرور جایگزین دندان های شیری می‌گردند.

از آنجا که دندان های شیری پایه و اساس دندان های اصلی و دائمی هستند، مراقبت از آنها و رعایت اصول بهداشت دهان و دندان ضروری می‌باشد. این دندان ها 20 عدد (10 عدد در هر آرواره) می‌باشد که در نیمه هر آرواره دو دندان پیشین، یک دندان نیش، دو دندان آسیاب کوچک قرار گرفته است( روی تصویر بالا کلیک کنید).

تکامل دندان های شیری از دوره جنینی شروع می‌شود و در آمدن آنها پس از تولد نوزاد و از شش ماهگی شروع می‌شود.

دندان های دایمی (Permanent Teeth)

این دندان ها 32 عدد (16 عدد در هر آرواره) می‌باشند که در نیمه هر آرواره دو دندان پیشین، یک عدد دندان نیش، دو دندان آسیاب کوچک و سه دندان آسیاب بزرگ قرار دارد. رویش دندان های دایمی از شش ماهگی شروع می شود و آخرین دندان های آسیاب بزرگ به نام دندان های عقل در سنین 20 سالگی در می‌آیند.

توضیح اینکه دندان های آسیاب بزرگ فاقد دندان های شیری هستند. 32 دندان دائمی، به شرح ذیل تقسیم بندی و نامگذاری شده‌اند( روی تصویر پایین کلیک کنید):
انواع دندان های دائمی
[تصویر: 55164213151103230176163128153181155124390221.jpg]
دندان های پیشین

به چهار دندان جلویی در فک بالا و پائین (جمعا 8 دندان)، دندان های پیشین گفته می شود. دندان های پیشین بزرگ، تخت و دارای لبه تیز و باریک هستند که برای بریدن لقمه ی غذا کاربرد دارند. دندان های پیشین، تک ریشه ای هستند.

دندان های نیش

در طرفین دندان های پیشین، دندان های نیش قرار دارند. شکل و ساختار آنها ضخیم و برجسته است که منتهی به یک سر تیز و برنده می‌شوند. این دندان ها برای بریدن قطعات گوشت بسیار مناسب هستند.

دندان های آسیاب کوچک

کنار هر دندان نیش، دو دندان آسیاب کوچک (جمعا 8 عدد) قرار دارند که فاصله بین دندان های نیش تا آسیاب بزرگ را پُر می‌کنند. سطح روی آنها پهن و تخت و لبه‌های آنها تیز و عاج دار می‌باشد. دندان های آسیاب کوچک کنار نیش ها، دو ریشه‌ای و دندان های آسیاب کوچک کنار آسیاب های بزرگ، تک ریشه‌ای هستند.

در فک پایینی، تمامی دندان های آسیاب کوچک، تک ریشه‌ای می‌باشند.

دندان های آسیاب بزرگ

سه دندان آخر در طرفین فک های بالا و پایین، دندان های آسیاب بزرگ هستند که تعداد آنها جمعا ‌به 12 عدد می‌رسد که به ترتیب آسیاب اول، دوم و سوم نامیده می‌شوند.

دندان های آسیاب اول، دقیقا‌ کنار دومین دندان آسیاب کوچک قرار دارد و به دندان های آسیاب شش سالگی هم معروف می‌باشد.

دندان عقل

دندان های آسیاب بزرگ سوم که به دندان عقل نیز معروف می‌باشند، در انتهای فک ها واقع شده اند و معمولا بین 16 تا 20 سالگی شروع به در آمدن می‌کنند. از آنجایی که دندان های عقل، آخرین دندان هایی هستند که در می‌آیند، عمدتا روی فک جای کافی برای رشد آنها باقی نمی‌ماند. اگر دندان ها به هم فشرده و فک کوچک باشد، ممکن است دندان های عقل زیر دندان های دیگر یا استخوان فک نهفته شوند. اگر تنها قسمتی از دندان عقل دربیاید، ایجاد درد و ناراحتی خواهد کرد که در آن صورت باید با جراحی از دهان خارج شود.

بین دندان های عقل و آسیاب بزرگ اول، دندان های آسیاب بزرگ اول دندان های آسیاب بزرگ دوم یا دندان های آسیاب دوازده سالگی وجود دارد. دندان های آسیاب بزرگ، دندان های درشتی هستند که سطح آنها پهن بوده و برای آسیاب کردن و جویدن غذا کاربرد دارند. آسیاب های بزرگ واقع بر روی فک بالایی، ریشه‌های مجزا دارند، ولی دندان های آسیاب بزرگ فک پایینی، دو ریشه‌ای هستند.

منبع : دانشنامه ی رشد


شناخت علل پوسیدگی دندان - fafa38 - 1390-4-1

شناخت علل پوسیدگی دندانمشکلات دهان و دندان امروزه یکی از رایج ترین مشکلات مردم در سرتاسر جهان است. البته امروزه با پیشرفت وضعیت بهداشت ، میزان فساد و از بین رفتن دندان بسیار کمتر از گذشته است ولی با توجه به نوع تغذیه، عادات غلط و عدم به کارگیری صحیح روش های بهداشتی ، معضلات دندان هنوز هم وجود دارد. در اینجا جناب آقای دکتر یزدانی از دندانپزشکان باتجربه کشور و استاد سابق دانشکده دندان پزشکی دانشگاه شهید بهشتی به تعدادی از سؤالات در مورد دهان و دندان پاسخ داده اند :
آیا حتی بدون وجود درد و یا عفونت لثه باید دندان عقل را خارج کرد؟

اگر دندان های عقل مزاحمتی نداشته باشند، احتیاج به درآوردنشان نیست. این مزاحمت می تواند به صورت عفونت، درد و یا در موقع رویش فشار به بقیه دندان ها و نامرتب کردن دندان ها باشد ، اگر این مسائل موجود باشد، باید دندان ها درآورده شوند. ولی اگر در دهان جای کافی برای رویش این دندان باشد و دندان عقل به خوبی رویش پیدا کرده و نیمه نهفته باقی نماند، احتیاجی به درآوردن آن نیست.
چرا با وجود مسواک مرتب و استفاده از نخ دندان باز هم دندان ها دچار پوسیدگی می شوند؟
پوسیدگی دندان 4 عامل احتیاج دارد:

1- باید دندان در دهان باشد تا پوسیدگی ایجاد شود.

2- میکروب باشد.

3- مواد قندی، هر ماده ای که قند باشد یا تبدیل به قند شود مثل نان.

4- زمان.

هر فرد باید دندانی داشته، میکروبی موجود باشد و قندی را مصرف کند و در کنار این موارد باید زمان کافی به میکروب و قند داده شود تا میکروب بتواند قند را تبدیل به اسید کرده و در دندان ایجاد پوسیدگی کند.

هنگامی که ما مسواک می زنیم، زمان را عقب می بریم، یعنی اگر احتیاج است زمانی طول بکشد تا میکروب به طور کافی قندها را مصرف کند و اسید تولید شود، با مسواک زدن ، قند و میکروب از بین می رود و زمان کافی نیزاز این دو گرفته می شود. ولی پوسیدگی دندان نمی تواند بدون این دلایل باشد.
شناخت علل پوسیدگی دندان

بسیاری از بیماران ابراز می کنند که مسواک می زنیم و نخ نیز مرتب می کشیم ولی باز هم دچار پوسیدگی دندان ها می شویم، حال علت چیست؟

علت ایجاد پوسیدگی در این حالت بدین دلیل است که شاید فرد همیشه مسواک زده ولی در کنار این وضعیت همیشه نیز
آدامس بجود و قند دائمی را در داخل دهان داشته باشد و یا فرد ممکن است مرتب نوشابه های گازدار مصرف کند ( در داخل نوشابه هم قند و هم اسید وجود دارد) و یا هم چنین خوردن دائم آب نبات، شربت و کلیه چیزهایی که قند دارد.

در هنگام نوشیدن نوشابه با «نی » اگر نی را بین دندان ها قرار دهید میزان پوسیدگی بسیار بیشتر می شود، زیرا در این حالت نوشابه مرتب در کنار دندان ها وجود دارد. نی بهتر است در داخل دهان قرار گیرد.
بهترین نوع تغذیه برای داشتن دندان های خوب چیست؟

باید بدانید تغذیه بعد از سن 12 سالگی نقش زیادی روی تاج دندان ندارد قبل از این سن بهتر است تغذیه حاوی مواد پر از
کلسیم و ویتامین باشد. مصرف لبنیات از اهمیت بالایی برخوردار است.

مضرترین چیز برای دندان چیزهای چسبناک است که بر روی دندان باقی می ماند مانند گز و سوهان،در مورد بچه هایی که دندان های شان کامل شده،مادر باید با استفاده از چیزی مثل پنبه دندان ها را پاک کند.
چرا دندان ها با بالا رفتن سن ، شل و لق می شود؟

هیچ دندانی با بالا رفتن سن شـُل نمی شود، با بالا رفتن سن ، زمان فراموش کردن مسواک طولانی تر می شود، یعنی هر چه سن فرد بالاتر می رود، عدم رعایت بهداشت اثر بدتری را بر روی بدن می گذارد و به دنبال تجمع جرم ها ، دندان ممکن است به وسیله جرم ها از بین برود، ولی کسی که تمام مراقبت ها را انجام دهد دندان های سالم خواهد داشت.

منبع : زن روز


مواد غذایی موثر در پوسیدگی دندان و جلوگیری از آن - fafa38 - 1390-4-1

پوسیدگى دندان یکى از رایج ترین بیمارى هاى عفونى است و بر اساس گزارشات ارائه شده 5 برابر رایج تر از بیماری آسم است.

بررسى پوسیدگى دندان ها نشان مى دهد که بچه هایى که والدین آنها حداقل تا لیسانس تحصیل کرده اند، کمتر از بچه هایى که والدین آنها کمتر از لیسانس هستند به پوسیدگى دندان ها مبتلا هستند.

ایجاد پوسیدگى به عواملى چون ترکیبات مینا و عاج دندان، محل قرارگیرى دندان ها، ترکیبات و میزان ترشح بزاق و وجود شیارها و حفرات در تاج دندان بستگى دارد.

بزاق هاى آلکالوئیدى اثر پیشگیرانه دارند. به همان میزان که بزاق اسیدى موجب افزایش خطر پوسیدگى مى شود، روش زندگى نیز در این پدیده موثر است. باکترى ها عامل اساسى در ایجاد پوسیدگى هستند.

کربوهیدرات ها ماده ی ایده آل براى باکترى های مولد پوسیدگی دندان هستند و فرآورده هاى اسیدى ناشى از آنها موجب کاهش PH بزاق به پایین تر از 5/5 مى شود که زمینه مناسب را براى تولید پوسیدگى فراهم مى کند.


پوسیدگی ریشه ی دندان

فاکتور اولیه در ایجاد پوسیدگى ریشه، عقب نشینى لثه است که اغلب ناشى از بیمارى لثه است که در این حالت ریشه هاى عریان بسیار مستعد پوسیدگى هستند. فاکتورهاى دیگرى که با افزایش شیوع این پوسیدگى ارتباط دارد، میزان سن، فقدان فلوراید موجود در آب، بهداشت ضعیف دهان و خوردن مکرر مواد غذایی حاوی کربوهیدرات است.

درمان پوسیدگى ریشه شامل ترمیم دندان و مشاوره تغذیه است. پوسیدگى ریشه یک بیمارى عفونى دندان است که در بالغین مسن تر بیشتر مشاهده مى شود، زیرا این گروه از افراد دندان هاى طبیعى خود را در مدت بیشترى نگه داشته اند.


عوامل تغذیه اى موثر بر پوسیدگى دندان

عوامل تغذیه اى موثر بر پوسیدگى دندان عبارتند از : دفعات مصرف مواد کربوهیدراتی یا قندی، نوع تغذیه، دفعات غذا خوردن، ترکیبات مواد غذایى و آشامیدنى، مدت زمان تماس دندان با مواد غذایى و آشامیدنى.


مواد غذایی مولد پوسیدگی

کربوهیدرات ها ماده ی ایده آل براى باکترى های مولد پوسیدگی دندان هستند و فرآورده هاى اسیدى ناشى از آنها موجب کاهش PH بزاق به پایین تر از 5/5 مى شود که زمینه مناسب را براى تولید پوسیدگى فراهم مى کند.

مواد قندى در چهار گروه از شش گروه مواد غذایى موجود هستند: 1- حبوبات 2- میوه ها 3 - فرآورده هاى لبنى 4- مواد قندى.

با وجود اینکه بعضى سبزیجات نیز مواد قندى دارند، ولى گزارشى مبنى بر پوسیدگى زایى آنها ارائه نشده است. موادى چون نشاسته موجب کاهش PH بزاق به کمتر از 5/5 مى شود. بیسکوییت، چیپس، نان و انواع میوه ها (تازه، خشک و کمپوت) و همچنین آب میوه ها نیز پوسیدگى زا هستند.

تمایز بین مواد مولد پوسیدگى دندان، متوقف کننده پوسیدگى و ضد پوسیدگى بسیار مهم است.

نتایج مطالعات نشان داده است که میزان اسیدى که از تخمیر مواد غذایى توسط باکترى های دهان ایجاد مى شود به مقدار قند موجود در آن ماده بستگى دارد. پوسیدگى زایى همچنین تحت تاثیر عوامل دیگرى مانند حجم و میزان بزاق تولید شده در فرد، تعداد وعده هاى مصرف غذا، ترکیبات مواد غذایى مورد استفاده، میزان تشکیل پلاک میکروبى و میزان استعداد ژنتیکى فرد است.


مواد غذایى متوقف کننده ی پوسیدگى
یا آن دسته که توسط میکروب هاى پلاک دندان، قابل مصرف نیستند، PH بزاق را به پایین تر از 5/5 کاهش نمى دهند.این مواد شامل پروتئین هایى چون تخم مرغ، ماهى، گوشت، بعضى سبزیجات و آدامس هاى بدون قند هستند. قندهاى مصنوعی از قبیل ساخارین، سیکلامات ها و آسپارتام نیز جزء این گروه هستند. بعضى از شواهد دال بر این است که قندهای مصنوعی به علت اینکه مواد مورد نیاز را در اختیار باکتری های مولد پوسیدگی قرار نمى دهند، متوقف کننده ی پوسیدگى هستند.


مواد غذایى ضد پوسیدگى
، موادى هستند که هنگام استفاده از آنها جذب غذاهاى اسیدزا توسط باکترى ها مختل مى شود. الکل هاى پنج قندى جزء این دسته محسوب مى شوند، زیرا توسط آمیلاز بزاق تجزیه نمى شوند. مکانیسم عمل این گروه از مواد شامل فعالیت هاى ضدمیکروبى علیه باکتری های مولد پوسیدگی است. از جمله ی این مواد می توان آدامس های بدون قند حاوی گزیلیتول را نام برد.

تاثیر آدامس در کاهش پوسیدگى از طریق ترشح بزاق است که منجر به افزایش فعالیت خنثى سازى بزاق و در پى آن افزایش زدودن کربوهیدرات ها از سطح دندان مى شود. آدامس هاى بدون قند از طریق افزایش ترشح بزاق در کاهش پوسیدگى موثر هستند.توصیه مى شود پس از غذا هاى حاضرى یا وعده هاى غذایى از آدامس بدون قند استفاده کنید تا احتمال پوسیدگى را کاهش دهد. در عین حال امکان معدنى شدن مجدد بخش هاى تخریب شده دندان نیز افزایش مى یابد.

آدامس های بدون قند حاوی گزیلیتول هستند. در واقعمکانیسم ضد پوسیدگى گزیلیتول موجود در آدامس، جایگزین شدن آن به جاى قند است. همچنین تعداد باکتری های مولد پوسیدگی را کاهش می دهد. استرپتوکوک موتان(باکتری مولد پوسیدگی) قادر به متابولیزه کردن گزیلیتول نیست.

از دیگر مواد ضد پوسیدگى مى توان پنیر چدار و سوئیسى را نام برد.

دکتر رضا آمری نیا- متخصص تغذیه


چگونه فلوراید از پوسیدگی دندان جلوگیری می کند؟ - fafa38 - 1390-4-2

مصرف مواد غذایی که دارای قند ساده ( مثل شکر ) یا نشاسته ( مثل شیرینی جات ) هستند، باعث رشد باکتری هایی در دهان می شوند که مولد
پوسیدگی دندان هستند.

املاح معدنی بطور دائم از دندان های شما برداشته شده و املاح جدیدی جایگزین آنها می شوند.

وجود مقدار کمی فلوراید در بزاق دهان شما باعث می شود مقدار املاحی که وارد دندان شما می شوند بیشتر از مقدار خارج شده از آن باشند، در نتیجه دندان ها را محکم می کنند.

فلوراید باعث تشکیل کریستال های فسفات کلسیم می شود که این کریستال ها به شکل مواد سختی با دندان ترکیب می شوند. این مواد سخت " فلوئور هیدروکسی آپاتیت " نام دارند.


به دلیل مقدار کم فلوراید موجود در بزاق دهان شما ، مقدار باکتری های دهان تغییر نمی کنند و نقش فلوراید در جلوگیری از پوسیدگی
دندان به دلیل جلوگیری از رشد این باکتری ها نیست ( یعنی فلوراید جلوی رشد باکتری های مولد پوسیدگی را نمی گیرد ).

فلوراید هنگامی می تواند از پوسیدگی
دندان جلوگیری کند که به طور همیشگی در بزاق دهان وجود داشته باشد.
شما بایستی بطور منظم و پیوسته مواد حاوی فلوراید را مصرف کنید که شامل آب نوشیدنی، خمیر دندان یا مایعات شوینده حاوی فلوراید است.
با مصرف این مواد همیشه مقدار کمی فلوراید در دهان شما موجود خواهد بود.دانشمندان سعی دارند کاری کنند که فلوراید همیشه و به آرامی در بزاق دهان وجود داشته باشد.
منبع : WWW://DRMIRKIN.COM

مترجم : ولدخانی – کارشناس تغذیه تبیان


نقش تغذیه در سلامت دهان و دندان - fafa38 - 1390-4-2

[تصویر: 18819211319141281592551053156125245511957.jpg]
آشامیدنى ها و تعداد وعده هاى غذایى با تاثیر بر روى میکروب هاى موجود در دهان، نقش مهمى را در تکامل دندان، لثه، نسوج و ساختار استخوانى محیط دهان و همچنین پیشگیرى از انواع بیمارى هاى دهان ایفا می کنند که عمدتاً این تاثیرات به شکل سیستمیک است.

کمبود ویتامین هاى B12 ، C ، ریبوفلاوین ، فولات و مواد معدنى مثل روى ، آهن، در کاهش روند ترمیم نسوج دهانى موثر است. به همان نسبت که کمبود مواد یاد شده در شکل گیرى و سلامت دهان موثر است، متقابلاً شکل و سلامت حفره ی دهان نیز در دریافت مواد فوق و استفاده از آنها نقش دارد؛ به عبارتى مى توان گفت این دو وضعیت به گونه اى به هم وابسته اند.

بیمارى هاى دهان عمدتاً در پى پوسیدگى دندان ها ایجاد مى شود. فقدان یک یا چند دندان و یا بى دندانى کامل در سنین بالاى 65 سال رایج است که این مشکل تاثیر بسزایى در تغذیه ی این دسته از افراد دارد و علاوه بر آن باعث اختلال در رشد، تکامل، بقا و ساختار حفره دهانى مى شود.

جزئیات اشاره شده در ذیل بخشى از این مشکلات را مطرح مى سازد.

بیمارى هاى پریودنتال به صورت یک بیمارى موضعى و سیستمیک محسوب مى شود. کمبود موادى مانند ویتامین هاى A، C، E ، فولات و بتاکاروتن و املاح معدنى چون کلسیم ، فسفر و روى در ایجاد بیمارى یاد شده نقش موثرى دارند.

سرطان دهان که اغلب در اثر استفاده ی بیش از حد تنباکو و الکل رخ مى دهد، از سویى باعث افزایش نیاز به کسب انرژى و مصرف مواد غذایى در بیمار مى شود و از طرف دیگر در خوردن و تغذیه ی بیمار مشکلاتی را به وجود می آورد که عمدتاً مى تواند ناشى از روش هاى درمانى مانند جراحى ها، رادیوتراپى، شیمى درمانى و سایر موارد درمانى باشد.

از بیمارى هاى حاد و مزمن دیگرى که مى تواند در توانایى خوردن فرد، تاثیر منفى داشته باشد مى توان به دیابت کنترل نشده اشاره کرد که توام با سندرم سوزش زبان، برفک و خشکى دهان است. همچنین مشکلات دهانى می تواند ناشى از نقص سیستم ایمنى بدن مانند ایدز باشد.


* نقش تغذیه در تکامل دندان ها

تکامل دندان هاى شیرى در ماه دوم و سوم جنینى آغاز مى شود و معدنى شدن آنها از ماه چهارم جنینى تا دهه ی اول زندگى فرد ادامه دارد. مواد غذایى که جنین از بدن مادر دریافت مى نماید، نقش موثرى در تشکیل و تکامل ساختار دندان ها در مرحله قبل از رویش آنها دارد.

تشکیل دندان ها با معدنى شدن ماتریکس پروتئینى آنها همراه است. در عاج دندان، پروتئین به صورت الیاف کلاژن است که براى ساخت آنها وجود ویتامین C ضرورى است. ویتامین D جزء اساسى جهت تشکیل بلورهاى هیدروکسى آپاتیت از کلسیم و فسفر است. فلوراید نیز با اضافه شدن روى بلورهاى هیدروکسى آپاتیت، لایه ی مقاوم به پوسیدگى را روى دندان ها ایجاد مى کند.

تغذیه و رژیم غذایى در تمام مراحل تکامل، رویش و بقاى دندان موثر است. پس از رویش دندان، تغذیه نقش موثر و مداومى در تکامل، تقویت و معدنى شدن مینا و بقیه ی اجزاى دندان دارد.

نقش موضعى مواد غذایى مصرفى به ویژه کربوهیدرات ها و دفعات مصرف غذا را نباید فراموش کرد که در پی آن باکترى هاى دهان باعث تولید اکسیدهاى آلى از این مواد غذایی و در نتیجه پوسیدگى دندان ها می شوند.

در طول زندگى فرد رژیم غذایى نقش موثرى را در دندان ها، استخوان ها، پایدارى نسوج دهان و مقاومت در مقابل عفونت و افزایش عمر دندان ها دارد.

دکتر رضا آمری نیا- متخصص تغذیه