انجمن دانشجویان ایران
مطالب جامع دهان ودندان - نسخه قابل چاپ

+- انجمن دانشجویان ایران (http://start.unicloob.ir)
+-- انجمن: پزشکی و پیراپزشکی (/forumdisplay.php?fid=192)
+--- انجمن: پزشکی (/forumdisplay.php?fid=193)
+---- انجمن: دهان ودندان (/forumdisplay.php?fid=258)
+---- موضوعات: مطالب جامع دهان ودندان (/showthread.php?tid=2071)


مطالب جامع دهان ودندان - fafa38 - ۱-۴-۱۳۹۰ ۰۷:۱۱ عصر

ساختمان دندان
هر دندان از دو قسمت تشكیل شده است : تاج و ریشه
تاج قسمتی از دندان است كه در دهان دیده می شود و ریشه قسمتی از دندان است كه در داخل استخوان فك قرار دارد.


[تصویر: chd13.jpg]






ساختمان دندان
هر دندان از دو قسمت تشكیل شده است : تاج و ریشه
تاج قسمتی از دندان است كه در دهان دیده می شود و ریشه قسمتی از دندان است كه در داخل استخوان فك قرار دارد.

ساختمان تاج
در تاج هر دندان از خارج به داخل سه لایه وجود دارد. مینا. عاج و مغز دندان

مینای دندان
قسمتی از تاج دندان كه در دهان قابل شاهده و لمس است. مینا نامیده می شود سایر قسمت های تاج در زیر مینا قرار دارند.

عاج دندان
عاج قسمتی است كه در زیر مینا قرار گرفته و استحكام آن از مینا كمتر است. همچنین بر خلاف مینا بافتی زنده بوده و در مقابل تحریكات حساسیت نشان می دهد. رنگ عاج زرد روشن است.

مغز دندان
در وسط هر دندان حفره ای وجود دارد كه حاوی اعصاب و رگهای خونی است و به آن مغز دندان می گویند. یك دندان تا هنگامی زنده است كه مغز آن سالم باشد. هرگاه در اثر پوسیدگی . ضربه یا عامل دیگری به مغز دندان آسیب برسد. معمولا دچار دندان درد می شویم . گاهی آسیب وارده باعث مرگ مغز دندان می شود. در چنین مواردی برای جلوگیری از عوارض بعدی باید به دندانپزشك مراجعه نمود.

ساختمان ریشه دندان
ریشه دندان نیز از سه لایه تشكلیل می شود كه بترتیب از خارج به داخل عبارتست از : سمان. عاج و مغز دندان .

[تصویر: chd12_2.jpg]
سمان چیست؟
سمان لایه نازكی است كه در سطح خارجی ریشه دندان قرار دارد. در زیر سمان عاج وجود دارد كه ادامه همان عاج است كه در قسمت تاج دندان می باشد. مغز دندان موجود در ریشه هم در ادامه مغز دندان است كه روی آن را عاج پوشانده است. روی عاج در قسمت تاج دندان مینا و در ریشه سمان قرار دارد.

سطوح دندان
تاج دندان دارای چند سطح است:
سطح خارجی یا لبی . كه به طرف لبه ها قرار دارد.
سطح داخلی یا سطح زبانی . كه در دندانهای پائین به سمت زبان و در دندانهای بالا به سمت سقف دهان است.
سطح بین دندان . سطح بین دندانی . سطح بین دو دندان مجاور را می گویند.
سطح جونده كه در دندانهای جلو باریك و تیز و در دندانهای عقب پهن و ناهموار است.
دکترمحمدعلی نجفی


بهداشت دهان و دندان - fafa38 - ۱-۴-۱۳۹۰ ۰۹:۰۷ عصر

بهداشت دهان و دندان

شاید شما نیز تا کنون به دندانپزشکی مراجعه کرده باشید و یا از جمله کسانی هستید که علی رغم دندان درد نسبت به این مراجعه نگران هستید.

در این بخش سعی ما بر این است تا ضمن ارائه پرسش و پاسخ هایی در رابطه با دهان و دندان (که عموما مراجعین به دندانپزشکی مطرح نموده اند) زمینه را برای طرح مطالبی درباره این مسئله فراهم نماییم.

(پاسخ ها و مطالب ارائه شده توسط یکی از اساتید دندانپزشکی ارائه می گردد.)
دندانپزشک

[تصویر: 1971642312301364069234123180217704010433155.jpg]


آیا تا به حال به اهمیت رعایت بهداشت دندان ها فكر كرده اید؟اگر دندانی به علت عدم رعایت بهداشت و پوسیده شدن، خراب شد، می توان آن را ترمیم نمود؟

واقعیت این است كه ترمیم دندان و پر کردن آن حتی اگر به دقت،متبحرانه و با موادی بسیار عالی هم صورت گیرد، مشابه رفو كردن قالی یا شبیه به وصله كردن لباس است. لباسی كه پاره شد،هر چقدر هم با تبحر وصله شود، دیگر لباس اول نخواهد شد .
بهداشت دهان و دندان
آیاتصور می كنید وقتی دندانی با دقت و با مواد عالی پرشد دیگر تخریب نمی شود؟

در واقع چیزی كه باعث می شود، دندان اولیه كه سالم بوده و از مینا و عاج بسیار خوب و محكم هم تشكیل شده بود، خراب شود راحت تر می تواند دندانی را كه یك دندانپزشك خوب بازسازی كرده، خراب كند. فراموش نكنیم مینا و عاج، ساختمان طبیعی دندان است و طبیعتاَ بسیار محكمتر از موادی است كه بشر ساخته و به كارمی برد.
لذا اهمیت رعایت بهداشت، فقط در دندان سالم با اهمیت نبوده، بلکه در دندان پرشده مهم تر می باشد؛ زیرابه یقین موادی كه دندان با آن پر می شود، از مینا و عاج کیفیتی پایین تر خواهد داشت.
تبیان


جرم دندان چگونه تشکیل می شود؟ - fafa38 - ۱-۴-۱۳۹۰ ۰۹:۱۸ عصر

آیا جرمگیری باعث آسیب به دندانها می شود؟

سوال فوق، پرسش بسیاری از بیماران است که یا خود متوجه وجود جرم های غیر طبیعی در روی دندان ها و نزدیک لثه ها شده اند و یا به توصیه دندانپزشک خود به انجام عمل جرم گیری جهت حذف جرم، ترغیب شده اند .شاید برای شما هم این سوال پیش آمده باشد .
این پرسش را باید از جهات مختلفی مورد بررسی قرار دهیم .

- اینکه اصلاً جرم چیست و اگر از روی دندانها برداشته نشود چه خواهد شد؟

[تصویر: 213226192173173806014524929242642082057873.jpg]

- اگر رنگ زرد و نا زیبای جرم و یا به عبارت دیگری زیبایی دندان ها برای ما مهم نباشد، چه ضرورتی بر جرم گیری وجود دارد؟

- اگر بنا بر جرم گیری حذف جرم هاست چه آسیب هایی متوجه دندان ها خواهد شد؟

- اگر در طی جرم گیری به دندان ها آسیب برسد . آیا باز جرم گیری توصیه می شود یا خیر؟
اما جرم چیست؟
در حقیقت جرم تجمع محکم و سخت شده پلاک های میکروبی است که به دندان ها چسبیده اند و با مسواک زدن نیز تمیز نمی شوند. از بحث های قبلی خاطرمان هست که اگر مسواک زده نشود ، روی دندان ها را لایه ای از میکروب ها و مواد غذایی جمع شده فرا می گیرد که به آن پلاک میکروبی می گویند . هدف از مسواک زدن حذف لایه میکروبی فوق ( پلاک میکروبی) است . پلاک میکروبی نه تنها باعث پوسیدگی دندان می شود ، بلکه فعالیت میکروبهای موجود در آن باعث آسیب به لثه و ایجاد التهاب در ناحیه لثه( ژنژیویت ) نیز خواهد شد. اگر شخصی مسواک نزند یا خوب مسواک نزند، پلاک های میکروبی کاملاً حذف نمی شوند و به تدریج بر ضخامت آنها افزوده می شود، پلاک های میکروبی ضخیم شده، تحت تأثیر کلسیم بزاقی می توانند به مواد معدنی موجود در دندان اتصال شیمیایی پیدا کنند. این فرآیند منجر به تشکیل جرم می شود . یعنی یک جسم سخت غیر از دندان در کنار دندان تشکیل می شود که از طریق کلسیم بزاقی، اتصال ضعیفی به دندان پیدا می کند . اتصال به دندان در حدی قوی نیست که نتوان آن را توسط ابزار دندانپزشکی جدا کرد ، اما آن قدر قوی هست که با مسواک زدن و یا شستشو قابل پاک شدن نیست .

جرم رفته رفته تشکیل می شود ، امکان حذف پلاک میکروبی هم کمتر شده و حتی اگر شخص خوب هم مسواک بزند، چون سطح دندان دیگر فاقد صافی و یکدستی ابتدایی خود شده است، پلاک های میکروبی درلابلای جرم ها باقی می ماند، به تدریج حجم پلاک های میکروبی موجود روی جرم ها بیشتر شده و مرتب بر حجم جرم نیز افزوده می گردد و مشکل تشدید می شود.
تبیان


در مورد فواید نخ دندان وضرورت استفاده از آن چه می دانید؟ - fafa38 - ۱-۴-۱۳۹۰ ۰۹:۳۴ عصر

بهداشت دهان و دندان

عده ای فكر می كنند كه نخ دندان برای بیرون آوردن غذاهای بین دندانهاست و لذا اگر غذایی دربین دندانها گیر نكند، احتیاجی به نخ دندان نیست .

حال آنكه نخ دندان اصلاَ برای بیرون آوردن غذا از بین دندانها نیست. یعنی اگر هیچ غذایی بین دندانهای شما گیر نكند، بازهم لازم است حداقل یكبار در شبانه روز از نخ استفاده كنید .



دندانها دارای 5 سطح هستند ، كه تنها سه سطح آن با مسواك تمیز می شود. سطح بین دندانی به هیچ وجه با مسواك تمیز نمی شود و حال این كه میكروب كه عامل پوسیدگی است درآنجا نیزلانه می كند .



حقیقت امر آن است كه درسنین نوجوانی و جوانی نیز،این سطوح بین دندانی است كه بیشتر در معرض پوسیدگی قرار می گیرد. لذا اغراق نیست اگر بگوییم در این سنین ،استفاده ازنخ دندان اهمیت بیشتری دارد،تا مسواك زدن .
آیا می دانید عامل پوسیده شدن دندانها میكروب است ؟ یا به عبارت دیگر پوسیدگی یك بیماری میكروبی است ؟

پوسیدگی، تمام خصوصیاتی كه بیماریهای میكروبی دارند را، داراست . یعنی تا میكروبی نباشد پوسیدگی به وجود نمی آید . با حذف میكروب از محیط دهان می توان جلوی پوسیدگی را گرفت . همان طور كه میكروب ها را می توان با آنتی بیوتیك از بین برد، می توان برای حذف میكروب های عامل پوسیدگی نیز، از عوامل ضد میكروبی كمك گرفت .

بنابراین اگر شما بتوانید محیطی فراهم كنید كه در دهان شما هیچ میكروبی وجود نداشته باشد، به هیچ وجه پوسیدگی ایجاد نمی گردد . درمحیط های آزمایشگاهی نیز این امر تجربه شده است، تا وقتی درمحیطی میكروب وجود نداشته باشد، حتی اگر رژیم غذایی پر از قند به موجود زنده داده شود، در دندان هایش پوسیدگی دیده نمی شود و به محض اضافه كردن میكروب به محیط ، دندان ها پوسیده می شود .

تجمع میكروبها روی دندان پلاك میكروبی است و این همان لایه زردی است كه اگر چند روز مسواك نزنیم ، روی دندان ها جمع می شود. اگر این پلاك را از روی دندان ها حذف كنیم، میكروب ها را از دندان ها دور كرده ایم و دیگر پوسیده نمی شوند .

عده ای می گویند دندان های ما با فشار غذا خوردن می شکند، ولی هیچ اثری از پوسیدگی در دندان هایمان دیده نمی شود ، علت چیست ؟
هیچ گاه دندان سالم تحت فشار غذا خوردن معمول نمی شكند، چرا كه بافت های عصبی اطراف دندان ، مانع از فشار زیاد به دندان می شوند . وقتی دندانی در طی غذا خوردن می شكند، یعنی در زیر ناحیه شكسته شده ، پوسیدگی وجود داشته و باعث شده زیر دندان خالی شود؛ حال كه سطح دندان از زیر خالی شده است ، مقاومت آن كم شده و تحت فشار می شكند.
این گونه پوسیدگی ها كه در بین دندان ها بوجود می آیند، ابتدا مشخص نیستند ، در زیر دندان پیشرفت می كنند تا موقعی كه سطح رویی دندان تحت یك فشار نه چندان زیاد می شكند .
بیمارانی كه می گویند ما دندان های سالمی داریم ولی همیشه تحت فشار خرد میشوند ، از این دسته اند . درحقیقت دندان های این افراد ضعیف نیست ، ولی به علت عدم نخ كشیدن ، پوسیدگی در دندان ها پیشرفت می كند .
این گونه پوسیدگی ها و عوارض آن را، تنها با نخ كشیدن می توان متوقف كرد .
تبیان


بيماري هاي لثه، خاموشند - fafa38 - ۱-۴-۱۳۹۰ ۰۹:۵۲ عصر

لثه ملتهب
[تصویر: 23722613011110921658143644913516425114313675.jpg]
همه دوست دارند لبخندي زيبا داشته باشند، ولي داشتن لبخندي زيبا، فقط داشتن يک رديف دندان سفيد در هنگام لبخند زدن نيست.

ديده شدن لثه‌هايي سالم و خوش رنگ نيز يکي ديگر از شاخص‌هاي يک لبخند زيباست؛ شاخصي كه دكتر ركن، رئيس‌هيأت ‌مديره انجمن پريودونتيست‌هاي ايران درباره آن صحبت مي ‌كند. با اين متخصص درباره پيشگيري از بيماري‌هاي لثه‌اي به گفت‌وگو نشستيم.

مي‌ گويند بيماري‌هاي لثه، بيماري‌هايي خاموشند، چرا ؟

بيماري‌‌هاي لثه بي‌ سر و صدا و به آرامي پيشرفت مي‌ کنند و چون دردي ايجاد نمي‌ کنند، بيشتر افراد فکر مي ‌کنند چنين بيماري اي ندارند و تا کار از کار نگذرد، به دندانپزشک مراجعه نمي ‌کنند، در حالي‌كه در سنين بالا يعني 60-50 سالگي، حدود 70 درصد افراد به نوعي از بيماري‌هاي لثه‌ مبتلا هستند.

شايع‌ترين نوع بيماري لثه‌اي كه افراد به آن مبتلا مي‌ شوند، كدام است؟

شايع‌ترين بيماري لثه‌اي، همان التهاب لثه است که با خونريزي از لثه آشکار مي ‌شود. خونريزي لثه در بسياري از بيماراني که به مطب دندانپزشکي مراجعه مي کنند، شايع است.

حالا از كجا بفهميم كه به اين بيماري خاموش مبتلا شده‌ايم؟ بيماري‌هاي لثه‌اي علامت‌ مشخصه‌اي هم دارند؟

خونريزي لثه يکي از اولين نشانه‌هاي بيماري‌هاي لثه‌اي است. اين خونريزي مي ‌تواند به صورت خودبه‌خود يا هنگام مسواک زدن يا حتي گاز زدن يک سيب اتفاق بيفتد.

دومين نشانه بيماري‌هاي لثه، تغيير رنگ لثه است.

بوي بد دهان هم از ديگر علايم بيماري‌هاي لثه‌اي به شمار مي‌ آيد.
لثه سالم
[تصویر: 421318765189176269514221786645025480252.jpg]
تغيير رنگ لثه كه به آن اشاره كرديد به گونه‌اي هست كه به سادگي مشاهده ‌شود؟

بله. کافي است شما جلوي آيينه برويد و نگاهي به رنگ لثه‌هايتان بياندازيد. رنگ لثه سالم صورتي صدفي است. در شروع بيماري‌هاي لثه‌اي، رنگ لثه قرمز رنگ به‌ نظر مي‌ آيد و به تدريج به سمت خاکستري متمايل به سفيد و مات در مي‌ آيد.
لثه بيمار
[تصویر: 10615314961984149126252250159021996189.jpg]
علاوه بر اين، لثه‌ طبيعي نبايد تحليل داشته باشد و به حالت هلالي (دالبوري) به دندان متصل شده باشد. تورم و تغيير قوام لثه‌ها نيز علائمي هشدار دهنده هستند که بايد افراد را به فکر رسيدگي به وضعيت لثه‌هايشان بياندازند.

آقاي دکتر، اصلاً چرا لثه‌ها بيمار مي‌ شوند؟

بيماري‌هاي لثه‌اي منشاء عفوني دارند، يعني مجموعه‌اي از ميکروب‌ها مي ‌توانند لثه‌ها را بيمار کنند. شايد اين ميکروب‌ها در حالت عادي در دهان همه ما وجود داشته باشند، ولي وقتي تعدادشان از ميزان مشخصي‌ بالاتر رفت، قدرت تخريب لثه و بافت‌هاي نگهدارنده دندان را پيدا مي کنند و بيماري‌هاي لثه‌اي آغاز مي ‌شوند.

بنابراين افراد بايد تلاش کنند با مسواک زدن مرتب و نخ‌کشيدن منظم، تعداد ميکروب‌هاي بيماري‌زا براي لثه و بافت‌هاي نگهدارنده دندان را پايين نگه‌ دارند.

شايد تشخيص اينکه لثه‌ها بيمار شده‌اند براي خيلي‌ها دشوار باشد، به ‌نظر شما چند وقت به چند وقت براي چکاپ و معاينه لثه‌ها بايد به متخصص لثه‌ مراجعه کرد؟

توصيه ما اين است که افراد نه فقط به متخصص لثه، بلکه هر 6 ماه يک بار به دندانپزشک عمومي مراجعه کنند تا از سلامت دندان‌ها و لثه‌هايشان مطئن شوند. در اين‌ صورت بيماري‌هاي لثه‌اي نيز تشخيص داده مي ‌شود.

آيا دندانپزشك عمومي مي ‌تواند درمان‌هاي اوليه براي بهبود بيماري‌هاي لثه‌اي را انجام دهد؟

در بسياري موارد اين گونه است، مثلاً التهاب لثه ناشي از وجود جرم که منجر به خونريزي از لثه‌ها يا تحليل آن شده است را مي ‌توان در مطب يک دندانپزشک عمومي با يک جرم‌گيري درمان کرد و لثه‌ها پس از چند هفته به حالت طبيعي خود باز خواهند گشت.

ولي اگر بيماري لثه در مراحل پيشرفته باشد و نياز به درمان‌هاي پيچيده‌تري مثل پيوند لثه، جراحي‌هاي وسيع در لثه‌ها و... باشد، همين دندانپزشک عمومي، بيمار را به يک متخصص لثه ‌ارجاع مي ‌دهد تا اقدامات درماني مناسب براي او انجام گيرد.

به ‌طور كلي متخصص لثه، چه اقدمات درماني به بيماران ارائه مي‌ کند؟

لازمه داشتن سلامت دهان و دندان، داشتن لثه‌ها و بافت‌هاي نگهدارنده دندان سالم است که از دندان‌هاي درون خود به خوبي حمايت کنند.

متخصصان لثه به بيماران کمک مي ‌کنند که از بيماري‌هاي لثه و بافت‌هاي نگهدارنده دندان پيشگيري کرده و بيماري‌هاي اين بافت‌ها را درمان مي ‌کنند.

جرم‌گيري زير لثه، جرم‌گيري بالاي لثه، پيوند لثه، جراحي‌هاي لثه، محکم کردن دندان‌هايي که اندکي لقي دارند(اسپلينت کردن)، تقسيم دندان‌هايي که دچار مشکلاتي شده‌اند به چند بخش و استفاده از آنها پس از روکش کردن به‌ عنوان واحدهايي مستقل، کار گذاشتن ايمپلنت‌هاي دنداني به جاي دندان‌هاي از دست رفته و... از جمله درمان‌هايي است که متخصصين لثه براي بيماران انجام مي ‌دهند.
ادامه دارد...
دكتر گلرخ ثريا


آشنایی با انواع دندان ها - fafa38 - ۱-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۱۳ عصر

دندان بهترین نقش و سخت‌‌ترین ساختار را در فک انسان و بسیاری از جانوران مهره‌دار به عهده دارد. عمده ترین کاربرد دندان ، تکه تکه و آسیاب کردن غذا‌ها می‌باشد. علاوه بر این ، در انسان ها، دندان نقش بسیار مهمی در تکلم و ادای صحیح کلمات ایفا می‌کند.

هر فرد در دوره زندگی اش دارای دو سری دندان می‌شود: دندان های شیری و دندان های دایمی.
انواع دندان های شیری
[تصویر: 1352541641051341871507413944136724711720198.jpg]
دندان های شیری (Deciduous Teeth)

تعداد دندان های شیری 20 عدد است که به طور مساوی در هر فک جای می‌گیرد. پس از مدتی 32 دندان دائمی به مرور جایگزین دندان های شیری می‌گردند.

از آنجا که دندان های شیری پایه و اساس دندان های اصلی و دائمی هستند، مراقبت از آنها و رعایت اصول بهداشت دهان و دندان ضروری می‌باشد. این دندان ها 20 عدد (10 عدد در هر آرواره) می‌باشد که در نیمه هر آرواره دو دندان پیشین، یک دندان نیش، دو دندان آسیاب کوچک قرار گرفته است( روی تصویر بالا کلیک کنید).

تکامل دندان های شیری از دوره جنینی شروع می‌شود و در آمدن آنها پس از تولد نوزاد و از شش ماهگی شروع می‌شود.

دندان های دایمی (Permanent Teeth)

این دندان ها 32 عدد (16 عدد در هر آرواره) می‌باشند که در نیمه هر آرواره دو دندان پیشین، یک عدد دندان نیش، دو دندان آسیاب کوچک و سه دندان آسیاب بزرگ قرار دارد. رویش دندان های دایمی از شش ماهگی شروع می شود و آخرین دندان های آسیاب بزرگ به نام دندان های عقل در سنین 20 سالگی در می‌آیند.

توضیح اینکه دندان های آسیاب بزرگ فاقد دندان های شیری هستند. 32 دندان دائمی، به شرح ذیل تقسیم بندی و نامگذاری شده‌اند( روی تصویر پایین کلیک کنید):
انواع دندان های دائمی
[تصویر: 55164213151103230176163128153181155124390221.jpg]
دندان های پیشین

به چهار دندان جلویی در فک بالا و پائین (جمعا 8 دندان)، دندان های پیشین گفته می شود. دندان های پیشین بزرگ، تخت و دارای لبه تیز و باریک هستند که برای بریدن لقمه ی غذا کاربرد دارند. دندان های پیشین، تک ریشه ای هستند.

دندان های نیش

در طرفین دندان های پیشین، دندان های نیش قرار دارند. شکل و ساختار آنها ضخیم و برجسته است که منتهی به یک سر تیز و برنده می‌شوند. این دندان ها برای بریدن قطعات گوشت بسیار مناسب هستند.

دندان های آسیاب کوچک

کنار هر دندان نیش، دو دندان آسیاب کوچک (جمعا 8 عدد) قرار دارند که فاصله بین دندان های نیش تا آسیاب بزرگ را پُر می‌کنند. سطح روی آنها پهن و تخت و لبه‌های آنها تیز و عاج دار می‌باشد. دندان های آسیاب کوچک کنار نیش ها، دو ریشه‌ای و دندان های آسیاب کوچک کنار آسیاب های بزرگ، تک ریشه‌ای هستند.

در فک پایینی، تمامی دندان های آسیاب کوچک، تک ریشه‌ای می‌باشند.

دندان های آسیاب بزرگ

سه دندان آخر در طرفین فک های بالا و پایین، دندان های آسیاب بزرگ هستند که تعداد آنها جمعا ‌به 12 عدد می‌رسد که به ترتیب آسیاب اول، دوم و سوم نامیده می‌شوند.

دندان های آسیاب اول، دقیقا‌ کنار دومین دندان آسیاب کوچک قرار دارد و به دندان های آسیاب شش سالگی هم معروف می‌باشد.

دندان عقل

دندان های آسیاب بزرگ سوم که به دندان عقل نیز معروف می‌باشند، در انتهای فک ها واقع شده اند و معمولا بین 16 تا 20 سالگی شروع به در آمدن می‌کنند. از آنجایی که دندان های عقل، آخرین دندان هایی هستند که در می‌آیند، عمدتا روی فک جای کافی برای رشد آنها باقی نمی‌ماند. اگر دندان ها به هم فشرده و فک کوچک باشد، ممکن است دندان های عقل زیر دندان های دیگر یا استخوان فک نهفته شوند. اگر تنها قسمتی از دندان عقل دربیاید، ایجاد درد و ناراحتی خواهد کرد که در آن صورت باید با جراحی از دهان خارج شود.

بین دندان های عقل و آسیاب بزرگ اول، دندان های آسیاب بزرگ اول دندان های آسیاب بزرگ دوم یا دندان های آسیاب دوازده سالگی وجود دارد. دندان های آسیاب بزرگ، دندان های درشتی هستند که سطح آنها پهن بوده و برای آسیاب کردن و جویدن غذا کاربرد دارند. آسیاب های بزرگ واقع بر روی فک بالایی، ریشه‌های مجزا دارند، ولی دندان های آسیاب بزرگ فک پایینی، دو ریشه‌ای هستند.

منبع : دانشنامه ی رشد


شناخت علل پوسیدگی دندان - fafa38 - ۱-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۳۱ عصر

شناخت علل پوسیدگی دندانمشکلات دهان و دندان امروزه یکی از رایج ترین مشکلات مردم در سرتاسر جهان است. البته امروزه با پیشرفت وضعیت بهداشت ، میزان فساد و از بین رفتن دندان بسیار کمتر از گذشته است ولی با توجه به نوع تغذیه، عادات غلط و عدم به کارگیری صحیح روش های بهداشتی ، معضلات دندان هنوز هم وجود دارد. در اینجا جناب آقای دکتر یزدانی از دندانپزشکان باتجربه کشور و استاد سابق دانشکده دندان پزشکی دانشگاه شهید بهشتی به تعدادی از سؤالات در مورد دهان و دندان پاسخ داده اند :
آیا حتی بدون وجود درد و یا عفونت لثه باید دندان عقل را خارج کرد؟

اگر دندان های عقل مزاحمتی نداشته باشند، احتیاج به درآوردنشان نیست. این مزاحمت می تواند به صورت عفونت، درد و یا در موقع رویش فشار به بقیه دندان ها و نامرتب کردن دندان ها باشد ، اگر این مسائل موجود باشد، باید دندان ها درآورده شوند. ولی اگر در دهان جای کافی برای رویش این دندان باشد و دندان عقل به خوبی رویش پیدا کرده و نیمه نهفته باقی نماند، احتیاجی به درآوردن آن نیست.
چرا با وجود مسواک مرتب و استفاده از نخ دندان باز هم دندان ها دچار پوسیدگی می شوند؟
پوسیدگی دندان 4 عامل احتیاج دارد:

1- باید دندان در دهان باشد تا پوسیدگی ایجاد شود.

2- میکروب باشد.

3- مواد قندی، هر ماده ای که قند باشد یا تبدیل به قند شود مثل نان.

4- زمان.

هر فرد باید دندانی داشته، میکروبی موجود باشد و قندی را مصرف کند و در کنار این موارد باید زمان کافی به میکروب و قند داده شود تا میکروب بتواند قند را تبدیل به اسید کرده و در دندان ایجاد پوسیدگی کند.

هنگامی که ما مسواک می زنیم، زمان را عقب می بریم، یعنی اگر احتیاج است زمانی طول بکشد تا میکروب به طور کافی قندها را مصرف کند و اسید تولید شود، با مسواک زدن ، قند و میکروب از بین می رود و زمان کافی نیزاز این دو گرفته می شود. ولی پوسیدگی دندان نمی تواند بدون این دلایل باشد.
شناخت علل پوسیدگی دندان

بسیاری از بیماران ابراز می کنند که مسواک می زنیم و نخ نیز مرتب می کشیم ولی باز هم دچار پوسیدگی دندان ها می شویم، حال علت چیست؟

علت ایجاد پوسیدگی در این حالت بدین دلیل است که شاید فرد همیشه مسواک زده ولی در کنار این وضعیت همیشه نیز
آدامس بجود و قند دائمی را در داخل دهان داشته باشد و یا فرد ممکن است مرتب نوشابه های گازدار مصرف کند ( در داخل نوشابه هم قند و هم اسید وجود دارد) و یا هم چنین خوردن دائم آب نبات، شربت و کلیه چیزهایی که قند دارد.

در هنگام نوشیدن نوشابه با «نی » اگر نی را بین دندان ها قرار دهید میزان پوسیدگی بسیار بیشتر می شود، زیرا در این حالت نوشابه مرتب در کنار دندان ها وجود دارد. نی بهتر است در داخل دهان قرار گیرد.
بهترین نوع تغذیه برای داشتن دندان های خوب چیست؟

باید بدانید تغذیه بعد از سن 12 سالگی نقش زیادی روی تاج دندان ندارد قبل از این سن بهتر است تغذیه حاوی مواد پر از
کلسیم و ویتامین باشد. مصرف لبنیات از اهمیت بالایی برخوردار است.

مضرترین چیز برای دندان چیزهای چسبناک است که بر روی دندان باقی می ماند مانند گز و سوهان،در مورد بچه هایی که دندان های شان کامل شده،مادر باید با استفاده از چیزی مثل پنبه دندان ها را پاک کند.
چرا دندان ها با بالا رفتن سن ، شل و لق می شود؟

هیچ دندانی با بالا رفتن سن شـُل نمی شود، با بالا رفتن سن ، زمان فراموش کردن مسواک طولانی تر می شود، یعنی هر چه سن فرد بالاتر می رود، عدم رعایت بهداشت اثر بدتری را بر روی بدن می گذارد و به دنبال تجمع جرم ها ، دندان ممکن است به وسیله جرم ها از بین برود، ولی کسی که تمام مراقبت ها را انجام دهد دندان های سالم خواهد داشت.

منبع : زن روز


مواد غذایی موثر در پوسیدگی دندان و جلوگیری از آن - fafa38 - ۱-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۴۳ عصر

پوسیدگى دندان یکى از رایج ترین بیمارى هاى عفونى است و بر اساس گزارشات ارائه شده 5 برابر رایج تر از بیماری آسم است.

بررسى پوسیدگى دندان ها نشان مى دهد که بچه هایى که والدین آنها حداقل تا لیسانس تحصیل کرده اند، کمتر از بچه هایى که والدین آنها کمتر از لیسانس هستند به پوسیدگى دندان ها مبتلا هستند.

ایجاد پوسیدگى به عواملى چون ترکیبات مینا و عاج دندان، محل قرارگیرى دندان ها، ترکیبات و میزان ترشح بزاق و وجود شیارها و حفرات در تاج دندان بستگى دارد.

بزاق هاى آلکالوئیدى اثر پیشگیرانه دارند. به همان میزان که بزاق اسیدى موجب افزایش خطر پوسیدگى مى شود، روش زندگى نیز در این پدیده موثر است. باکترى ها عامل اساسى در ایجاد پوسیدگى هستند.

کربوهیدرات ها ماده ی ایده آل براى باکترى های مولد پوسیدگی دندان هستند و فرآورده هاى اسیدى ناشى از آنها موجب کاهش PH بزاق به پایین تر از 5/5 مى شود که زمینه مناسب را براى تولید پوسیدگى فراهم مى کند.


پوسیدگی ریشه ی دندان

فاکتور اولیه در ایجاد پوسیدگى ریشه، عقب نشینى لثه است که اغلب ناشى از بیمارى لثه است که در این حالت ریشه هاى عریان بسیار مستعد پوسیدگى هستند. فاکتورهاى دیگرى که با افزایش شیوع این پوسیدگى ارتباط دارد، میزان سن، فقدان فلوراید موجود در آب، بهداشت ضعیف دهان و خوردن مکرر مواد غذایی حاوی کربوهیدرات است.

درمان پوسیدگى ریشه شامل ترمیم دندان و مشاوره تغذیه است. پوسیدگى ریشه یک بیمارى عفونى دندان است که در بالغین مسن تر بیشتر مشاهده مى شود، زیرا این گروه از افراد دندان هاى طبیعى خود را در مدت بیشترى نگه داشته اند.


عوامل تغذیه اى موثر بر پوسیدگى دندان

عوامل تغذیه اى موثر بر پوسیدگى دندان عبارتند از : دفعات مصرف مواد کربوهیدراتی یا قندی، نوع تغذیه، دفعات غذا خوردن، ترکیبات مواد غذایى و آشامیدنى، مدت زمان تماس دندان با مواد غذایى و آشامیدنى.


مواد غذایی مولد پوسیدگی

کربوهیدرات ها ماده ی ایده آل براى باکترى های مولد پوسیدگی دندان هستند و فرآورده هاى اسیدى ناشى از آنها موجب کاهش PH بزاق به پایین تر از 5/5 مى شود که زمینه مناسب را براى تولید پوسیدگى فراهم مى کند.

مواد قندى در چهار گروه از شش گروه مواد غذایى موجود هستند: 1- حبوبات 2- میوه ها 3 - فرآورده هاى لبنى 4- مواد قندى.

با وجود اینکه بعضى سبزیجات نیز مواد قندى دارند، ولى گزارشى مبنى بر پوسیدگى زایى آنها ارائه نشده است. موادى چون نشاسته موجب کاهش PH بزاق به کمتر از 5/5 مى شود. بیسکوییت، چیپس، نان و انواع میوه ها (تازه، خشک و کمپوت) و همچنین آب میوه ها نیز پوسیدگى زا هستند.

تمایز بین مواد مولد پوسیدگى دندان، متوقف کننده پوسیدگى و ضد پوسیدگى بسیار مهم است.

نتایج مطالعات نشان داده است که میزان اسیدى که از تخمیر مواد غذایى توسط باکترى های دهان ایجاد مى شود به مقدار قند موجود در آن ماده بستگى دارد. پوسیدگى زایى همچنین تحت تاثیر عوامل دیگرى مانند حجم و میزان بزاق تولید شده در فرد، تعداد وعده هاى مصرف غذا، ترکیبات مواد غذایى مورد استفاده، میزان تشکیل پلاک میکروبى و میزان استعداد ژنتیکى فرد است.


مواد غذایى متوقف کننده ی پوسیدگى
یا آن دسته که توسط میکروب هاى پلاک دندان، قابل مصرف نیستند، PH بزاق را به پایین تر از 5/5 کاهش نمى دهند.این مواد شامل پروتئین هایى چون تخم مرغ، ماهى، گوشت، بعضى سبزیجات و آدامس هاى بدون قند هستند. قندهاى مصنوعی از قبیل ساخارین، سیکلامات ها و آسپارتام نیز جزء این گروه هستند. بعضى از شواهد دال بر این است که قندهای مصنوعی به علت اینکه مواد مورد نیاز را در اختیار باکتری های مولد پوسیدگی قرار نمى دهند، متوقف کننده ی پوسیدگى هستند.


مواد غذایى ضد پوسیدگى
، موادى هستند که هنگام استفاده از آنها جذب غذاهاى اسیدزا توسط باکترى ها مختل مى شود. الکل هاى پنج قندى جزء این دسته محسوب مى شوند، زیرا توسط آمیلاز بزاق تجزیه نمى شوند. مکانیسم عمل این گروه از مواد شامل فعالیت هاى ضدمیکروبى علیه باکتری های مولد پوسیدگی است. از جمله ی این مواد می توان آدامس های بدون قند حاوی گزیلیتول را نام برد.

تاثیر آدامس در کاهش پوسیدگى از طریق ترشح بزاق است که منجر به افزایش فعالیت خنثى سازى بزاق و در پى آن افزایش زدودن کربوهیدرات ها از سطح دندان مى شود. آدامس هاى بدون قند از طریق افزایش ترشح بزاق در کاهش پوسیدگى موثر هستند.توصیه مى شود پس از غذا هاى حاضرى یا وعده هاى غذایى از آدامس بدون قند استفاده کنید تا احتمال پوسیدگى را کاهش دهد. در عین حال امکان معدنى شدن مجدد بخش هاى تخریب شده دندان نیز افزایش مى یابد.

آدامس های بدون قند حاوی گزیلیتول هستند. در واقعمکانیسم ضد پوسیدگى گزیلیتول موجود در آدامس، جایگزین شدن آن به جاى قند است. همچنین تعداد باکتری های مولد پوسیدگی را کاهش می دهد. استرپتوکوک موتان(باکتری مولد پوسیدگی) قادر به متابولیزه کردن گزیلیتول نیست.

از دیگر مواد ضد پوسیدگى مى توان پنیر چدار و سوئیسى را نام برد.

دکتر رضا آمری نیا- متخصص تغذیه


چگونه فلوراید از پوسیدگی دندان جلوگیری می کند؟ - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۲:۰۸ صبح

مصرف مواد غذایی که دارای قند ساده ( مثل شکر ) یا نشاسته ( مثل شیرینی جات ) هستند، باعث رشد باکتری هایی در دهان می شوند که مولد
پوسیدگی دندان هستند.

املاح معدنی بطور دائم از دندان های شما برداشته شده و املاح جدیدی جایگزین آنها می شوند.

وجود مقدار کمی فلوراید در بزاق دهان شما باعث می شود مقدار املاحی که وارد دندان شما می شوند بیشتر از مقدار خارج شده از آن باشند، در نتیجه دندان ها را محکم می کنند.

فلوراید باعث تشکیل کریستال های فسفات کلسیم می شود که این کریستال ها به شکل مواد سختی با دندان ترکیب می شوند. این مواد سخت " فلوئور هیدروکسی آپاتیت " نام دارند.


به دلیل مقدار کم فلوراید موجود در بزاق دهان شما ، مقدار باکتری های دهان تغییر نمی کنند و نقش فلوراید در جلوگیری از پوسیدگی
دندان به دلیل جلوگیری از رشد این باکتری ها نیست ( یعنی فلوراید جلوی رشد باکتری های مولد پوسیدگی را نمی گیرد ).

فلوراید هنگامی می تواند از پوسیدگی
دندان جلوگیری کند که به طور همیشگی در بزاق دهان وجود داشته باشد.
شما بایستی بطور منظم و پیوسته مواد حاوی فلوراید را مصرف کنید که شامل آب نوشیدنی، خمیر دندان یا مایعات شوینده حاوی فلوراید است.
با مصرف این مواد همیشه مقدار کمی فلوراید در دهان شما موجود خواهد بود.دانشمندان سعی دارند کاری کنند که فلوراید همیشه و به آرامی در بزاق دهان وجود داشته باشد.
منبع : http://WWW.DRMIRKIN.COM

مترجم : ولدخانی – کارشناس تغذیه تبیان


نقش تغذیه در سلامت دهان و دندان - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۲:۲۲ صبح

[تصویر: 18819211319141281592551053156125245511957.jpg]
آشامیدنى ها و تعداد وعده هاى غذایى با تاثیر بر روى میکروب هاى موجود در دهان، نقش مهمى را در تکامل دندان، لثه، نسوج و ساختار استخوانى محیط دهان و همچنین پیشگیرى از انواع بیمارى هاى دهان ایفا می کنند که عمدتاً این تاثیرات به شکل سیستمیک است.

کمبود ویتامین هاى B12 ، C ، ریبوفلاوین ، فولات و مواد معدنى مثل روى ، آهن، در کاهش روند ترمیم نسوج دهانى موثر است. به همان نسبت که کمبود مواد یاد شده در شکل گیرى و سلامت دهان موثر است، متقابلاً شکل و سلامت حفره ی دهان نیز در دریافت مواد فوق و استفاده از آنها نقش دارد؛ به عبارتى مى توان گفت این دو وضعیت به گونه اى به هم وابسته اند.

بیمارى هاى دهان عمدتاً در پى پوسیدگى دندان ها ایجاد مى شود. فقدان یک یا چند دندان و یا بى دندانى کامل در سنین بالاى 65 سال رایج است که این مشکل تاثیر بسزایى در تغذیه ی این دسته از افراد دارد و علاوه بر آن باعث اختلال در رشد، تکامل، بقا و ساختار حفره دهانى مى شود.

جزئیات اشاره شده در ذیل بخشى از این مشکلات را مطرح مى سازد.

بیمارى هاى پریودنتال به صورت یک بیمارى موضعى و سیستمیک محسوب مى شود. کمبود موادى مانند ویتامین هاى A، C، E ، فولات و بتاکاروتن و املاح معدنى چون کلسیم ، فسفر و روى در ایجاد بیمارى یاد شده نقش موثرى دارند.

سرطان دهان که اغلب در اثر استفاده ی بیش از حد تنباکو و الکل رخ مى دهد، از سویى باعث افزایش نیاز به کسب انرژى و مصرف مواد غذایى در بیمار مى شود و از طرف دیگر در خوردن و تغذیه ی بیمار مشکلاتی را به وجود می آورد که عمدتاً مى تواند ناشى از روش هاى درمانى مانند جراحى ها، رادیوتراپى، شیمى درمانى و سایر موارد درمانى باشد.

از بیمارى هاى حاد و مزمن دیگرى که مى تواند در توانایى خوردن فرد، تاثیر منفى داشته باشد مى توان به دیابت کنترل نشده اشاره کرد که توام با سندرم سوزش زبان، برفک و خشکى دهان است. همچنین مشکلات دهانى می تواند ناشى از نقص سیستم ایمنى بدن مانند ایدز باشد.


* نقش تغذیه در تکامل دندان ها

تکامل دندان هاى شیرى در ماه دوم و سوم جنینى آغاز مى شود و معدنى شدن آنها از ماه چهارم جنینى تا دهه ی اول زندگى فرد ادامه دارد. مواد غذایى که جنین از بدن مادر دریافت مى نماید، نقش موثرى در تشکیل و تکامل ساختار دندان ها در مرحله قبل از رویش آنها دارد.

تشکیل دندان ها با معدنى شدن ماتریکس پروتئینى آنها همراه است. در عاج دندان، پروتئین به صورت الیاف کلاژن است که براى ساخت آنها وجود ویتامین C ضرورى است. ویتامین D جزء اساسى جهت تشکیل بلورهاى هیدروکسى آپاتیت از کلسیم و فسفر است. فلوراید نیز با اضافه شدن روى بلورهاى هیدروکسى آپاتیت، لایه ی مقاوم به پوسیدگى را روى دندان ها ایجاد مى کند.

تغذیه و رژیم غذایى در تمام مراحل تکامل، رویش و بقاى دندان موثر است. پس از رویش دندان، تغذیه نقش موثر و مداومى در تکامل، تقویت و معدنى شدن مینا و بقیه ی اجزاى دندان دارد.

نقش موضعى مواد غذایى مصرفى به ویژه کربوهیدرات ها و دفعات مصرف غذا را نباید فراموش کرد که در پی آن باکترى هاى دهان باعث تولید اکسیدهاى آلى از این مواد غذایی و در نتیجه پوسیدگى دندان ها می شوند.

در طول زندگى فرد رژیم غذایى نقش موثرى را در دندان ها، استخوان ها، پایدارى نسوج دهان و مقاومت در مقابل عفونت و افزایش عمر دندان ها دارد.

دکتر رضا آمری نیا- متخصص تغذیه


ضرورت نگهداری از دندان ها - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۲:۳۵ صبح

[تصویر: 639523713318416110152462001091656652136148.jpg]
دهان اولین قسمت دستگاه گوارش است. داخل دهان شامل حلق، فک یا آرواره بالا، فک یا آرواره پایین و دندان ها می شود.

در ساختمان هر یک از دندان ها چهار قسمت به شرح زیر وجود دارد:
مینای دندان1

مینا سخت ترین و مقاوم ترین نسجی است که در بدن وجود دارد. این ماده ، غنی ترین عضو بدن از نظر
کلسیم است و 95% آن ترکیبات کلسیم است.

51% این بافت را مواد آلی و بقیه را آب تشکیل می دهد.

مینا تمام سطوح خارجی هر دندان را می پوشاند و باعث حفاظت از آن می شود.
عاج دندان 2

قسمت اصلی بدنه دندان که بعد از مینای دندان قرار گرفته و سطح داخلی دندان را می پوشاند ، عاج دندان نام دارد. عاج دندان در قسمت بیرونی لثه یا در قسمت تاج به وسیله مینا و در قست داخل لثه یا در قسمت ریشه به وسیله سمان یا ساروج پوشیده شده است. عاج دندان نسبت به مینا، نرم تر و از بافت استخوان محکم تر است. 70% آن را ترکیبات کلسیم تشکیل می دهند و در مقابل حرارت و مواد شیمیایی، حساس است.
مغز دندان 3

در حفره ای که درون دندان واقع است، مغز دندان قرار دارد و به وسیله عاج احاطه شده است. مغز دندان، نوعی نسج بسیار نرم است که مویرگ ها و رشته عصبی دندان در آن قرار دارد. رشته های عصبی دندان تنها از نوع گیرنده های درد است.
سمان یا ساروج4

ساروج یک لایه آهکی است که ریشه دندان را می پوشاند. این ماده شبیه لثه ، مانند لایه ای روی فک ها را می پوشاند. در محلی که دندان ها به داخل فک فرو رفته اند، لثه اطراف دندان ها را می گیرد. به این ترتیب استخوان فک و لثه، دندان ها را محکم نگه می دارند و به همین دلیل آنها را بافت نگه دارنده دندان می گویند.

بنابراین، ساختمان هایی که مسئول نگهداری دندان در جای خود است شامل سمان ، استخوان فک ، لثه و رباطی به نام «رباط پریودنتال» است.
قسمت های ظاهری یک دندان عبارت اند از:
تاج دندان 5

قسمتی از دندان که خارج از لثه واقع است را تاج دندان می گویند.

طول ریشه هر دندان تقریباً دو سوم طول آن دندان را تشکیل می دهد.

یک دندان برحسب نوع و محل استقرار آن در دهان ، دارای یک ، دو یا سه ریشه است.
گردن یا طوق دندان 6

قسمتی از یک دندان را که بین تاج و ریشه قرار دارد، یعنی محل تلاقی بین ریشه و تاج را گردن دندان می گویند.

در دهان انسان بر حسب محل قرار گرفتن، شکل و فرم، سه نوع دندان وجود دارد:

1- دندان های پیشین

2- دندان نیش

3- دندان آسیا که شامل آسیای کوچک و آسیای بزرگ است.

دندان های نیش که نوک تیز هستند برای گرفتن و پاره کردن غذا استفاده می شوند و دندان های آسیا دارای برجستگی در سطح جونده هستند و برای جویدن و نرم کردن غذا استفاده می شوند.
اولین دندان هایی که در دهان انسان رشد می کنند، دندان های شیری هستند. تعداد این دندان ها 20عدد است. دندان های شیری معمولاً از حدود سنین 8 – 6 ماهگی شروع به رویش کرده و تا سنین 24 الی 30 ماهگی همه دندان های شیری رشد می کنند. پس از آن دندان های دائمی دیده می شوند. تعداد دندان های دایمی 32 عدد است که از حدود 6 سالگی شروع به رویش می کنند. اولین دندان دایمی، دندان آسیای بزرگ ( دندان 6) است که به نام دندان شش سالگی هم نامیده می شود و در پشت آخرین دندان شیری در می آید. زمانی که کودک می خواهد دندان در بیاورد، لثه متورم و دردناک می شود. ممکن است مرتب آب دهان کودک بیرون بریزد و کودک بی قرار و ناآرام باشد. مالیدن لثه کودک با انگشت تمیز دست، یا با یک قاشق سرد کوچک، او را تسکین می دهد.
ضرورت نگهداری از دندان ها

دندان های شیری دو نقش اساسی دارند:
اول آن که در رشد طبیعی فک ها مؤثرند و دیگر این که جای لازم برای رویش دندان های دایمی را حفظ می کنند .

دندان های کودک شیرخوار نیز همانند افراد بزرگسال، نیاز به مراقبت و تمیز کردن دارد . بنابراین از هنگام رویش دندان ها، بعد از شیر دادن یا هر غذایی به کودک باید آنها را تمیز کنیم. برای این منظور می توان بعد از هر نوبت شیر دادن به کودک، به خصوص در هنگام شب، مقدار کمی آب به شیرخوار داد تا دهانش تمیز شود. همچنین باید حداقل روزی دوبار، تکه پارچه تمیز و مرطوبی را به دور انگشت پیچیده و با دقت و ملایمت روی لثه و دندان های شیرخوار را تمیز کرد.باید دقت شود که تا حد امکان از دادن مواد و مایعات شیرین به کودک، به خصوص در طول شب، خودداری شود. زمانی که تقریباً همه دندان های کودک رشد کرد، یعنی حدود سن پنج سال و نیم، باید مسواک کردن توسط والدین کودک آغاز شود. اگر کودک در هنگام خواب با شیشه، شیر بخورد، احتمال ابتلا به سندرم شیر وجود دارد. در اثر این بیماری، دندان های جلویی کودک دچار پوسیدگی زودرس می شود و کودک زودتر از سن معمول، دندان هایش را از دست خواهد داد.

آهن عنصری ارزشمند برای بدن است و مهمترین مورد مصرف آن در بدن، خون سازی است.میزان آهن موجود در شیر مادر کم است و به همین علت، مصرف قطره آهن در شیرخوارانی که از شیر مادر تغذیه می کنند توصیه می شود. اما این قطره مفید در صورت بی توجهی باعث ایجاد مشکلاتی در دندان کودک می شود. آهن با مینای دندان ترکیب شده و آن را سیاه می کند و مقاومت طبیعی آن را از بین می برد.
باید موقع دادن قطره آهن آنرا به ته حلق بچکانید تا حتی الامکان با دندان ها برخورد نکند و نیز پس از خوردن قطره آهن، به کودک آب خورانده شود تا آهن از دندان های کودک پاک شود.

اگر دندان شیری کودک پیش از موقع از دست برود، فوراً باید با دندان پزشک تماس گرفت ؛ زیرا ممکن است دندان های دیگر در طول زمان به سمت فضای خالی دندان از دست رفته حرکت کنند و در نتیجه دندان دایمی در جای غیرطبیعی رشد کند و نظم دندان ها را بر هم بریزد.

تاج دندان های شیری زمانی ساخته و تشکیل می شوند که انسان هنوز در مرحله جنینی و داخل رحم مادر است. موادی که مادر در دوران حاملگی از آنها تغذیه می کند، تأثیر زیادی در چگونگی و قوت و ضعف دندان های فرزند او خواهند داشت.
مهمترین موادی که برای تقویت و استحکام دندان های طفل لازم است و باید مادر باردار به میزان لازم از آنها استفاده نماید عبارت اند از:کلسیم، فسفر ، ویتامین D ، ویتامین C و فلوئور.

- کلسیم و فسفر:
این دو ماده معدنی بسیار مهم در شیر و پنیر به مقدار زیاد وجود دارد.

- ویتامین D:
در اثر تابش و نفوذ اشعه آفتاب در بدن تشکیل می شود. علاوه بر آن، این ویتامین در گوشت ماهی، کره، پنیر، شیر و زرده تخم مرغ به مقدار قابل ملاحظه ای وجود دارد.

- ویتامین C:
میوه ها و سبزیجات مختلف به ویژه پرتقال و سایر مرکبات، گوجه فرنگی و سبزیجات دارای مقدار مناسبی ویتامین C هستند.
- فلوراید:

نوعی ماده معدنی است که ممکن است به طور طبیعی در آب آشامیدنی مناطق مختلف، کم و بیش وجود داشته باشد. مقدار کافی فلوراید در آب آشامیدنی 7/0 تا یک PPM است. (PPM واحد اندازه گیری فلوراید است).

اگر مقدار فلوراید بیش از 2 PPM باشد باعث بیماری فلورزیس می شود و اگر میزان آن کمتر از 5/0 PPM باشد، مقاومت دندان ها کم می شود. وجود مقدار کمی از این ماده در رژیم غذایی مادران باردار و هم چنین کودکانی که در زمان شکل گیری دندان های دایمی می باشند، باعث استحکام زیاد دندان ها می شود.

فلوراید یک ماده طبیعی است که باعث افزایش مقاومت نسج دندان در برابر پوسیدگی می گردد و از راه مصرف غذاهای دریایی مانند میگو، ماهی، چای و بعضی از میوه ها به بدن انسان می رسد. اگر مقدار فلوراید آب خیلی کمتر از اندازه باشد، باید کمبود فلوراید را جبران کرد.
برای جبران این کار راه های زیر استفاده می شود:

1- اضافه کردن فلوراید به آب آشامیدنی منطقه

2- مصرف قرص یا قطره فلوراید

3- استفاده از ژل فلوراید

4- استفاده از دهان شویه فلوراید

5- استفاده از خمیردندان های حاوی فلوراید
ضرورت نگهداری از دندان ها
اولین دندان آسیای بزرگ دایمی در سن شش سالگی رشد می کند و دندان 6 نامیده می شود.
تعداد 28 عدد از دندان های دایمی در سن 6 تا 12 سالگی می رویند. دندان های دایمی برای داشتن تغذیه سالم، تکلم صحیح و حفظ زیبایی چهره به کار می روند و مانند بقیه اعضای بدن برای تمام عمر پیش بینی شده اند و باید برای حفظ و نگهداری آنها دقت لازم را انجام داد تا از پوسیدگی دندان ها جلوگیری شود.

پوسیدگی دندان که آن را در اصطلاح عامیانه کرم خوردگی دندان می گویند، یک بیماری عفونی و نتیجه یک عفونت باکتریایی است.

برای ایجاد پوسیدگی، وجود پلاک میکروبی، قندهای ساده و دندان مستعد لازم است. پس از خوردن قندهای ساده، باکتری ها، قندها را تجزیه کرده و اسید تولید می کنند. پلاک میکروب، اسید را در سطح دندان نگه داشته و به مینای دندان حمله می کند. پس از حملات مداوم اسید، مینا شروع به حل شدن می کند و پوسیدگی آغاز می گردد.
هرگز مسواک خیس را در جعبه سربسته قرار ندهید چرا که مرطوب ماندن مسواک باعث رشد میکروب ها در آن می شود.

شیرینی هایی مانند آب نبات، شکلات و ... که به سطح دندان می چسبند، در ایجاد پوسیدگی نقش مهمی دارند، به گونه ای که تعداد دفعات مصرف غذاهای قندی، طول مدتی که قند در دهان می ماند و شکل ظاهری غذاها ، همه جزو عوامل مهم در ایجاد پوسیدگی هستند.

پوسیدگی با فعالیت میکروب های داخل دهان در سطح دندان شروع می شود و به تدریج به داخل لایه های دندان نفوذ می کند. وقتی پوسیدگی فقط روی مینای دندان باشد، می توان با رعایت بهداشت و درمان های ساده، پوسیدگی را مهار کرد. در غیر این صورت پوسیدگی به آرامی به داخل عاج و از آنجا به مغز دندان نفوذ می کند.
پوسیدگی ممکن است از هر سطح دندان شروع شود ولی در سه محل شایع تر است.

این سه محل به ترتیب عبارت انداز :

شیارهای سطح جونده، سطح بین دندانی، طوق دندان.
به طور کلی برای ایجاد پوسیدگی چهار شرط لازم وجود دارد که عبارتند از:

1- مستعد بودن مینای دندان و ضعیف بودن آن در مقابل اسید.

2- وجود پلاک های میکروبی: وقتی از دندان ها به خوبی مراقبت نشود، میکروب ها با مواد موجود در بزاق دهان، لایه نرم، کرم رنگ و چسبنده ای را تشکیل می دهند که بر روی دندان ها می چسبد و به تدریج سفت می شود. این لایه را پلاک میکروبی می نامند.

3- وجود مواد قندی در دهان

4- زمان: طول مدتی که لازم است تا پوسیدگی ایجاد گردد.

پوسیدگی دندان تقریباً به اندازه سرماخوردگی شایع است.

بنابراین برای جلوگیری از پوسیدگی باید به چند مسئله زیر توجه نمود:

1- استفاده از مسواک و خمیردندان حاوی فلوراید.

2- استفاده از نخ دندان.

3- حذف یا کنترل مواد قندی.

4- افزایش مقاومت دندان با استفاده از نفوذ فلوراید به داخل ساختمان دندان.

اگر روزانه دوبار مسواک بزنید و سپس با نخ دندان، فواصل بین دندانی را تمیز کنید، در پیشگیری از پوسیدگی دندان ها تأثیر بسیار زیاد خواهد داشت. خمیردندان حاوی فلوراید، میزان پوسیدگی دندان ها را به میزان 5 الی 30 درصد کاهش می دهد. استفاده از نمک خشک، جوش شیرین و سایر پودرها برای مسواک زدن صحیح نیست و باعث ساییدگی مینا و خراشیدگی لثه می شود.
تأثیر نخ دندان برای تمیز کردن دندان ها و پیشگیری از پوسیدگی دندان ها از اهمیت زیادی برخوردار بوده و مکمل مسواک است

توجه داشته باشید که هرگز مسواک خیس را در جعبه سربسته قرار ندهید چرا که مرطوب ماندن مسواک باعث رشد میکروب ها در آن می شود. در صورتی که موهای مسواک خم شده باشد، مسواک توانایی تمیز کردن سطوح دندانی را ندارد به لثه آسیب می رساند.

مناسبت ترین روش برای پاک کردن سطوح بن دندانی استفاده از نخ دندان است. تأثیر نخ دندان برای تمیز کردن دندان ها و پیشگیری از پوسیدگی دندان ها از اهمیت زیادی برخوردار بوده و مکمل مسواک است. وقتی فاصله دو دندان خیلی کم است، مسواک قدرت نفوذ به آن را ندارد. در این گونه موارد، نخ دندان با عبور از بین دندان ها ذرات ریز غذایی بین آنها را خارج کرده و فاصله بین دندان ها را تمیز می کند.

بنابراین استفاده روزمره از نخ دندان در حفظ سلامتی دندان ها تأثیر زیادی دارد.
ضرورت نگهداری از دندان ها
دندان پوسیده یک یا چند مورد از علامت های زیر را دارد:

- تغییر رنگ مینای دندان (در محل پوسیدگی مینا قهوه ای یا سیاه رنگ می شود)

- سوراخ شدن دندان در محل پوسیدگی

- حساس بودن یا درد گرفتن دندان در هنگام خوردن غذاهای سرد، گرم، ترش یا شیرین.

- حساس بودن یا درد گرفتن دندان هنگامی که دندان ها را روی هم فشار می دهید.

- بوی بد دهان. (بیماری های تنفسی و دستگاه گوارشی نیز ممکن است باعث بوی بد دهان شوند.)

اگر بهداشت دهان و دندان رعایت نشود ، بافت نگه دارنده نیز دچار بیماری می شود. لثه سالم، صورتی رنگ است و کاملاً به استخوان فک و طوق دندان چسبیده است. قوام محکمی دارد و شل نیست.

در بیماری لثه، ابتدا لثه ملتهب، قرمز رنگ و پر خون شده و قوام آن شل می گردد و هنگام خوردن میوه های سخت و یا مسواک زدن خونریزی می کند و معمولاً در این مواقع، فرد از مسواک زدن خودداری می کند که این مسئله باعث تشدید بیماری گشته و در ادامه باعث لق شدن دندان ها می شود.

میکروب های موجود در پلاک میکروبی، همان گونه که باعث پوسیدگی دندان می شود، لثه را نیز بیمار می کند. اگر پلاک میکروبی مدت طولانی روی دندان بماند، به یک لایه سخت زردرنگ یا قهوه ای تبدیل می شود که به آن جرم دندان می گویند.

مصرف دخانیات، سیگار، قلیان و ... تشکیل جرم دندان را شدیدتر می کند. جرم دندان به دلیل آهکی شدن، خیلی سخت بوده و با مسواک نمی توان آن را پاک کرد. پلاک به مقدار زیاد، به صورت یک لایه نرم زاید و آلوده بر روی دندان ها ایجاد می شود. باکتری های پلاک، تولید سم می کنند که این سموم باعث التهاب لثه می شود که این التهاب سرآغاز بیماری های لثه را تشکیل می دهد.
علایم بیماری بافت نگه دارنده عبارتند از:

- قرمزی و تورم لثه ها.

- خونریزی از لثه ها در هنگام گاز زدن میوه های سفت یا مسواک کردن.

- بوی بد دایمی دهان.

- لق شدن یک یا چند دندان.

- تحلیل و عقب نشینی لثه ها.

- فواصلی که به تدریج میان دندان ها پیدا می شود.

در بیشتر مواقع، از آنجا که بیمار متوجه بیماری لثه خود نمی باشد، بیماری ادامه پیدا می کند. با ادامه بیماری استخوان فک درست در همان جایی که درون دندان را گرفته است خورده می شود و لثه نیز به سمت ریشه کشیده می شود در این حال می گویند لثه و استخوان فک تحلیل رفته است. با رعایت کامل بهداشت دهان و دندان ها می توان از بیماری های دهان و دندان پیشگیری نمود.
در این زمینه باید به نکات زیر توجه کافی داشت:

1- حذف پلاک میکروبی که باعث پوسیدگی در دندان و بیماری های لثه است. با استفاده از نخ دندان، مسواک زدن، جرم گیری و استفاده از دهان شویه آب و نمک (2/1 قاشق چایخوری در یک لیوان آب جوشیده سرد شده).

2- کنترل مصرف مواد قندی.

3- افزایش مقاومت دندان از طریق افزودن فلوراید به آب آشامیدنی، استفاده از دهان شویه سدیم فلوراید، قرص و ژل فلوراید و مسدود کردن شیارهای دندانی.

4- مراقبت از دندان ها با روش صحیح مسواک زدن.

5- مراجعه مرتب و منظم به دندان پزشک.

- هرگاه در اثر پوسیدگی، ضربه یا عوامل دیگر، به مغز دندان آسیب برسد، معمولاً دندان درد به وجود می آید. در هنگام دندان درد از گذاشتن مواد مختلف روی دندان و یا لثه خودداری نمایید.

- از شکست اشیاء سخت یا باز کردن در بطری ها با دندان خودداری کنید و هیچگاه گرهی را با دندان باز نکنید.

- از اشیایی مانند سنجاق، میخ، کاغذ که اکثراً آلوده هستند، برای خلال کردن دندان استفاده نکنید.

- استفاده از میوه جات به خصوص میوه های سفت (مثل سیب) و مواد دارای کلسیم و فسفر در استحکام و مقاومت دندان ها نقش ارزنده ای دارد. از مراجعه به افراد غیر متخصص و ناآشنا به اصول علم دندان پزشکی خودداری کنید. چرا که دخالت افراد غیر مجاز باعث شیوع بیماری های خطرناک و مسری مثل
ایدز و هپاتیت می شود.
منبع : جمهوری اسلامی
مشاور پزشکی : دکتر میثم شیرزاد


میكروب ها و بوی بد دهان - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۰۱:۰۸ صبح

میكربها و بوی بد دهان
[تصویر: 5125471079814528972127622402491465232.jpg]
دهان شامل حفره دهان – دندان ها- زبان- بزاق – لثه و سقف دهان است . دهان به علت وجود بزاق كه از غدد بزاقی ترشح می شود دائماً مرطوب است. میزان ترشح بزاق دریك شخص سالم معادل 1500 -500 میلی لیتر در روز است و میزان تولید به عوامل متعددی از جمله سن – جنسیت – ساعات متفاوت روز- ماه های مختلف سال ، حالات روحی و وضعیت غذایی بستگی دارند. بزاق بدون رنگ بوده و كمی حالت چسبندگی دارد و چون حاوی انواع متفاوت تركیبات آلی و معدنی است ، محیط مناسبی برای رشد باكتری ها در دهان است.

باكتری های موجود در دهان می توانند بر روی مواد موجود در بزاق مخصوصاً ذرات غذا در بین دندان ها تأثیر گذاشته و در اثر عمل تخمیر و فساد ، گازهای بدبو تولید نمایند. بنابراین عمل باكتری ها در دهان را می توان مهم ترین عامل تنفس بدبو به حساب آورد. علاوه براین باكتری های موجود در دهان می توانند با تأثیر بر مواد قندی ، اسیدهای آلی تولید نموده و اسیدهای حاصله به تدریج باعث پوسیدگی دندان ها بشوند. برخی از باكتری های دهان درعمق دندان ها و اطراف لثه فعالیت بیشتری داشته و می توانند بیماری های عفونی لثه و دندان را موجب شوند. در طول روز به علت باز و بسته شدن دهان و در نتیجه دفع گازهای تولید شده توسط باكتری ها از شدت بوی دهان كاسته می شود.

علاوه براین در طول روز بلع بزاق به تنهایی و یا همراه با مواد غذایی ، از تجمع باكتری های داخل دهان كاسته و موجب كاهش متابولیسم باكتری ها در دهان می شوند. به عكس در طول شب به علت محبوس شدن گازهای تولید شده در دهان و تولید تركیبات متعدد مخصوصاً توسط باكتری هایی كه برای رشد به كمی اكسیژن نیاز دارند بوی دهان شدت می یابد. درحقیقت تنفس بد بوی صبحگاهی دهان، در رابطه مستقیم با فعالیت شبانه باكتری ها در دهان است. اغلب میكروب های موجود در دهان بیماری زا نبوده و جزو ساكنان طبیعی دهان انسان سالم به حساب می آیند. در دهان ، انواع میكروب های بیماری زا نیز موجود بوده و در شرایط خاص قادر به تولید بیماری های عفونی در دهان و سایر قسمت های مجاور هستند. میكروب های موجود در دهان می توانند به سادگی توسط بزاق از فردی به فرد دیگر با جمعیت میلیونی منتقل شوند. تعداد میكروب های موجود در دهان به حدی زیاد است كه هر انسان درهنگام صحبت كردن ، میلیون ها میكروب را با ترشحات فوق العاده كوچك بزاق درهوای اطراف خود پراكنده می نماید.

اگر فردی دهانش همیشه بوی بد نمی دهد و دفعتاً چنین می شود، بدون شك باید نشانه هایی ازیك بیماری را در بدن خود حس كند و بی درنگ درصدد رفع بوی بد دهان و شناخت بیماری برآید. بوی بد ناگهانی دهان می تواند به دلایل زیر باشد:

- عفونت و تورم لثه ها و یا آبسه دندان

- عفونت گلو و یا متورم شدن آن

- سینوزیت

- عفونت ریه

-Sjogren (بیماری كه در آن چشم و دهان به طور مزمن خشك می شوند)

- بیماری ناشی از الكلی بودن افراد

- بیمارهای كلیه كه درآن كلیه ها قادر نیستند به درستی سموم را به خارج بفرستند

- یبوست

- بیماری كبد
میكربها و بوی بد دهان

بعضی اوقات بوی بد دهان از میكروبی به نام ( هلیكوباكتر پیلوری)Helico Bacter Pglori است. این میكروب در جهاز هاضمه باقی می ماند و ممكن است تولید زخم معده هم بكند و درهرحال بوی بد دهان را باعث شود . در این موارد ضمن این كه به پزشك معالج خود مراجعه می كنید با انجام آزمایش های لازم و پیگیری های مداوم درصدد رفع این عارضه برآیید چون در مراحل بعدی می تواند خطرناك تر باشد.

با رعایت بهداشت دهان می توان میكروب های دهان و در نتیجه اعمال ناخواسته آنها را به حداقل رساند. بهترین روش برای كاهش میكروب های دهان ، شستشوی مداوم دهان و دندانها پس از صرف غذا ( مخصوصا هنگام شب) است. شستشو موجب خارج شدن ذرات غذای موجود درحفره دهان شده و دراصل با حذف مواد غذایی مورد نیاز میكروب ها ، از جمعیت آنها كاسته می شود. به خصوص عامل مؤثری در به حداقل رساندن میكروب ها ی دهان و ممانعت از پوسیدگی دندان ها است. مواد پروتئینی مانند ذرات گوشت در بین دندان ها محیط مناسبی برای رشد باكتریها ایجاد می نماید . بنابراین بوی بد دهان اغلب درارتباط با فساد مواد پروتئینی است. بلع بزاق ، نوشیدن مایعات ، دفع بزاق وشستشوی دهان با مواد شیمیایی ضد میكروب از جمعیت میكروب های دهان به میزان قابل ملاحظه ای می كاهد. اگرچه پس از چند ساعت جمعیت میكروب ها مجدداً به حالت اولیه برمی گردند، اما مصرف مواد ضد بو مانند آدامس ، پوششی بر روی تنفسهای بدبو بوده و به علت بالا بردن ترشح بزاق و بلع بزاق از جمعیت میكروبه ا می كاهند.

ناگفته نماند كه آدامس و تركیبات مشابه به علت داشتن قندهای ساده باعث رشد باكتری های موثر برپوسیدگی دندان ها می شود.

از دیدگاه طب نتروتپ ، تغذیه دربوی بد دهان بسیار اهمیت دارد. سعی كنید حدوداً دو لیتر آب در روز حتماً استفاده كنید. همچنین از خوردن گوشت تا آن جایی كه امكان دارد پرهیز كنید و به جای آن از پروتئین های گیاهی استفاده كنید. غذاهای سرخ كردنی به هیچ عنوان استفاده نشود ، فقط بخارپز، آب پز یا در فر گذاشته شود.

از ادویه جات كمتر استفاده كنید . سعی كنید به غذای خود كمی نمك برای مزه ، و زعفران به عنوان ادویه بزنید. از مصرف مواد كارخانجاتی مانند سوسیس ، كالباس ، چیپس و پفك و غیره خودداری كنید.

سبزیجات سبز تیره كه دارای كلروفیل زیاد هستند استفاده كنید مانند جعفری ، اسفناج ، كاهو ، كدو ، شاهی آبی و غیره .

از لحاظ بهداشت دهان سعی كنید بعد از هر وعده غذا دندان ها را مسواك كنید . می توانید بعد از مسواك كردن كمی هل، رازیانه و تخم گشنیز در دهان بریزید و بجوید.

ضمناً می توانید یك قاشق چایخوری جوش شیرین را در نصف لیوان آب گرم حل كنید و وقتی نیمه گرم شد مقداری از آن را در دهان نگاه دارید و مزمزه كنید و دندانها و دهان تان را با آن كاملاً بشویید. بدین طریق ، هم دندان های تمیز و شفافی خواهید داشت وهم نفس تازه و خوشبویی پیدا می كنید. بد نیست بدانید چنان چه پوست شما دچار آفتاب سوختگی شده است اگر خمیری از جوش شیرین درست كنید و روی آن بگذارید بسیار مؤثر خواهد بود.
تبیان


لبخندی زیبا با دندان هایی سفید - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۰۱:۲۷ صبح

لبخندی زیبا با دندان هایی سفید

[تصویر: 134602611062817018115011621825113617214963.jpg]

اگر می خواهید هنگامی كه لبخند می زنید زیبایی دندان هایتان خودنمایی كند چند نكته را به شما پیشنهاد می كنیم:



1 - به سفیدی دندان های خود اهمیت بسیاری دهید. به این منظور باید:

- از خوردن و نوشیدن موادی كه باعث كدر كردن دندان ها می شود تا حد ممكن پرهیز كنید و در صورت مصرف آنها بلافاصله مسواك بزنید.

- استعمال دخانیات نه تنها صدمات جبران ناپذیری به سلامت شما وارد می آورد، بلکه دشمن بزرگی برای دندان و لثه محسوب می شود.



2 - به مدت زمان مسواك زدن خود توجه كنید. فكر نكنید كه یك مسواك زدن با عجله می تواند به بهداشت دهان و دندان شما كمك كند. پیشنهاد می كنیم كه حداقل دو دقیقه مسواك بزنید. حالا اگر بیشتر خواستید كه چه بهتر!



3 - سفت و سخت مسواك نزنید. فكر نكنید این كار دندان ها را تمیزتر می كند.



لبخندی زیبا با دندان هایی سفید

4 - چای را در برنامه غذایی خود بگنجانید، گفته می شود این نوشیدنی دارای خواص ضد باكتری است، از تجمع موادی كه باعث پوسیدگی دندان می شوند جلوگیری می كند و همچنین مقدار قابل توجهی فلوراید را نیز در بردارد.

روزانه یك فنجان چای نیز برای بهره بردن از تمام این خواص كفایت می كند.

البته بعد از نوشیدن چای مسواك را فراموش نكنید چون می تواند باعث تیرگی دندان ها شود.



5 - هر یك ماه یا دو ماه مسواك خود را عوض كنید. برس مسواك با گذشت زمان و مصرف مكرر نه تنها خاصیت تمیز كنندگی خود را از دست می دهد، بلكه می تواند به محل مناسبی برای تجمع باكتری ها بدل شود.



از خوردن و نوشیدن موادی كه باعث كدر كردن دندان ها می شود تا حد ممكن پرهیز كرده و در صورت مصرف بلافاصله مسواك بزنید.


6 - از دهان شویه هایی كه می توانند مانع پوسیدگی و تجمع باكتری در دهان شوند نیز استفاده كنید. البته این كار را پس از مشورت با یك دندان پزشك انجام دهید.



7 - زبان خود را هم بشویید.



8 - از مصرف زیاد غذاهای شیرین پرهیز كنید. حتی اگر دیگر بزرگ شده اید!



9 - از مصرف میوه بخصوص سیب غافل نشوید.
منبع: روزنامه هموطن سلام


نقش جویدن آدامس در سلامتی - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۰۱:۳۶ صبح

[تصویر: 52781122239329912814195211111161159153183.jpg]
قرنهاست که از آدامس برای تمیز کردن دهان و یا خوشبو کردن تنفس استفاده شده است. اولین روش آدامس سازی در سال 1869 (135 سال پیش) ابداع شد و 59 سال بعد یعنی در سال 1928، آدامس هایی تولید شد که مواد دارویی به آنها اضافه می شد تا هنگام جویدن، مصرف کننده آنها را دریافت کند.

امروزه اغلب از شیرین کننده های مصنوعی از قبیل ساخارین، آسپارتام، آس سولفام و سیکلامات جهت طعم دار کردن آدامس ها استفاده می شود. مقدار موجود چنین شیرین کننده هایی در موادی از قبیل برخی مواد شیرین از جمله ، نوشابه های رژیمی و آدامس ها آنقدر نیست که از حد مجاز بیشتر شود و بنابراین خطری مصرف کنندگان را تهدید نمی کند.

در سال 1991 (حدود 13 سال)، تشکیلات دارویی ( فارماکوپه ) اروپا، طرح استفاده از آدامسی را داد که به کمک آن بیماری های دهانی و یا بیماری های سایر نقاط بدن به کمک موادی که از راه دهان و یا سیستم گوارشی جذب می شوند قابل درمان هستند. با جای دادن مواد دارویی در ترکیبات محلول در آب و یا در ترکیبات محلول در چربی، می توان این داروها را خیلی سریع (در عرض 15-10 دقیقه) پس از شروع جویدن آدامس و یا به کندی (طی ساعت ها) به بدن فرد رساند. از این داروها می توان فلوراید ( برای درمان و کاهش پوسیدگی های دندانی )، کلرهگزیدین (که یک ضد عفونی کننده موضعی است)، نیکوتین ( برای کاهش کشیدن سیگار با دریافت نیکوتین سیگار از طریق جویدن آدامس)، آسپیرین (ضد درد و التهاب)، دیمن هیدرینات (برای بیماریهای روانی – هیجانی)، دیفن هیدرامین (داروی ضد حساسیت)، نیترات میکونازول (درمانگر بیماری قارچی کاندیدیاز یعنی همان برفک دهانی)، آنتی اسیدها (در تسکین و درمان ناراحتی معده)، و کافئین (به عنوان کاهش دهند خواب) را نام برد . جویدن آدامس به ویژه برای کودکان به عنوان روشی برای دریافت داروها بیشتر مورد توجه است.
فنتول

فنتول که یک ماده شیمیایی افزودنی است و بعضاً به آدامس ها افزوده می شود با تأثیر بر پرزهای چشایی و سلول های بویایی، احساس خنکی خوشایندی را در مصرف کننده ایجاد کرده و از تشنگی فرد می کاهد. حتی استفاده از آدامس به جای بزاق مصنوعی در درمان خشکی دهان، ناشی از برخی سرطان ها موفقیت آمیز بوده و بیشتر مورد استقبال بیماران قرار گرفته است.
باید توجه داشته باشیم که جویدن آدامس نباید بر دریافت غذایی تاثیر بگذارد و یا با کاهش حس تشنگی ( به طور کاذب ) ما را از مصرف مایعات باز دارد.

نکات منفی درمورد آدامس که دربرخی مطالعات علمی به آنها اشاره شده است عبارتند از:

1- استفاده از برخی خمیر دندان ها و برخی آدامس ها بیش از خرابی داندان ها ، موجب انتقال و حفظ باکتری هایی می شوند که عفونت ایجاد شده توسط آن باکتری ها در بدن، نهایتاً موجب ایجاد و یا تشدید بیماری های قلبی می شود.

2- جویدن برخی آدامس ها ، موجب افت فشار خون مینیمم و افزایش ضربان قلب در بیماران قلبی شده، و احتمال خطر را در آنان افزایش می دهد.

3- گاهاً جویدن آدامس های شیرین شده با برخی شیرین کننده ها موجب بروز واکنش های حساسیتی در برخی افراد می گردد. ضمناً محققان اعلام کرده اند که جویدن آدامس در بعضی افراد حساس و مستعد، موجب تحریک دستگاه گوارش می شود. به علاوه مطالعه ی دیگر،مؤید بالا رفتن احتمال خطر سرطان زبان درکسانی بود که آدامس های با طعم دارچین، زیاد جویده بودند.

4- مصرف آدامس های حاوی کافئین (ماده تسکین دهنده موجود در قهوه) ممکن است به قدری بر خواب افراد اثر کند که موجب بی خوابی آنان شود.

علاوه بر ضررهایی که عده ای از محققان برای جویدن آدامس ذکر می کنند، مواردی از پَرید ن آدامس به ریه افراد و خطرات عدیده ی برای آن ذکر شده است. برخی از محققان بیان کرده اند که جویدن آدامس برای کسانی که قرار است بیهوشی قبل جراحی داشته باشند بسیار خطرناک است وهمین کار ممکن است باعث مسدود شدن ریه شود. بنابراین افرادی که قرار است جراحی لوزه داشته باشند، باید از جویدن آدامس در روز جراحی خودداری کنند. همچنین جویدن آدامس قبل از جراحی گوارشی با افزایش ترشحات گوارشی ، احتمال خطر را افزایش می دهد.

نکات مثبت درمورد آدامس، که دربرخی مطالعات علمی به آنها اشاره شده است عبارتند از:

1- بهبود حافظه ی عملی و افزایش توان یادگیری کوتاه مدت و بلند مدت. نکته ی قابل توجه دیگر این که برخی از محققان اعلام داشته اند که ، جویدن آدامس بخش جلوی شبکه ی کورتکس مغزی را فعال تر کرده و موجب پردازش بهتر اطلاعات مغز انسان می شود.

2- محققان معتقد هستند که نه تنها عضلات دهانی، بلکه فعالیت عضله ی زبان نیز، هنگام جویدن آدامس افزایش می یابد و به دفع مواد سمی گروهی ازعضلات بدن کمک می کند.

3- نتایج بعضی دیگر از تحقیقات، نشانگر تأثیر مثبت جویدن آدامس در کاهش موارد ریفلاکس بوده است. ضمناً جویدن آدامس در حین پیاده روی، از بازگشت اسید معده به مری جلوگیری می کند.

4- به نظر برخی ازمحققان ، استفاده از آدامس موجب کاهش احتمال خون ریزی لثه و تشکیل پلاک های دندانی می شود.

5- جویدن آدامسی که حاوی گزیلیتول و یا سوربیتول ( انواعی از قندها که دارای بنیان های الکلی شیمیایی با جذب کند بوده و از آنها برای ساخت مربای دیابتی ها استفاده می شود) باشد، نه تنها به رشد باکتری ها کمک نکرده و باعث افزایش پوسیدگی دندان ها نمی شود، بلکه به کاهش پوسیدگی نیز کمک می کند. اثر جویدن آدامس های گزیلیتول و فلوراید، حتی از محلول های کلرهگزیدین و آمین فلوراید هم بهتر بود، گرچه استفاده از مسواک و خمیردندان در جلوگیری از پوسیدگی دندان تأثیر بهتری داشت.

مطالعاتی حتی بر روی سالمندان هم انجام شد و نتیجه این بود که، جویدن آدامس در سالمندان ساکن خانه های سالمندان، موجب بهبود سلامت دهان و دندان آنها می شود.

6- برخی محققان بر این باورند که، گزیلیتول در جلوگیری از اوتیت میانی ( گوش درد ) در افرادی که به دفعات از آدامس های حاوی این ماده جویده باشند،موثر است.


خلاصه:

با توجه به آن چه ذکر شد، به نظر می رسد در کل جویدن آدامس های بدون قند به صورت متناوب ( و نه دایمی) می تواند اثرات مفید را به همراه داشته باشد؛ گرچه جویدن طولانی مدت و یا عادت شدن جویدن آدامس قابلیت تایید قطعی ندارد.

در ضمن باید توجه داشته باشیم که جویدن آدامس نباید بر دریافت غذایی تاثیر بگذارد و یا با کاهش حس تشنگی ( به طور کاذب ) ما را از مصرف مایعات باز دارد.

منبع : دنیای تغذیه شماره 33


پوشاندن شیار دندان ها - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۰۱:۵۰ صبح

پوشاندن شیار دندان با فیشور سیلنت

آیا در حال حاضر که در اکثر مدارس کشور از دهان شویه های فلوراید برای دانش آموزان استفاده می شود، نیاز به استفاده از فلوراید در مطب هست یا خیر؟

این سوال بسیاری از والدین دانش آموزان است. بسیاری از پدران و مادران تصور می کنند که فرزند آن ها که در مدرسه از فلوراید استفاده می کنند نیاز به فلوراید تراپی در مطب ندارد.

در حالی که همان طور که قبلاً هم اشاره کردیم زمانی بیش ترین خواص فلوراید به دست می آید که به چند صورت فلوراید به طور هم زمان استفاده شود.

بنابراین استفاده از دهان شویه های فلوراید چه در مدرسه و چه در خانه، ربطی به فلورایدتراپی در مطب دندان پزشکی ندارد و هر دو در کنار هم بیش ترین فایده را خواهند رساند.

آیا راه پیش گیری دیگری غیر از فلوراید در مقابل پوسیدگی وجود دارد؟

بله. غیر از استفاده از مواد مختلف حاوی فلوراید در خانه و در مطب، یکی دیگر از راه های پیش گیری از پوسیدگی، گذاشتن موادی به نام فیشور سیلنت یا شیار پوش بر روی دندان ها توسط دندان پزشک می باشد.
پوشاندن شیار دندان با فیشور سیلنت

این مواد چه هستند و چه کاری برای دندان انجام می دهند؟

همان طور که از اسمشان پیداست مواد شیار پوش، شیارهای موجود روی سطوح جونده دندان های آسیا را می پوشاند. این شیارها به دلیل این که بسیار باریک هستند و موهای مسواک به عمق آن ها نفوذ نمی کند محل خوبی برای تجمع مواد غذایی و میکروب های پوسیدگی زا بوده و لذا بسیار مستعد پوسیدگی هستند. شیار پوش ها با پر کردن و پوشاندن این شیارها از نفوذ میکروب ها و مواد غذایی و تجمع آن ها جلوگیری کرده و به این ترتیب از ایجاد پوسیدگی در سطوح جونده دندان ها جلوگیری می کند.

آیا می توان روی همه دندان ها این مواد را به کار برد؟

خیر. شیار پوش ها فقط روی سطوح جونده دندان های آسیا گذاشته می شوند، البته باید این دندان ها سالم باشند و شیارهای عمیقی داشته باشند و دارای هیچ پوسیدگی نباشند.

این مواد خوشبختانه هم رنگ دندان بوده یا در رنگ های زیبایی مثل صورتی یا سفید در بازار موجود هستند و لذا بر ظاهر دندان هیچ اثر بدی ندارند.

از آنجا که برای انجام این کار (گذاشتن شیار پوش) نیاز به تراش دندان و تزریق ماده بی حسی نیست، لذا این کار به راحتی در کودکان و نوجوانان قابل اجرا می باشد.

توصیه شما به والدین محترم در مورد استفاده از فلوراید چیست؟

با توجه به بحث های فوق می بینیم که ارزش پیشگیری چقدر بالا است. مطالعات به عمل آمده نشان داده اند هزینه ی روش های پیش گیری، یک دهم هزینه ی درمان است.

با توجه به این مساله، ما از والدین محترم خواهشمندیم با انجام موازین بهداشت دهان و دندان برای فرزندانشان و نیز انجام روش های پیشگیری از پوسیدگی های دندانی، دهانی سالم و دندان هایی عاری از پوسیدگی را به کودکان خود هدیه دهند.

دکتر طاهره معصوم- متخصص دندان پزشکی کودکان و نوجوانان

استادیار بخش آموزشی کودکان دانشکده دندان پزشکی همدان


فلوراید؛ شمشیر دو لبه - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۰۲:۰۰ صبح

فلوراید؛ شمشیر دو لبه
فلوراید؛ شمشیر دو لبه

بدون شک استفاده منظم از فلوراید اهمیت حیاتی در کنترل و پیشگیری از پوسیدگی دندان در تمامی افراد دارد، گرچه عمده تأثیر آن مربوط به دوران کودکی و قبل از رویش کامل دندان‌های دائمی است.

فلوراید از چند راه باعث افزایش مقاومت دندان می‌شود:

- فلوراید جذب شده، وارد عاج و مینای دندان‌های رویش نیافته می‌شود، با ساختمان عاج و مینای دندان ترکیب می‌شود و ترکیب جدیدی حاصل می‌شود که نسبت به اسید تولید شده توسط باکتری‌های مولد پوسیدگی مقاوم‌تر است.

- به علاوه فلوراید جذب شده به داخل بزاق ترشح می‌شود و اگر چه غلظت آن کم است اما در توده باکتری‌ها انباشته می‌شود و سبب کاهش تولید اسید میکروبی و افزایش معدنی شدن مینا می‌شود.



- در عین حال فلوراید بزاق، وارد مینای دندان‌های تازه روئیده شده و باعث افزایش آهکی شدن مینا و کاهش آسیب‌پذیری نسبت به پوسیدگی می‌گردد.

همان‌گونه که کاربرد موضعی فلوراید در پیشگیری از پوسیدگی‌های جدید مؤثر است، در توقف یا کند کردن روند پیشروی پوسیدگی‌های فعال اولیه نیز تأثیر دارد. همچنین فلوراید موضعی، قدری خواص ضد میکروبی هم دارد.

در حال حاضر دهان‌شویه‌های فلورایددار(مثل همان دهان‌شویه‌هایی که در حال حاضر در مدارس استفاده می‌شود) در کنار ژل‌ها و خمیر دندان‌های فلورایددار و چند محصول دیگر در دسترس قرار دارد و باعث عملکرد موضعی فلوراید می‌شود، اما مطالعات نشان می‌دهد که افزودن فلوراید به آب همگانی مؤثرترین روش کاهش پوسیدگی دندان، به خصوص در سطح وسیع جامعه است، زیرا غیر از تأثیر وسیع آن، بر خلاف روش‌های انفرادی موضعی، در بدن نیز جذب عمومی داشته و می‌تواند وارد ساختار دندان‌های رویش نیافته شود.

تأثیر فلوراید آب بیشتر در دندان‌های دایمی محسوس است. به نظر می‌رسد در اغلب مناطق ایران میزان فلوراید آب در حد لازم و حتی بالاتر از حد مجاز باشد، گرچه متأسفانه تحقیقات جامع و کاملی در مورد میزان فلوراید آب مناطق مختلف ایران در دسترس نیست.



به هر حال ثابت شده که کاربرد موضعی فلوراید به خصوص توسط دندان پزشک، باعث کاهش میزان پوسیدگی به خصوص در کودکان می‌شود.



در نتیجه کاربرد موضعی فلوراید برای کودکان و نوجوانان در مطب‌های دندان پزشکی اکیداً توصیه می‌شود. دندان پزشک بعد از تعیین میزان استعداد ابتلای بیمار به پوسیدگی و احیاناً انجام درمان‌های لازم اولیه مثل حذف پوسیدگی‌ها، درمان با فلوراید را انجام می‌دهد.

دهان‌شویه‌های فلورایددار یکی از روش‌های موضعی استفاده از فلوراید است که هم‌اکنون نیز طرح همگانی استفاده از آن در مدارس کشور در حال اجراست. این طرح به صورت استفاده ی یک روز در هفته از دهان‌شویه توسط دانش‌آموزان با نظارت مسئولان مدارس انجام می‌شود، اما در مورد روش استفاده صحیح آن حرف و حدیث‌های زیادی وجود دارد که پرداختن به آنها در این مجال مختصر نمی‌گنجد. اما یک نکته فرعی این که استفاده از هرگونه دهان‌شویه فلورایددار برای کودکان زیر 6 سال ممنوع است، مگر این که توسط دندان پزشک تجویز شده باشد.

یکی از چالش‌های مهم، تجویز مکمل‌های فلوراید در خانم‌های باردار است. در منابع علمی، مدرک معتبری در زمینه ارزش تجویز مکمل خوراکی فلوراید برای مادران باردار، حتی در مناطقی که آب فاقد فلوراید است، وجود ندارد.

گرچه مصرف این مکمل‌ها توسط اداره غذا و داروی آمریکا برای مادران باردار ممنوع اعلام شده، اما این مکمل‌ها برای جنین به هیچ وجه خطرناک نیستند. گرچه در سال‌های اخیر برخی محققان ثابت کرده‌اند که فلوراید از راه جفت به جنین منتقل ‌می‌شود، اما مقدار فلوراید منتقل شده نامشخص است.

در عین حال محققان توافق دارند که وقتی جنین در معرض فلوراید قرار می‌گیرد، قدری فایده پیشگیری از پوسیدگی به دندان‌های شیری می‌رسد گرچه این تأثیر بسیار اندک است.



به‌طور کلی توافق صاحب‌نظران علم دندان پزشکی بر این است که مصرف فلوراید توسط زنان باردار فایده‌ای برای دندان‌های نوزاد و حداقل در مورد دندان‌های دایمی در بر نخواهد داشت.



از سوی دیگر جذب بیش از حد فلوراید توسط بدن، به خصوص در مناطقی با فلوراید آب بالا، می‌تواند منجر به فلوروزیس دندانی (دندان‌های خال دار) شود. در این حالت مینای دندان رنگ سفید گچی یا قهوه‌ای مات و یا حالتی مغره‌دار به خود می‌گیرد. این وضعیت بیشتر در دندان‌های دایمی دیده می‌شود. این مشکل در صورت تأیید توسط دندان پزشک به راحتی با روش‌های ترمیم همرنگ دندان قابل تصحیح است.

دکتر علیرضا آشوری


چند پرسش و پاسخ كوتاه در زمينه بهداشت دهان و دندان - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۰۹:۴۱ صبح

مقدمه:
مجموعه دهان و دندان به عنوان دروازه ورود غذا و آغازگر روند هضم و جذب غذا نقش مهمي در آماده‌سازي نيازمندي‌هاي غذائي انسان بعهده دارد. رشد و تكامل عملكرد مطلوب روزانه و ايجاد حس لذت و نشاط در جسم و جان انسان بدون عملكرد اين بخش از بدن و همكاري و مشاركت آن امكان‌پذير نيست. مطالعات و شواهد نشان مي‌دهد كه بسياري از مردم از داشتن اطلاعات كافي براي تامين و ارتقاء سلامتي اين عضو مهم و همچنين پرهيز از عوارض آسيب زننده به آن بي‌بهره هستند. لذا در ذيل به برخي از پرسش‌هاي رايج در اين زمينه پاسخ داده مي‌شود.
هرچند وقت يكبار به ديدن دندانپزشك برويم؟

ما بايد هر 6 ماه يكبار يعني دوبار در سال به ديدن دندانپزشك خود برويم. دوبار معاينه دهان و دندان در سال توسط دندانپزشك اين امكان را فراهم مي‌آورد تا وي بتواند سلامت دهان و دندان شما را بررسي نمايد و با پيشگيري به موقع از گسترش و پيشرفت بيماريهاي دهان و دندان كه موجب ايجاد ناراحتي و درمانهاي پيچيده دندانپزشكي و هزينه سنگين مي‌گردند شود. دندانپزشك ممكن است بر اساس تشخيص تاريخ ملاقات‌هاي متوالي بعدي را معين نمايد.
چه مدت زماني بايد صرف مسواك زدن شود؟
دسترسي به همه سطوح دندانها به منظور پاك نمودن پلاك ميكروبي مستلزم صرف وقت كافي است. شما بايد روزي 2 بار و هر بار حداقل 3-2 دقيقه براي مسواك زدن و قت صرف نماييد ولي متاسفانه بسياري از مردم بين 70-45 ثانيه صرف مسواك زدن خود مي‌كنند.
وقتي در شرايطي هستم كه نمي‌توانم مسواك بزنم آيا راه ديگري وجود دارد كه بتوانم محصولات اسيدي باكتريها را در دهانم كاهش دهم؟
شستشوي دهان با آب بعد از خوردن غذا باعث خنثي شدن اسيد و كاهش باكتريها به ميزان 30% (از هر 100 عدد 30 عدد) مي‌شود. همچنين شما مي‌توانيد از يك گاز يا يك تكه پارچه تميز براي پاك كردن دندانها استفاده نماييد تا زماني كه بتوانيد از مسواك استفاده كنيد.
چه نوع غذاهايي براي دندانهاي ما مضر هستند؟
غذاهاي چسبناك مانند شكلات كه حاوي مقدار زيادي مواد قندي هستند به مدت زمان زيادي جهت خنثي شدن اثرات سوء آنها و پاك شدن توسط بزاق از روي سطح دندان نياز دارند.
عموماً غذاهايي كه براي بدن مفيد هستند براي دندانها نيز مفيدند بطور مثال غذاهايي كه سفت و الياف دار هستند مثل سبزي‌ها، ميوه‌ها و دانه‌هاي گياهي سبب ماساژ لثه مي‌شوند و تا حدودي خاصيت تميز كنندگي دندانها را نيز دارا مي‌باشند.
در مورد دندانهاي حساس چه كارهايي بايد صورت پذيرد؟
حساسيت دندان با استفاده از خمير دندانهاي ضد حساسيت و استفاده از سيلانت (مواد پلاستيكي شيري رنگ رقيقي كه با آن شيار دندانهاي سالم را مسدود مي‌كنند تا از پوسيدگي جلوگيري شود) و مواد پر كردن دندان كه در تركيبات آنها فلورايد به كار رفته است كاهش مي‌پذيرد. همچنين كاهش استفاده از مواد اسيدي در رژيم غذايي به كاهش حساسيت دندان كمك مي نمايد.
آيا استفاده از خلال دندان مضر است؟
استفاده گاهگاهي از خلال دندان براي برداشتن باقيمانده غذايي از روي دندان مفيد است. اما در درازمدت استفاده از خلال دندان باعث سايش و تحليل لثه مي‌شود. استفاده از خلال دندان به مدت طولاني و به صورت عادت ممكن است باعث جابجايي دندان و در نهايت ناراحتي مفصل گيج‌گاهي ـ فكي شود. به علاوه بايد دقت نمود خلال دندان در لثه شكسته نشود.
پركردن دندان با آمالگام براي سلامت ما مضر است؟
آيا جايگزيني براي آن وجود دارد؟


آمالگام ياماده پر كردن دندان (نقره‌اي رنگ) تركيبي از جيوه، نقره و مقداري مس مي‌باشد كه براي پر كردن دندانهاي عقب از آن استفاده مي‌شود. نشست جيوه از اين ماده پر كردني، بسيار اندك است و حتي از مقداري كه مقداري كه ما همه روزه در معرض آن قرار داريم يعني در هوا و غذا و آب نيز كمتر است. با اين وجود مواد ديگري نظير چيني، طلا و كامپوزيت (مواد پر كردن همرنگ دندان) نيز، براي پر كردن دندان وجود دارند. اين مواد از آمالگام گران‌تر هستند و به استثناي پر كردگي طلا دوام طولاني مدت نيز ندارند.


نقش فلورايد در سلامتي دندانهاي ما چيست؟
فلورايد به صورت تركيبي در طبيعت يافت مي‌شود. فلورايد در آب، هوا و خاك وجود دارد. فلورايد به راحتي جذب ميناي دندان مي‌شود. به خصوص در موقع رشد دندانها هنگاميكه دندان در حال شكل گيري است مصرف فلورايد باعث مي‌شود تا ساختمان دندان محكم‌تر شده و در مقابل پوسيدگي مقاوم شود و پوسيدگيهايي كه ممكن است تازه تشكيل شده باشند به راحتي در معرض فلورايد، دوباره معدني و محكم شوند.
دهان‌شويه‌هاي سديم فلورايد كه در مدارس ابتدايي كشور ما توزيع مي‌شوند نيز از همين خاصيت برخوردارند.


چه نوع مسواكي براي تميز كردن دندانها توصيه مي‌شود؟


سر مسواك بايد متناسب باشد به نحوي كه به آساني دسترسي به تمام نقاط دهان و دندانها و لثه پيدا كند. دسته آن بايد بلند و پهن باشد كه بتوان آن را به آساني در دست گرفت.
موهاي مسواك بايد از نايلون نرم و داراي انتهاي گرد باشد تا به لثه آسيبي نرساند.
مسواك هر 4-3 ماه يكبار بايد تعويض شود. اگر موهاي مسواك به هر دليلي خراب شود (نشاسته‌هاي آن گسستگي و فاصله گرفتن بيش از حد موهاي مسواك از يكديگر است) يا شما سرماخوردگي يا آنفولانزا گرفته باشيد بايد اين تعويض زودتر صورت پذيرد.
بهترين خميردندان و دهان شويه كدام است؟
بيشتر خمير دندانهاي موجود در فروشگاهها اساساً به هم شباهت دارند. مطمئن شويد كه از خمير دنداني استفاده مي‌كنيد كه حاوي فلورايد است. تمام خميردندانهاي حاوي فلورايد به خوبي عليه پلاك و پوسيدگي موثر هستند و ميناي دندان را تميز و براق مي‌كنند. اگر دندانهاي شما به سرما و گرما حساس هستند از خميردندانهايي كه براي اين منظور ساخته شد‌ه‌اند استفاده كنيد. خميردندانها داراي تركيباتي هستند كه مسواك زدن را آسان و مطبوع مي‌سازند.


چرا ما بايد از نخ دندان استفاده كنيم؟
استفاده از نخ دندان يك مرحله مهم از مراقبت‌ دهان و دندان است كه اكثر مردم آن را فراموش مي‌كنند و وقتي براي آن صرف نمي‌كنند. با استفاده روزانه از نخ دندان شما شانس سال م ماندن دندانها را بالا مي‌بريد و شانس بيشتري لثه و نسوج اطراف دندان كاهش مي‌يابد. استفاده از نخ دندان باعث حذف پلاك ميكروبي از سطوح بين دنداني مي‌شود و جريان خون لثه را افزايش مي‌دهد.



آيا داروهای سفيد کننده دندان که در فروشگاهها يافت مي شوند مفيد هستند؟

اين مواد حاوی ترکيبات سفيد کننده هستند. اما بايد در نظر داشت که بسياری از اين داروها دارای مواد ساينده هستند که برای سلامت دندان مضر مي باشد. مواد سفيد کننده بايد تحت نظر دندانپزشک استفاده گردند.

علت بوی بد دهان چيست؟



علل متعددی موجب ايجاد بوی نامطبوی دهان مي شوند که بطور عمده بر دو دسته اند.

الف) علل دهاني

ب) علل خارج دهاني

الف- علل دهاني بوی بد دهان
• عدم رعايت بهداشت دهان و دندان:

مسواک نزدن و عدم رعايت بهداشت اصلي ترين علت ايجاد بوی بد دهان است. خرده های غذا در بين دندانها فاسد و بد بو مي گردند و ايجاد بوی نامطبوع مي نمايد.

• جرم و ضايعات بافت نگهدارنده دندان:

هر چند ظاهرا جرم نبايد بويي داشته باشد ولي اين رسوبات محل مناسبي برای لانه گزيني و سبب پرورش ميکروبها و تکثير آنها مي باشندو بدين سبب عامل عمدهای در جهت ايجاد بد بويي دهان محسوب مي شوند.

• دندانهاي پوسيده و عفوني:
به علت پوسيدگي حفره‌هايي در دندان ايجاد مي‌شود كه خرده‌هاي غذايي را در خود جاي مي‌دهند و محيط مناسبي جهت تكثير ميكروبها ايجاد مي‌كنند كه سبب متعفن شدن خرده‌هاي غذايي در اين پوسيدگيها مي‌شوند.
• ناهنجاريهاي دنداني:
ناهنجاري و بدقرار گرفتن دندانها باعث مي‌شود كه دندانها از دسترس مسواك دور باشند و فشار غذا خوردن هم نتواند به طور طبيعي آن نواحي را تميز كند كه اين امر باعث بدبويي دهان مي‌گردد.
• درمانهاي نادرست دندانپزشكي:
اگر ترميم و پر كردن دندانها به گونه‌اي مناسب انجام نشده باشد باعث ايجاد گير غذايي و باقي ماندن خرده‌هاي غذا و بدبويي دهان مي‌گردد.
ب- علل خارج دهاني عبارتند از:
بيماريهاي گوارشي اختلالات و تغييرات هورموني عفونت در راههاي هوايي استعمال دخانيات تنفس از طريق دهان و گرسنگي از عوامل ايجاد كننده بوي بد دهان ميتواند باشد كه برحسب مورد بايد به متخصص مربوطه مراجعه نمود.
آيا مسواك برقي بهتر از مسواك‌هاي معمولي دندانها را تميز مي‌كند؟
در سال 1993 ميلادي مسواك برقي اختراع گرديد اين مسواكها در انواع مختلف به بازار عرضه شده‌اند كه برحسب نوع حركتشان تقسيم بندي مي‌شوند اين مسواكها ممكن است داراي حركات عقب جلو يا چرخشي باشند. استفاده از مسواك برقي در افراد زير توصيه مي‌شود:
1ـ افرادي كه فاقد انگشتان كافي باشند.
2ـ افرادي كه تحت درمانهاي ارتدونسي (رديف كردن دندانها) قرار دارند.
3ـ بيماراني كه به علل عقلي و يا جسمي قادر به رعايت بهداشت خود نمي‌باشند.
نظرات متفاوتي در مورد برتري مسواكهاي برقي يا دستي بر يكديگر وجود دارد ولي بطور كلي تفاوت چشمگيري بين اين دو مشاهده نمي‌شود.
تغذيه نوزاد با شيشه شير چه زيانهايي دارد؟
1ـ كاهش رابطه عاطفي:
هنگام تغذيه طفل با پستان بين مادر و طفل رابطه عاطفي به وجود مي‌آيد ولي در تغذيه با شيشه شير اين رابطه وجود ندارد. اين رابطه عاطفي كه در نتيجه نگاههاي مستقيم مادر به چشمان طفل تماس و گرمي بدن و لبخند و تبسم وي به وجود مي‌آيد، اثرات مهمي در سلامت روحي و رواني و رشد احساسات و عواطف كودك دارد.
2ـ نامناسب بودن اغلب سر شيشه‌ها باعث ايجاد تغييراتي در قوسهاي دنداني و عمل بلع كودك مي‌شود.
اگر به كودكي كه از سينه مادر شير مي ‌خورد توجه نماييد مي‌بينيد كه چگونه فك وي دائماً بطرف بالا و پايين و عقب و جلو حركت مي‌كند. هنگام تغذيه كودك با بطري مخصوصاً در مواردي كه مادر براي سهولت خروج شير اقدام به گشاد كردن سوراخ سرشيشه مي نمايد اين حركات صورت نگرفته يا بسيار كمتر صورت مي‌گيرد و اين مسئله مي‌تواند در آينده مشكلاتي براي كودك ايجاد نمايد.
3ـ هنگام تغذيه با شيشه شير كودك مقداري هوا بلع خواهد كرد.
4ـ طبق تحقيقاتي كه به عمل آمده كودكاني كه با شيشه شير تغذيه مي‌شوند بيشتر از كودكاني كه با پستان مادر تغذيه مي‌شوند دچار انگشت مكيدن مي‌شوند.


حوزه معاونت بهداشتي - واحد بهداشت دهان و دندان - تدوين دکتر شاهرخ قيصری کارشناس مسئول بهداشت دهان و دندان استان فارس


راهنماي آموزش و مراقبت ازدندانها - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۰۹:۵۴ صبح

با سلام:

اولين قدم براي سلامت، پيشگيري از بروز بيماري و درمان آن در مراحل اوليه مي‌باشد. هر فردي در طول زندگي خود دو سري دندان دارد: دندانهاي شيري و دائمي دندانهاي شيري از سن 6 ماهگي تا 3 سالگي در دهان رويش مي‌يابند. از سن 6 تا 12 سالگي به مرور اين دندانها مي‌افتند و بجاي آنها دندانهاي دائمي رويش مي‌يابند و تا پايان عمر در دهان باقي مي‌مانند.

از وظايف مهم و اختصاصي دندانهاي شيري موارد زير را مي‌توان نام برد:

*

نقش اساسي در جويدن، تغذيه و سلامت عمومي
*

حفظ زيبايي، تلفظ صحيح كلمات و كمك به سلامت روحي و رواني كودك
*

حفظ فضاي لازم جهت رويش دندانهاي دائمي و در نهايت جلوگيري از به هم‌ريختگي دندانها و كاهش نياز به درمانهاي ارتدونسي (يكي از دلايل مهم كج بودن دندانهاي دائمي، از دست رفتن زود هنگام دندانهاي شيري است)
*

نهايتاً‌ پوسيدگي دندانهاي شيري موجب آسيب به جوانه دندانهاي دائمي مي‌گردد.

دندان 6 سالگي
[تصویر: 4%20%2814%29.jpg]
اولين دندان دائمي، نخستين آسياي بزرگ (دندان شماره 6) است كه در سن 6 سالگي، روي قوس فكي، پشت دندانهاي شيري رويش مي‌يابد. (قبل از رويش اين دندان هيچ دندان شيري نمي‌افتد و به همين دليل والدين تصور مي‌كنند كه اين دندان شيري است.)

عوامل پوسيدگي زا
[تصویر: 4%20%2813%29.jpg]
1.

عدم رعايت بهداشت دهان و دندان (عدم استفاده از مسواك و نخ دندان) در زمان مناسب منجر به تشكيل لايه ميكروبي مي‌شود. 2 الي 5 دقيقه بعد از استفاده از مواد قندي و غذا، اسيدهاي مخرب ناشي از فعاليت ميكروبهاي موجود در لايه ميكروبي توليد شده و به مدت 20 دقيقه الي 1 ساعت در دهان باقي مي‌مانند اسيد توليد شده ميناي دندان را تخريب و منجر به شروع پوسيدگي مي‌شود.

2.

مصرف نامناسب مواد قندي

*

استفاده از مواد قندي چسبنده‌ (مانند شكلاتها، تافي‌ها، آدامس‌ها و…) اين مواد به علت خاصيت چسبندگي به دندانها مدت زيادي در دهان مي‌مانند.
*

بالا بودن ميزان مصرف مواد قندي
*

بالا بودن تعداد دفعات مصرف مواد قندي (بويژه در بين وعده‌هاي اصلي غذا)

اين نكته بسيار حائز اهميت است و بايد بسيار بر آن تاكيد كرد كه مواد قندي در طول روز در يك وعده مصرف شوند و از تدريجي خوردن آن در طول روز خودداري گردد.

تغذيه صحيح

*

استفاده از مواد قندي موردنياز بدن همراه وعده‌هاي اصلي غذايي

*

مصرف شير لبنيات و مواد غذايي حاوي فلورايد مانند ماهي و چاي
*

استفاده از ميوه و سبزيجات تازه در بين وعده‌هاي غذايي مانند هويج و كاهو

براي پيشگيري از ايجاد پوسيدگي در دندانهاي كودكان، در كنار استفاده از مسواك، نخ دندان و تغذيه صحيح، به كارگيري روشهاي زير حائز اهميت است:

استفاده از فلورايد

فلورايد باعث استحكام دندانها شده و آنها را در برابر پوسيدگي مقاوم مي‌كند. محصولات مختلف فلورايد عبارتند از:

*

دهانشويه سديم فلورايد: كه در حال حاضر به عنوان يكي از برنامه‌هاي كشوري جهت پيشگيري از پوسيدگي دندان دانش‌آموزان ابتدايي در دست اجرا مي‌باشد.
*

كاربرد ژل فلورايد: اين ژل حاوي غلظت بيشتري از فلورايد است، به همين دليل بايد در مطب توسط دندانپزشك استفاده گردد.
*

استفاده از خميردندانهاي حاوي فلورايد

فيشورسيلانت (مسدود كردن شيارهاي دندان)

سطح جونده دندانهاي آسياي بزرگ در ابتداي رويش داراي شيارهاي خيلي عميق هستند. جهت جلوگيري از تجمع مواد غذايي و شروع پوسيدگي در اين نقاط، دندانپزشك با استفاده از مواد مخصوص اين شيارها را پر و كم عمق مي‌نمايد تا موهاي مسواك به راحتي بتوانند اين شيارها را تميز كنند.

مراجعه به دندانپزشك حداقل هر 6 ماه يكبار ضروري است،‌ هرچند هيچ نشانه‌اي از مشكلات دنداني و لثه‌اي وجود نداشته باشد. تشخيص زودهنگام پوسيدگي با استفاده از نور كافي و راديوگرافي در مطب دندانپزشكي و درمان به موقع پوسيدگيها خود عامل پيشگيري مؤثري است و مانع از مشكلات شديد بعدي خواهد گرديد.

روش صحيح مسواك زدن

1- مسواك خوب بايد موهاي صاف و يكنواخت داشته باشد. چنانچه موهاي مسواك از حالت اوليه خارج شدند بايد آن را عوض كرد.

2- براي هر مرتبه شستشو به اندازه يك نخود از خمير دندان حاوي فلورايد را در موهاي مسواك فرو ببريد.

3- براي اينكه تمام دندانها مسواك شوند بهتر است هميشه به يك ترتيب مسواك بزنيد مثلاً‌ اول فك بالا از راست به چپ و بعد فك پايين از چپ به راست.

4- دندانهاي فك بالا را با حركت مسواك از مجاور لثه به سمت پايين تميز كنيد.

5- با عمودي گرفتن مسواك و حركت آن از بالا به پايين سطوح داخلي دندانهاي جلو را مسواك كنيد.

6- سطوح جونده دندانهاي بالا را با عقب و جلو بردن مسواك تميز كنيد.

7- دندانهاي فك پايين را با حركت مسواك از مجاور لثه به سمت بالا بشوئيد.

8- پشت دندانهاي جلو را با عمودي گرفتن مسواك و حركت آن از پايين به بالا تميز كنيد.

9- سطوح جونده دندانهاي پايين مثل فك بالا را با عقب جلو بردن مسواك، تميز كنيد.

10- هر نوبت مسواك زدن بايد حداقل 4 دقيقه به طول بيانجامد.

11- هر شب قبل از خواب و هر روز صبح بعد از صبحانه، بايد دندانها را مسواك زد.

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس

حوزه معاونت بهداشتي - واحد بهداشت دهان و دندان


اثرات سودمند فلورايد براي سلامتي دندان‌ها - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۰۹ صبح

فلورايد
[تصویر: 4%20(25).jpg]
فلورايد عنصري است كه به طور طبيعي در آب، خاك و هوا يافت مي‌شود.

زماني‌كه فلورايد به صورت خوراكي به ميزان مناسب مصرف شود دندان را مقاوم كرده و از پوسيدگي پيشگيري خواهد شد.

اگر فلورايد در آب آشاميدني شهر به ميزان مناسب موجود باشد، پوسيدگي‌هاي دنداني را تا حدود 60درصد كاهش مي‌دهد. روش ديگر دريافت فلورايد، استفاده از خميردندان، دهان‌شويه‌ها و ژلهاي حاوي فلورايد است. هر دو روش كاربرد فلورايد يعني سيستميك (فلورايد موجود در مواد غذايي و آب آشاميدني) و موضعي (فلورايدي كه بر روي دندانها گذاشته مي‌شود) در مقاوم كردن دندان‌ها و پيشگيري از پوسيدگي موثر شناخته شده اند.

در مواد غذايي مصرفي، مقاديري فلورايد وجود دارد كه بر حسب انواع آنها، مقدار فلورايد مصرفي نيز متفاوت است. غذاهاي دريايي به نسبت ساير غذاها فلورايد بيشتري دارند. چاي نسبت به آب آشاميدني فلورايد بيشتري دارد. در بعضي تركيبات دارويي نيز فلورايد يافت مي‌شود، بطور كلي مقدار فلورايدي كه به بدن مي‌رسد بستگي به اين دارد كه در چه منطقه‌اي زندگي مي‌كنيم و چه نوع آب و غذايي مصرف مي‌نمائيم.

فلورايد اثرات ضدپوسيدگي خود را به 3 شكل مختلف اعمال مي‌كند:

الف) باعث استحكام ساختمان دندان مي‌شود.

ب) ضايعات پوسيدگي اوليه بدون تشكيل حفره را دوباره معدني و محكم مي‌كند.

ج) فعاليت ضد ميكروبي دارد.

يكي ديگر از فوايد فلورايد اثر آن بر روي ريشه دندان بزرگسالان است. بسياري از مردم در سنين بالا دچار تحليل لثه مي‌شوند و سطح ريشه دندان آنها در دهان نمايان شده و در معرض خطر پوسيدگي قرار مي‌گيرند.

مطالعات نشان داده است مصرف موضعي فلورايد سطح عريان ريشه را در مقابل پوسيدگي محافظت مي‌نمايد.

فلورايد به طرق مختلف مي‌تواند در اختيار دندان قرار گيرد:

1- آب آشاميدني

2- مصرف مواد غذايي مانند چاي و غذاهاي دريايي
3ـ قرص‌ها و شربت‌هاي حاوي فلورايد

4ـ دهان شويه، خمير، ژل (استفاده در خانه بصورت روزانه)

5 ـ ژل‌هاي موضعي كه توسط دندان پزشك بر روي دندان‌ها گذاشته مي‌شود.

6 ـ دهان شويه‌هايي كه در مدرسه به صورت هفتگي توصيه مي‌شود.

استفاده از خميردندان‌هاي فلورايد دار براي كودكان بالاي 2 سال به ميزان كم ( به اندازه نخود) توصيه مي‌شود و كاربرد دهان شويه‌هاي حاوي فلورايد فقط در كودكان بالاي 6 سال پيشنهاد مي‌گردد.

مطالعات بسياري نشان مي‌دهد كه استفاده هفتگي و منظم از محلول دهان شويه سديم فلورايد 2درصد كه در مدارس ابتدايي كشور توزيع مي‌گردد باعث كاهش شيوع پوسيدگي دندان در حد 30 تا 40درصد مي‌شود.

لازم‌‌است بطري‌هاي دهان شويه در طي سال تحصيلي در مدرسه نگهداري شوند و محل نگهداري بطري‌ها بايد جايي محفوظ و دور از نور مستقيم خورشيد باشد. ضمناً لازم است براي هر بطري نام دانش‌آموز ثبت گردد و كليه بطري‌هاي هر كلاس بصورت مجزا از كلاس‌هاي ديگر نگهداري شود.

برنامه بايد به نحوي تنظيم شود كه دانش‌آموزان هر كلاس هر هفته در ساعت و روز خاصي بعد از مسواك زدن از دهان‌شويه استفاده كنند. بهترين زمان استفاده از دهان شويه قبل از شروع اولين ساعت درس است. توجه نماييد كه كودكان خردسال از بلعيدن خميردندان و دهان‌شويه‌هاي حاوي فلورايد جداً پرهيز كنند زيرا مي‌توانند باعث عوارضي نظير لكه‌دار شدن سطح دندان‌ها، مشكلات استخواني و مسموميت‌هاي حاد گردد.

بنابراين هنگام مصرف دهان شويه‌هاي حاوي فلورايد نظارت والدين و يا مربيان بهداشت مدارس و يا معلمين ضروري‌است. اگر فلورايد آب آشاميدني در منطقه‌اي زيادتر از معمول باشد( بيشتر از 2ppm يعني دو قسمت در يك ميليون قسمت) براي جلوگيري از تغيير رنگ دندان‌ها (فلوئوروزيس) تا حد مقدور مخزن و منشاء آب آشاميدني منطقه را عوض مي‌كنند و يا آبهايي را كه فلورايد كمتري دارند با آن مخلوط مي‌نمايند.

لذا استفاده از خميردندان‌هاي حاوي فلورايد و دهان شويه‌هاي فلورايد در آن مناطق توصيه نمي‌شود.

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني استان فارس

حوزه معاونت بهداشتي - واحد بهداشت دهان و دندان


چگونه در تمام عمر دندانهاي سالمي داشته باشيم - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۱۸ صبح

آيا مسواك زدن به تنهايي مي‌تواند كاملاً دهان را تميز كند؟

كاملاً نه مسواك فقط سه سطح خارجي از پنج سطح دندانها را تميز مي‌كند. براي تميز كردن سطوح بين دنداني كه قابل دسترس مسواك نيست بايد از نخ دندان استفاده نمود نخ دندان بقدر كافي باريك است و به آساني مي‌تواند از بين دندانها عبور كرده و پلاك ميكروبي را از سطوح بين دندان برطرف نمايد. شما بايد از نخ دندان جهت تميز كردن سطوح بين دنداني كه قابل دسترس با مسواك نيست استفاده نمائيد. دندانپزشك يا بهداشتكار شما نوعي نخ دنداني را كه بايد استفاده نمائيد توصيه خواهد نمود و طرز صحيح استفاده از آنرا توضيح خواهد داد. براي فاصله‌هاي زياد بين دندانها بهتر است از نخ دندان سوپرفلاس استفاده نمائيد.

از چه نوع مسواكي بايد استفاده كرد؟

دندانپزشكان و بهداشتكاران دهان و دندان، عقيده دارند كه يك مسواك خوب بايد داراي موهاي نرم نايلوني با نوك كوچك كاملاً متراكم و دسته مناسب باشد. همچنين معتقدند كه نوك موهاي مسواك بايد گرد باشد. لثه‌ها بسيار حساسند و به آساني در تماس با بعضي از مسواك‌ها كه داراي موهاي تيز باشند. صدمه مي‌بينند. موهاي نوك گرد مسواك چنان سائيده و پاليش شده‌اند كه نوك آنها به صورت گنبدي شكل و كوچك درآمده كه به نرمي روي لثه كشيده مي‌شود و آسيبي به آن وارد نمي‌سازد. تفاوت اين دو دسته موها را مي توان در شکلهای ذيل مشاهده نمود.


راهنمای ساده جهت کمک به انتخاب مناسبترين محصولات بهداشتي دهان

فاصله

معمولي بين

دندانها


فاصله

فشرده بين

دندانها


تحليل جزئي

لثه


پريتودونتال يا بيماری

لثه


بعد از جراحي لثه

بريج ايمپليمنت

پريس

مسواک نخ

دندان


مسواک نخ

دندان

مومي


مسواک نخ دندان

سوپر فلاس

مسواک بين

دنداني


مسواک نخ دندان

سوپر فلاس مسواک

بين دنداني


مسواک نخ دندان

سوپر فلاس مسواک

بين دنداني

چه عواملي باعث ايجاد پوسيدگي در دندان مي‌شود؟

لايه چسبنده‌اي به نام پلاك ميكروبي بر سطح دندان ايجاد مي‌گردد. قند موجود در غذاهائي كه مي‌خوريد به پلاك ميكروبي در بوجود آوردن اسيدها كمك مي‌كند كه اين اسيدها موجب خوردگي‌ مينا شده و تدريجاً در مينا ايجاد حفره مي‌نمايند.

بنابراين بخاطر داشته باشيد :

پلاك ميكروبي + قند = اسيد= پوسيدگي دندان

آيا اين بدان معني است كه بايد مواد قندي را از برنامه غذايي حذف نمود؟

بطور ايده‌آل بله، اما مسئله مهم اين است كه تعداد دفعات مصرف مواد قندي را در طول روز محدود نمائيم بايد اغذيه قندي را حتي‌الامكان به همراه وعده‌هاي غذا مصرف نمود. زيرا ساير غذاهاي صرف شده موجب كاهش توليد اسيد مي‌شود. براي مثال صرف يك تكه پنير در پايان غذا مي‌تواند به خنثي كردن اسيد در اطراف دندانها كمك كند.

بخاطر داشته باشيد هربار كه مواد قندي در تماس با پلاك ميكروبي قرار گيرند، اسيد به مدت حداقل 30 دقيقه بر سطح مبنا تاثير مي‌گذارد. بنابراين نبايد مواد قندي در فواصل بين وعده‌‌هاي غذايي صرف شود.

اما اگر بخواهيم بين وعده‌هاي اصلي غذا،‌خوراكي بخوريم چه مي‌شود؟

اگر مجبور هستيد بين وعده‌هاي غذائي، خوراكي بخوريد، حتماً‌ بايد نوع مناسب آن را انتخاب نمائيد مثل نان، پنير، سبزيجات و ميوه تازه، فندق، نوشابه‌هاي كم كالري و شير.

همواره برچسب روي غذاها را از لحاظ ميزان مواد قندي موجود در آنها بررسي نمائيد. هرچه ميزان مواد قندي غذاها بيشتر باشد مصرف آنها براي دندانها مضرتر است.

چه عاملي باعث بيماري لثه مي‌شود؟

وجود پلاك ميكروبي د رمحل اتصال لثه با دندان باعث ايجاد بيماري لثه مي‌شود. اتصال بافت لثه به دندان بايد آنقدر محكم باشد كه دندانها را محكم نگاه داشته و از رسيدن باكتريها به ريشه دندان جلوگيري نمايد. وجود پلاك ميكروبي به استخوان نگاه دارنده دندانها حمله كرده و موجب از بين رفتن آن مي‌شود. دندانها تدريجاً لق شده و نهايتاً از دست مي‌روند.

بخاطر داشته باشيد كه بيماري لثه شايع‌ترين عامل از دست دادن دندان در بزرگسالان است.

چگونه مي‌توانيم بفهميم كه دچار بيماري لثه شده‌ايم؟

اغلب لثه هنگام مسواك زدن يا نخ كشيدن به سهولت خونريزي مي‌كند و ممكن است قرمز و متورم بنظر برسد. اگر خونريزي ادامه يابد و لثه‌ها قرمز و متورم بنظر برسد.

اگر خونريزي ادامه يابد و لثه‌ها قرمز و متورم باقي بماند فوراً به دندانپزشك مراجعه نمائيد. وجود لثه قرمز متورم و خونريزي لثه از اولين علائم بيماري لثه مي‌باشد

چگونه مي‌توان پلاك ميكروبي را برطرف نمود؟

پلاك يكي از علل اصلي پوسيدگي دندان و بيماري لثه مي‌باشد. بنابراين از بين بردن پلاك ميكروبي براي ادامه سلامت دهان و حياتي است. شما مي‌توانيد با مسواك زدن منظم و از آن مهمتر با مسواك زدن صحيح داراي دندانها و لثه سالم باشيد. بايد دندانها و لثه‌هاي خود را حداقل روزي دوبار، صبح و شب مسواك بزنيد تا كاملاً پلاك ميكروبي را از دهان خود بزدائيد. زمان لازم براي مسواك زدن در افراد مختلف متفاوت است ولي به طور متوسط بايد 2 تا 3 دقيقه براي هر وعده مسواك زدن تخصيص داده شود.

بهترين روش مسواك زدن كدام است؟

نوك موهاي مسواك را با زاويه 45 درجه نسبت به محور طولي دندانها قرار دهيد بطوريكه برخي از الياف نرم نايلوني آن روي لثه قرار گيرند. مسواك را با حركات كوتاه به جلو ـ عقب ببريد و با دقت ولي محكم فشار دهيد. شما بايد تمام دندانها و تمام لبه لثه را چه در داخل و چه در خارج مسواك بزنيد. ضمناً فراموش نكنيد كه سطح جونده دندان را شستشو نمائيد.

از دندانهاي خود مراقبت كنيد تا آنها در تمام عمر سالم باقي بمانند.

1ـ به منظور تميز كردن سطوح بين دندانها كه قابل دسترس مسواك نيستند ايد تقريباً 45 سانتيمتر از نخ دندان را جدا كرده و دو انتهاي آنرا به دور انگشت وسط بپيچيد. سپس با انگشت شست و اشاره با فاصله پنج سانتيمتر محكم نگهداريد.

2ـ براي سهولت ورود نخ در بين دندانها، آنرا با حركات ملايم جلو و عقب و پائين ببريد. براي تميز كردن سطح دندان نخ را به دور دندان انحناء دهيد و با حركت بالا و پائين نخ را به سطح دندان بكشيد.

3ـ دستورالعمل مرحله دوم را در مورد دندانهاي مجاور نيز تكرار نمائيد و ياد داشته باشيد كه براي جلوگيري از وارد شدن هرگونه آسيب احتمالي به لثه بايد نخ را محكم به سطح دندان بچسبانيد.

4ـ اين عمل را در مورد تمام دندانهاي فك فوقاني و تحتاني تكرار نمائيد و نخ را از دور يك انگشت وسط به دور انگشت وسط ديگر بپيچيد تا به طور منظم از يك قسمت تميز و محكم نخ استفاده شود بياد داشته باشيد كه از يك قسمت جديد نخ براي هر دندان بايد استفاده گردد.

5ـ بايد توجه كافي به نخ كشيدن دندانهاي خلقي مبذول كنيد هنگامي كه عمل نخ كشيدن به پايان رسيد دهان خود را كاملاً با آب بشوئيد و در حين اين عمل، آب را با فشار از لاي دندانهاي خود رد نمائيد.

روش صحيح مسواك زدن:

1ـ ابتدا تمام سطوح خارجي دندانهاي فك فوقاني را با حركت آرام لرزشي به صورت جلو ـ عقب تميز نمائيد. در موقع انجام اين عمل بايد به محل اتصال لثه با دندان توجه نمود.

2ـ سطوح داخلي دندانهاي فك فوقاني را با همان حركت آرام جلو ـ عقب مسواك بزنيد.

3ـ مسواك زدن كليه سطوح خارجي و داخلي را تكرار كنيد.

4ـ در صورتيكه مسواك را زاويه‌دار بگيريد، مسواك زدن سطوح داخلي دندانهاي فك فوقاني و تحتاني راحت‌تر مي‌شود.

5ـ سطح جونده دندانهاي هر دو فك فوقاني و تحتاني را با حركت كوتاه و ملايم لرزشي جلو و عقب تميز نمائيد.

راهنماي بهداشتي دهان و دندان برای خانواده شما


بیماریهای لثه - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۲۷ صبح

بیماری التهاب لثه معمولاً ناشی از جرمهای دندان است و خود را بصورت تورم، قرمزی و خونریزی مکرر لثه نشان می‌دهد. بوی بد دهان و احساس مزه ناخوشایند در دهان نیز از دیگر علائم بیماری لثه هستند. بیماری لثه معمولاً بدون درد است. برای حفظ سلامت دندانها، مسواک کردن پس از هر بار غذا خوردن یا حداقل صبح و شب قبل از خواب، استفاده از نخ دندان حداقل روزی یکبار، پرهیز از مصرف شیرینی‌ها و ترشیها مگر با شستن فوری دهان و دندان و مراجعه منظم به دندانپزشک حداقل سالی یکبار توصیه می‌شوند.
مقدمه
رعایت بهداشت دهان و دندان مثلاً با مسواک کردن و نخ کشیدن، خطر پوسیدگی دندان را می‌کاهد و از بیماریهای لثه نیز جلوگیری می‌کند. جرم دندانی رسوبی از باقیمانده‌های غذا، مخاط، باکتریها و سایر مواد محرک است که منجر به پوسیدگی دندان و آسیب به لثه می‌گردد. بیماریهای لثه معمولا با ورم و آماس لثه شروع می‌شود که بیماری در این مرحله به راحتی قابل درمان است. علائم ورم و التهاب، حساسیت و خونریزی هنگام مسواک زدن می‌باشد. ممکن است مراحل پیشرفته بیماری لثه به از دست دادن دندانها بیانجامد. سلامتی لثه‌ها بر سلامتی عمومی بدن تاثیر گذار است. مطالعات و بررسیها وجود رابطه میان بیماری لثه و بیماریهای دیگر مانند دیابت، بیماری قلبی و زایمان زودرس را نمایان ساخته‌اند.
بیماریهای لثه در کودکان
یکی از شایع ترین بیماریهای لثه در کودکان ،‌ژنژیویت یا التهاب لثه است. التهاب لثه در کودکان در نتیجه بهداشت ضعیف دهان بوده و معمولاً دهان این کودکان دارای پلاک میکروبی و جرم می‌باشد. رعایت بهداشت دهان و دندان در پیشگیری و بهبود ژنژیویت مؤثر است. معمولاً در کودکان همزمان با افتادن دندانهای شیری و رویش دندانهای دایمی، ‌ژنژیویت ایجاد می‌شود که علت آن گیر مواد غذایی در آن ناحیه است و تا زمانی که دندان در محل صحیح خود قرار نگرفته است در رعایت بهداشت آن باید دقت بیشتری نمود. بیماریهای دیگر لثه نیز در کودکان رخ می‌دهد که خیلی شایع نمی‌باشد. تحلیل موضعی لثه و یا در مواردی افزایش حجم لثه به صورتی که روی دندانها را بگیرد، مشاهده می‌شود که در همه این موارد مراجعه به دندانپزشک لازم است.
لثه سالم چه خصوصیاتی دارد؟
لثه سالم دارای قوای محکمی بوده و کاملاً بر روی استخوان چسبیده است. همچنین در محل تماس با دندان کاملاً صاف و دارای لبه تیز می‌باشد. رنگ لثه سالم صورتی است، ‌ولی در برخی افراد که رنگ چهره تیره دارند،‌ روی لثه آنها هم لکه‌های قهوه ای رنگ دیده می‌شود. اگر سایر علایم لثه سالم مشاهده می‌گردد و فقط رنگ آن قهوه‌ای است این لثه هم سالم می‌باشد.
علت ایجاد بیماری لثه چیست؟
وقتی پلاک میکروبی در کنار لثه باقی بماند با ترشح مواد سمی به لثه آسیب می‌رساند. هرچه پلاک مدت طولانی تری بر روی دندانها بماند،‌ مواد سمی بیشتری ترشح شده و آسیب به لثه بیشتر خواهد شد. به تدریج با رسوب مواد معدنی در پلاک، جنس پلاک سخت تر شده و به صورت لایه آهکی سختی به دندان می‌چسبد. به این لایه آهکی که به رنگ سفید، زرد یا قهوه‌ای رنگ می‌باشد جرم گویند. جرم پس از تشکیل به دلیل سطح خشن و ناصافی که دارد باعث تجمع بیشتر پلاک بر روی دندانها شده و بیماری لثه را شدید تر می‌کند.
نشانه‌های بیماری لثه
در آغاز بیماری، لثه قرمز رنگ و پرخون شده و همچنین لبه‌های تیز لثه حالت تورم پیدا کرده و برجسته می‌شود. قوام لثه نیز شل می‌گردد و در هنگام خوردن میوه‌های سفت و یا مسواک زدن خونریزی می‌کند. معمولاً در این مواقع فرد از مسواک زدن خودداری می‌کند، ‌که این مسأله باعث شدیدتر شدن بیماری لثه می‌گردد. در این حالت به بیماری لثه، التهاب لثه یا ژنژیویت می‌گویند. وقتی بیماری ادامه پیدا کند،‌ لثه شروع به تحلیل رفتن می‌کند. منظور از تحلیل رفتن لثه،‌این است که لثه به طرف ریشه دندان کشیده می‌شود. به تدریج بیماری از لثه عبور کرده و به نواحی زیرین یعنی استخوانهای دور دندان سرایت می‌کند و باعث تحلیل رفتن استخوان نیز می‌شود. با شروع تحلیل استخوان، دندانها بتدریج لق شده تا زمانی که با کوچکترین فشاری دندان کنده می‌شود.
آماس لثه و جرم گیری
مخاط پوشاننده دهان در نواحی دندانی لثه نام دارد. لثه سالم به رنگ صورتی بوده، سفت و چسبیده به استخوان و دندان با نمایی شبیه پوست پرتقال می‌باشد. ضمناً لثه سالم فاقد تورم، قرمزی و آماس می باشد. دندانها مستقیماً به استخوان نچسبیده‌اند و توسط الیافی که پریودونتال لیگامنت نامیده می‌شود به استخوان وصل شده و نگهداشته می‌شوند. به مجموعه ساختمانی متشکل از لثه، استخوان ناحیه دندانی، الیاف نگهدارنده و سمان که سطح ریشه را پوشانیده است، بافتهای اطراف دندان (Periodontal tissue ) گفته می‌شود. وظیفه این بافتها تغذیه و نگهداری دندانها در حفره‌های استخوان فک به نحوی است که بتوانند وظیفه‌شان را انجام دهند.
پلاک میکروبی چیست؟
به لایه مذکور که بیرنگ و چسبنده بوده و از تجمع میکروبهای دهان بر روی زمینه و لایه چسبنده ای از بزاق تشکیل می شود، پلاک میکروبی گفته می شود که حاوی مقادیری از خرده های غذایی نیز می باشد. این لایه ، با کشیدن ناخن بر دندان به زیر ناخن جمع شده و به راحتی با مسواک زدن پاک می شود ولی با شستشوی فقط با آب و یا دهانشویه های معمولی پاک نمی گردند. لذا بایستی برای پاک کردن آن از وسایلی چون مسواک و خمیر دندان و نخ دندان استفاده کرد.
جرم چیست؟
اگر پلاک میکروبی هر روز و یا در مراحل اولیه از سطح دندان تمیز نشود، املاح موجود در بزاق و مواد غذایی برآن رسوب نموده و منجر به ایجاد جرم دندان که سخت می باشد، میگردد. جرم با مسواک زدن پاک نشده و با عمل جرم گیری توسط دندانپزشک برداشته می شود.
پیشگیری
مسواک کردن مرتب و به روش صحیح،‌ همانگونه که باعث سلامت دندانها می‌شود، ‌سلامت لثه‌ها را نیز تأمین می‌کند. برخلاف تصور برخی از مردم که با شروع بیماری لثه و خونریزی از آن در هنگام مسواک کردن، ‌استفاده از مسواک را ترک می‌کنند، ‌باید گفت در این هنگام مسواک کردن را بایستی با دقت و توجه بیشتری انجام داد. حتی لازم است تعداد دفعات مسواک کردن را بیشتر کرد. معمولا در خیلی ار موارد مسواک کردن صحیح باعث بهبود بیماری لثه می‌شود همینطور استفاده از نخ دندان در سلامت لثه‌ها بسیار مفید است، زیرا پلاک میکروبی در نواحی بین دندانی تجمع بیشتری دارد و برداشتن آنها توسط نخ دندان، ‌به سالم ماندن لثه‌ها کمک می‌کند. استفاده از دهان شویه آب نمک ( نصف قاشق چایخوری نمک در یک لیوان آب جوشیده سرد شده ) همراه با ماساژ لثه‌ها نیز مؤثر می‌باشد، اگر بر روی دندانها جرم تشکیل شده باشد، لازم است حتماً دندانها جرم گیری شوند. برخی از مردم جرم گیری را برای مینای دندان مضر می‌دانند، ولی برخلاف تصور آنها، ‌جرم گیری نه تنها برای دندان ضرری ندارد، بلکه با برداشتن مواد خشن و پلک میکروبی از سطح دندان، به سلامت لثه‌ها نیز کمک می‌کند.

چه از نظر کیفی و چه از نظر کمی تغذیه و عادتهای غذایی نیز تأثیر زیادی در سلامت لثه‌ها دارد. مصرف میوه‌های حاوی ویتامین ث و یا فراورده‌های دارویی آن با تجویز پزشک به حد مورد نیاز در پیشگیری بیماریهای لثه مؤثر است. مصرف میوه‌هایی مثل سیب ، به و هویج که هنگام خوردن سبب ماساژ لثه و تمیز شدن سطوح بین دندانها می‌شود نیز کمک بسزایی در پیشگیری از بیماریهای لثه و حتی پوسیدگی دندانها می‌کند.
درمان بیماری لثه
اغلب بیمارانی که از بوی بد دهان خود شکایت دارند، مبتلا به بیماری لثه هستند. این گروه بجای استفاده از خوشبو کننده‌های دهان و آدامس و یا دهان شویه، لازم است برای رفع بوی دهان خود و یافتن علت آن به دندانپزشک مراجعه نمایند. چه بسا ممکن است چنین مشکلاتی با یک جرمگیری ساده رفع گردد و جلوی یک بیماری مزمن و خطرناک گرفته شود. در میان کسانی که از بیماریهای لثه‌ای و خونریزی ناشی از آن رنج می‌برند، گروهی بر این باورند که لثه‌هایشان ضعیف بوده، لذا همواره در پی دارویی برای تقویت لثه‌هایشان هستند. هنگامی که از این گروه درباره چگونگی رعایت بهداشت دهان سوال می‌شود، می‌بینیم که نظافت دهان خود را به روش صحیح انجام نمی‌دهند.

به نظر دندانپزشکان بهترین اقدام برای بهبود و یا به قول آنها تقویت لثه‌ها، جرمگیری و رعایت دستورات بهداشتی به طریق صحیح می‌باشد.
در ضمن بیماریهای لثه در موارد نادری به علت عدم رعایت بهداشت دهان نیست، بنابراین برای بررسی و پی بردن به علت بیماری باید به متخصص بیماریهای لثه مراجعه نمود. بعنوان مثال بارز بهم ریختگیهای دندانی و به عبارتی نامنظم و ناردیف قرار گرفتن دندانها بویژه روی هم افتادن دندانها زمینه را برای ایجاد بیماریهای لثه بسیار مساعد می‌کند که در اینگونه بیماران باید پس از جرمگیری یا جراحی لثه توسط متخصص ارتودنسی اقدام به ردیف نمودن دندانها کرد تا عامل اصلی بیماری حذف گردد، در غیر این صورت مطمئناً بیماری لثه مجدداً عود خواهد نمود. بنابراین اگر بیماری لثه مبوط به جرم دندانها و محدود به بافتهای لثه باشد می توان با انجام جرم گیری کامل بیماری لثه را درمان نمود ولی اگر بیماری لثه به نو چسبیده گسترش یابد و باعث صدمه استنمول آلوئل شود باید علاوه بر جرم گیری دندانها کور تاژ لثه مورد توجه قرار می گیرد.
منبع:دانشنامه رشد


مراقبتهای بعد از کشیدن دندان - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۴۴ صبح

قبل و بعد از کشیدن

ـ1- خونریزی و نشت خون پس از جراحی و کشیدن بمدت چند ساعت طبیعی است از تعویض .گاز با فواصل کوتاهتر از 15 دقیقه خودداری کنید و در صورت ادامه خونریزی با مطب تماس گیرید

ـ2- از شستشوی دهان در روز جراحی خودداری کنید از فردای همان روز با آب نمک رقیق و یا دهانشویه ای که تجویز می شود دهان خود را غرغره کنید از مسواک زدن در سمت دندان کشیده .شده تا 24 ساعت خودداری کنید

ـ 3-تورم و درد از عوارض قابل انتظار بعد از جراحی است در صورت ادامه و بیشتر شدن تورم و درد .و بدبو شدن دهان با مطب تماس بگیرید

. ـ4- از رژیم غذایی نرم و مایعات استفاده کنید از خوردن غذاهای سفت و مایعات داغ بپرهیزید

ـ 5-پس از کشیدن دندان ، گاز استریل را حداقل تا نیم ساعت با فشار ملایم میان دندانها نگهدارید . آب دهان خود را قورت دهید از مک زدن و خالی کردن آب دهان بعلت ایجاد خونریزی .خودداری کنید

ـ 6-یکی از عوارض نامطلوب و پیش بینی نشده ، دو روز یا بیشتر بعد از زمان کشیدن دندان ایجاد .حفر? خشک است که درد شدید ایجاد می کند جهت درمان و کاهش درد به مطب مراجعه کنید

ـ 7-در جراحیهای بزرگ و انجام بخیه بر روی زخم ، برای جلوگیری از تورم در روز عمل هر نیم ساعت یک کیسه یخ بر روی ناحیه صورت قرار داده و اینکار را تکرار کنید اینکار را فردای روز عمل با .گذاشتن حوله گرم بر روی صورت تکرار کنید

ـ8- تا یکهفته از سمت دندان جراحی شده غذا نخورید و تا 24 ساعت مسواک نزنید 10 ـ 7 روز .بعد از جراحی برای کشیدن نخ بخیه مراجعه کنید

. ـ 9-از کشیدن سیگار حداقل تا 48 ساعت بعد از جراحی دندان خودداری کنید

ـ 10-چنانچه دندانپزشک قبل یا بعد از کشیدن دندان برایتان دارو تجویز کرد حتماً آن را مرتب و .منظم مصرف کنید

ـ 11-چنانچه سابق? بیماری یا ناراحتی خاصی دارید حتماً قبل از کشیدن به دندانپزشک خود .اطلاع دهید تا تدابیر لازم اندیشیده شود

ـ12- در کودکان بعلت ماندگاری بیحسی 4 ـ 3 ساعت بعد از کشیدن مراقب گاز گرفتگی گونه .ولب توسط آنان باشید
دکتررحمت سخنی


درهنگام بیرون افتادن دندان ازدهان چه کنیم؟ - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۱:۰۸ صبح

دندان را پيدا كنيد. براي برداشتن دندان، آن را از ناحيه تاج بگيريد و به ريشه دندان دست نزنيد. دندان را با فشار ملايم آب ولرم بشوييد. براي شستن دندان روي ريشه نبايد دست يا پارچه كشيده شود. در غير اين صورت الياف نگهدارنده دندان آسيب مي بيند.





اگر محل دندان صدمه زيادي نديده ، مثلاً فك نشكسته يا لثه پاره نشده باشد، دندان را در حفره خود قرار دهيد. براي اين كار دقت نماييد سطوح خارجي و داخلي دندان بطور صحيح قرار گيرد. سطح خارجي و داخلي دندان صاف و سطح داخلي يا زباني گود مي باشد. براي تشخيص مي توانيد از شكل دندانهاي مجاور استفاده كنيد. در هنگام جاگذاري از دستكاري محل دندان بطور جدي خودداري كنيد.
پس از اينكه دندان را در محل خود قرار داديد،‌با انگشت و به ملايمت لبه هاي لثه را فشار داده و تكه اي گاز يا پارچه تميز مرطوب روي دندان قرار دهيد. سپس از كودك بخواهيد كه با فشار دادن دندانهاي خود، آن را نگه دارد.
در صورتي كه قادر به قراردادن دندان در محل خود نيستيد، دندان را در يك ليوان شير با آب جوشيده سرد شده قرار دهيد. در صورت عدم دسترسي از آب معمولي استفاده كنيد همچنين مي توان دندان را در دستمال تميز مرطوبي قرار داد. مهم اين است كه دندان به هيچ وجه در محيط خشك نگهداري نشود.

كودك را هرچه سريعتر به نزد دندانپزشك برده تا دندان را پس از جاگذاري، ‌به دندانهاي ديگر ثابت كرده و سپس چندين ماه تحت مراقبت قرار مي دهد.

هر چه زمان بيرون بودن دندان از دهان كمتر باشد و دندان در اين مدت مرطوب بماند، در نتيجه درمان رضايت بخش تر است و دندان مي تواند دوباره در جاي خود محكم شود. بنابراين با مراجعه هرچه زودتر، حتي الامكان در فاصله زماني كمتر از نيم ساعت، احتمال پيوند دوباره دندان با استخوان(‌توسط الياف دور دندان ) ‌بيشتر مي شود.
اداره سلامت دهان ودندان


پلاك دندان باعث ايجاد بيماري‌هاي لثه مي‌شود - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۱:۴۸ صبح

به گفته يك متخصص لثه (اندودانتيست) بررسي‌هاي مختلف نشان مي‌دهد پلاك دنداني در بروز و تشديد بيماري‌هاي لثه و پوسيدگي‌هاي دندان نقش مهمي را ايفا مي‌كند.

دكتر "محمد اثني‌عشري" دبير دهمين همايش بين‌المللي انجمن اندودانتيست هاي ايران در گفت‌وگو با خبرنگار علمي ايرنا گفت منظور از پلاك ميكروبي يك توده بي‌رنگ، چسبيده و غيرقابل رويت است كه از تجمع انواع ميكروبها و سلولهاي موجود در دهان تشكيل مي‌شود.

دانشيار گروه اندودانتيكس دانشكده دندانپزشكي دانشگاه شهيد بهشتي افزود اين پلاك روي سطوح مختلف دندانها مانند اطراف دندان، فواصل دندانها و شيارهاي سطح جونده تشكيل مي‌شود.

به گفته وي چنانچه اين پلاكها از سطح دندانها برداشته نشود مي‌تواند باعث ايجاد پوسيدگي و بيماري لثه شود.

دكتر اثني‌عشري گفت اشخاصي كه مسواك نمي‌زنند پلاك دنداني در آنها كاملتر مي‌شود و مواد اسيدي توليد شده براي مدت طولاني‌تري در تماس با دندان باقي خواهد ماند.

وي گفت اين اسيدها به تدريج ابتدا ضعيفترين و نازكترين نقاط ميناي دندان را حل مي‌كنند و سپس خود را به عاج دندان كه بافتي حساس است مي‌رسانند از آن به بعد پيشرفت پوسيدگي دندان با سرعت بيشتري ادامه مي‌يابد.

پوسيدگي دنداني قديمي‌ترين و شايعترين ضايعه مرتبط با دندان است كه وقتي قسمتي از ساختمان سطح دندان خراب مي‌شود گفته مي‌شود دندان فاسد و پوسيده شده است.

دندانها بزرگترين وسيله براي كمك به عمل گوارش محسوب مي‌شوند و غذايي كه خوب جويده نشود مي‌تواند مشكلاتي در هضم غذا ايجاد نمايد.

دكتر اثني‌عشري يادآور شد دندانها در حفره دهان قرار دارند در اين حفره بيش از ‪ ۱۷‬نوع ميكروب بطور دايم مشغول فعاليت هستند كه بعضي از ميكروبها به سهولت و با سرعت مواد قندي ناشي از مصرف مواد غذايي را به اسيد تبديل مي‌كند.

وي گفت مطالعات نشان مي‌دهد كه پس از مصرف هر وعده غذا، در اثر تخمير باقيمانده مواد غذايي در سطوح مختلف دندان براي مدتي حدود ‪ ۲۰‬دقيقه در دهان اسيد توليد مي‌شود.

اين متخصص افزود چنانچه يك فرد طي شبانه‌روز سه وعده غذا مصرف نمايد حدود يك ساعت در دهان او اسيد به وجود مي‌آيد و اگر فردي بين سه وعده غذايي از مواد غذايي ديگر استفاده نمايد در ‪ ۲۴‬ساعت نزديك به ‪ ۲‬ساعت بزاق دهانش حالت اسيدي خواهد داشت.

اقداماتي همچون مسواك زدن با مسواك مناسب و با روشي صحيح، استفاده از نخ دندان، فلورايد و دهان‌شويه‌هايي كه توسط پزشك تجويز مي‌شود، مصرف اندك مواد قندي و پر كردن پوسيدگي‌هاي مختصر به منظور جلوگيري از پيشرفت آن در پيشگيري از پوسيدگي‌هاي دنداني موثر است.

دهمين همايش بين‌المللي اندودانتيست‌هاي ايران چهارم تا ششم مرداد ماه سال جاري در دانشكده پزشكي دانشگاه شهيد بهشتي برگزار مي‌شود.
پایگاه اطلاع رسانی پزشکی شفا


دندانهاچگونه نامگذاری میشوند؟ - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۲:۰۴ عصر

تعداد و نوع دندانها در فك بالا و پائين يكسان است. در هر فك نيز تعداد و نوع دندانهاي نيمه راست و چپ مشابه هستند.
بنابراين در دهان 4 نيمه فك داريم.

نيمه چپ فك بالا نيمه راست فك بالا
نيمه چپ فك پائين نيمه راست فك پائين

براي اسم بردن هر دندان بايد جاي آن را در فك مشخص كرد براي اين كار از شكل زير استفاده مي شود. اين شكل . فك و دندانهاي شخصي كه در روبروي ما ايستاده است. را نشان مي دهد.

[تصویر: chd19_2.gif]


منبع:سایت بوعلی


آفت چيست؟ - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۲:۱۳ عصر

به زخم هاي عود كننده و دردناك مخاط دهان آفت گفته مي شود. زخم آفتي در چند نوع بزرگ، كوچك و تبخالي شكل وجود دارند و شايع ترين آنها آفت كوچكي مي باشد كه به تعداد 5-1 عدد و به قطر كمتر از يك سانتي متر و معمولاً 5-3 ميلي متر ديده مي شوند. اين زخمها گرد يا بيضي بوده و به رنگ زرد خاكستري با حاشيه قرمز و تا حدي برجسته ديده مي شوند. از نظر محل، بيشتر قسمت قدامي حفره دهان مبتلا مي شود و محل شايع آن پشت لبها - مخاط گونه، كف دهان، زير و كناره هاي زبان مي باشد. اين زخم ها كمتر به كام، حلق، لثه چسبيده و روي زبان را مبتلا مي سازند. غالب افراد در زير سن 40 سالگي حداقل يك يا چند بار به آن مبتلا شده، ولي سن شيوع آن، دهه دوم زندگي مي باشد و زن ها بيشتر از مردان به آن دچار مي شوند. زخم هاي آفتي اغلب دردناك بوده و با تماس با غذا و نوشيدن مايعات محرك (ترشي و ادويه دار) درد آن تشديد مي گردد. بخصوص اگر زبان گرفتار شده باشد كه در اين صورت علاوه بر غذا خوردن، ممكن است صحبت كردن نيز مشكل شود. بيماراني كه مرتبا ً آفت مي زنند احساسي شبيه به سوزن سوزن شدن و يا سوزش قبل از ايجاد زخم(معمولاً 24 ساعت قبل) در محل دارند. زخم سريعاً بوجود آمده و خود بخود بعد از 10-7 روز التيام مي يابد و از خود اثري برجا نمي گذارد. بهبودي زخم ها ممكن است همزمان صورت نگيرد. معمولاً بعد از بهبودي تا مدتي (گاهاً 4-3 هفته) زخمي ايجاد نمي گردد ولي در افراد بسيار حساس و مستعد ممكن است زخم هاي اولي هنوز خوب نشده، زخم هاي ديگري در دهان(معمولاً در جاي ديگر) ديده شوند.

عامل ايجاد كننده آفت كوچك چيست؟
بدليل شباهت اين زخم ها به زخم هاي تبخالي و همچنين عود آنها سابقاً فكر مي كردند كه ممكن است ويروسي باشند. با نمونه برداري از اين زخم ها و ديدن نوع ال فرم استرپتوكوك، احتمال ميكروبي بودن، آن بالا گرفت ولي مشاهده گرديد كه اين ميكروبها در مخاط سالم و ديگر زخم هاي دهان نيز ديده مي شوند. امروزه اعتقاد بر اين است كه آفت جزء بيماريهاي سيستم ايمني است. در بيماريهاي سيستم ايمني شناخت بافتهاي آشنا از بيگانه مختل مي گردد. درآفت سلولهاي دفاعي بدن به قسمتي از مخاط دهان حمله ور شده و باعث زخمي شدن آن ناحيه مي شوندكه گذرا بوده و خود بخود بهبود مي يابد.

بعضي از بيماران بعد از مراجعه به دندانپزشكي آفت مي زنند. آيا از وسايل غير استريل استفاده شده است؟
خير، همانطوري كه گفته شد عامل ايجاد كنندهآفت ميكروب و ويروس نمي باشد. عوامل مستعد كننده اي براي ايجاد آفت وجود دارند كه در ارتباط با دندانپزشكي مي توان به استرس و تروما(فشار مختصر ناشي از كنار كشيدن گونه، لب و يا زبان توسط آينه و رول پنبه و حتي تماس مخاط با ابزار دندانپزشكي) اشاره نمود.

عوامل مستعد كننده آفت كدامند؟
در درجه اول استرس و هيجانات روحي مي باشد. ديده شده كه در دانش آموزان و دانشجويان به هنگام امتحانات ابتلاي آفت بيشتر است و همچنين بسياري از بيماران نيز از درمانهاي دندانپزشكي، ترس و استرس دارند. بعد از ضربه و تروما كه قبلاً ذكر گرديد، اختلالات هورموني نيز در بروز آفت نقش دارند. در خانم ها 5-3 روز مانده به قاعدگي، آفت بيشتر ديده مي ِود و در زمان حاملگي معمولاً زخم هاي آفتي مشاهده نمي شوند. آفت در افراد حساس و آلرژيك نيز بيشتر ديده مي شود. در افرادي كه حاسيت به بعضي از مواد دارند ابتلاي آفت بيشتر است. بعضي از مواد غذايي مثل گردو، فندق، پسته، پنير و بادنجان ميزان شيوع آفت را بالا مي برند. كمبود آهن و اسيد فوليك و ويتامين B2 نيز از عوامل مستعد كننده مي باشد.

درمان آفت چيست؟
آفت خودبخود التيام مي يابد و معمولاً نيازي به درمان ندارد. درآفت اگر درماني لازم شود معمولاً علامتي بوده و به دو منظور زير خواهد بود:
1 - كاستن از درد و التهاب و استرس
2 - جلوگيري از اضافه شدن عفونت ثانويه به آن توصيه مي گردد، افرادي كه مرتباً و به تعداد زياد آفت مي زنند و يا آفت آنها بزرگ بوده و التيام در مدتي بسيار طولاني صورت مي پذيرد، جهت شناسايي عامل و بيماريهاي زمينه اي مستعد كننده تحت معاينات و آزمايشات كامل تري قرار گيرند.

منبع : سایت بو علی


ردّ پای بدن در دهان - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۲:۳۰ عصر

ردّ پای بدن در دهانفرض کنید قرار است به یک مطب دندانپزشکی بروید و یک کار خیلی ساده مانند پرکردن سطحی یک دندان را انجام دهید. دندانپزشک شما را روی صندلی می‌نشاند. کلی سوالات عجیب و غریب درباره وضعیت سلامت عمومی شما، قرص‌هایی که می‌خورید و.... می‌پرسد، فشارخون شما را می‌گیرد بعد اعلام می‌کند چون فشارخون شما ۱۴ روی ۱۱ است و فشارخون حداقل شما کمی بالاست او دندان شما را پر نمی‌کند و باید برای مشاوره نزد یک پزشک قلب وعروق بروید...
خوب. شما باید به این دو سوال جواب بدهید:
▪ احساس شما نسبت به این دندانپزشک چیست؟
▪ پس از بیرون آمدن از مطب چه می‌کنید؟ به حرفش عمل کرده با پزشک قلب و عروق مشورت می‌کنید یا همان طور که در خیابان راه می‌روید با دیدن تابلوی مطب دندانپزشک دیگری بالا می‌روید شاید او بدون این همه مقدمات، کاری ساده مانند پرکردن یک دندان را برای شما انجام بدهد؟
واقعیت این است که سیستم بدن انسان، بسیار پیچیده است و در حالی که هر یک از اعضای بدن، می‌توانند کار خود را به طور مستقل، به خوبی انجام دهند ارتباط تناتنگ و شدیدی بین اعضای متعدد بدن وجود دارد. محیط دهان و دندان نیز از این قاعده مستثنا نیستند و وجود این رابطه موجب می‌شود که پیش از انجام هرگونه عمل دندانپزشکی وضعیت کلی بدن کنترل شود.
● کمی حوصله به خرج دهید
طبق یک قانون و دستورالعمل اجرایی، همه دندانپزشکان باید خودشان یا به‌وسیله یک دستیار آزموده، پرسشنامه‌ای را برای بیماران خود پرکنند. بیمار ممکن است خودش پرسشنامه را پر کند یا پاسخ سوالات را به صورت شفاهی بیان کند و پرسش کننده پاسخ‌ها را درج کند. در نهایت بیمار باید با ذکر نام و تاریخ، مندرجات پرسشنامه را تایید و زیر آن را امضا کند. به نظر ‌می‌آید که جنبه قانونی قضیه بسیار بالا گرفته است اما واقعیت آن است که گاهی اوقات در اثر عدم اطلاع ناکافی دندانپزشک از وضع بیمارش و یا در اثر ‌اطلاع‌ ندادن صحیح بیمار به دندانپزشک (و کتمان بعضی حقایق یا بیماری‌ها) مشکلات بسیار حادی در اثر یک درمان ساده دندانپزشکی اتفاق افتاده و گاهی بیمار دچار شوک و یا حتی مرگ در مطب دندانپزشکی شده است.
● خودتان را ارزیابی کنید
▪ برای افرادی که دچار این بیماری‌ها باشند انجام هرگونه عملیات دندانپزشکی ممنوع است.
▪ کسانی که به هپاتیت نوع A مبتلا هستند. (این بیماری وقتی که فعال باشد، قابل سرایت است).
▪ مبتلایان به سل فعال
افرادی که به بیماری‌های جنسی فعال مبتلا هستند. در کسانی که نتیجه دو دوره آزمایش بیماری آنها منفی باشد، بیماری غیرفعال محسوب می‌شود.
▪ مبتلایان به منونوکلئوز عفونی فعال
▪ افراد دچار دیابت کنترل نشده
بیمارانی که به هر دلیل نیاز به آنتی‌بیوتیک درمانی پیشگیرانه دارند و داروی خود را دریافت نکرد‌ه‌اند.
فشارخونی‌های درمان نشده (که دارو دریافت نمی‌کنند). وجود فشارخون دیاستولیک (حداقل) بالای ۱۱۰ میلی‌متر جیوه و فشار سیستولیک (حداکثر) بالای ۱۸۰ میلی‌متر جیوه برای انجام درمان‌های دندانپزشکی خطرناک است.
● نسبتا ممنوع
جدای از این شرایط، در بعضی موارد منع نسبی برای انجام درمان‌های دندانپزشکی وجود دارد. یعنی فرد مراجعه کننده به دندانپزشک در اولین جلسه، دندانپزشک را از وجود بیماری‌ خود آگاه می‌کند و دندانپزشک بسته به مهارت و اطلاعات خود ممکن است مقدماتی را فراهم آورده و سپس شروع به درمان‌های دندانپزشکی کند و یا با دریافت مشورت از پزشک متخصص شرایط را برای شروع درمان آماده کند. این افراد باید پیش از انجام عملیات دندانپزشکی حتما با پزشک متخصص مشورت کرده و مقدماتی را دریافت کنند. دقت کنید. آیا شما یکی از این افراد نیستید؟
افرادی که دچار انواع بیماری‌های مادرزادی قبل مانند سوفل‌ها، اختلالات دریچه‌ای و یا تب روماتیسمی و.... هستند باید حتما این مساله را با دندانپزشک در میان بگذارند زیرا در اثر انجام عملیات دندانپزشکی ممکن است میکروارگانیسم‌ها وارد خون شده و روی سیستم قلبی این‌گونه افراد تاثیر گذاشته و ایجاد اختلال و عفونت کند. در بسیاری از این‌گونه بیماری‌ها، لازم است بیمار با نظر پزشک، پیش از انجام عملیات دندانپزشکی، آنتی‌بیوتیک مصرف کند (پروفیلاکسی).
افرادی که هرگونه پروتزی در بدن خود دارند نیز باید پیش از انجام عملیات دندانپزشکی با پزشک خود مشورت کنند.
افرادی که در شش ماهه گذشته دچار بیماری‌هایی مانند سکته قلبی، آنژین صدری، گرفتگی رگ‌های کرونری و... بوده‌اند حتما باید پیش از درمان‌های دندانپزشکی کنترل شوند.
▪ افرادی که دیابت دارند.
▪ کسانی که به یکی از انواع هپاتیت مبتلا بوده‌اند.
▪ مبتلایان به ایدز
▪ کسانی که تحت درمان بیماری صرع هستند.
▪ کسانی که عضوی برای آنها پیوند شده است.
▪ افرادی که دچار اختلالات تیرویید هستند.
▪ افرادی که به‌تازگی رادیوتراپی یا شیمی درمانی شده‌اند.
▪ مبتلایان به هموفیلی یا لوسمی
▪ خانم‌های باردار و کسانی که احتمال می‌دهند باردار باشند.
● ببخشید، فشارخون من بالاست!
متاسفانه در کشور ما، گرفتن تاریخچه پزشکی از بیماران مطب‌های دندانپزشکی، در همه مراکز انجام نمی‌شود و این کار مهم در بسیاری از مراکز و مطب‌های دندانپزشکی نادیده گرفته می‌شود. اگر دوست دارید سلامت خود را حفظ کنید و در حین درمان‌های دندانپزشکی خطری شما را تهدید نکند، لطفا خودتان به فکر باشید و این نکات را رعایت کنید:
اگر دندانپزشک یا دستیار او فراموش کردند که پیش از شروع کار دندانپزشکی، تاریخچه پزشکی شما را بپرسند، شما این امر را به آنها یادآوری کنید.
لطفا هنگام رفتن به مطب دندانپزشکی، نمونه‌ای از تمام داروهایی که مصرف می‌کنید را همراه خود ببرید و آنها را به دندانپزشک نشان دهید. بسیاری از داروهای عمومی ممکن است با داروهای مصرفی دندانپزشکی (به خصوص داروهای بی‌حسی) تداخل کنند.
اگر سابقه فشارخون دارید، پیش از انجام هرگونه عمل دندانپزشکی به خصوص اعمالی که نیاز به تزریق بی‌حسی دارند، باید فشارخون شما کنترل شود. اگر دندانپزشک این کار را فراموش کرد، مراتب را به او یادآوری کنید.
اگر آنژین صدری دارید، حتما قرص‌های زیر زبانی خود را در مطب دندانپزشکی همراه داشته باشید.
فرین میزانیان
روزنامه سلامت


ارتباط لثه و قلب و عروق - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۲:۴۱ عصر

ارتباط لثه و قلب و عروق
[تصویر: 15df6d772682ea7b29803325749d84bc.jpg]
ارتباط لثه و قلب و عروقبیماری لثه یا آنچه در اصطلاح علمی بیماری پریودونتال (Periodontal disease) نامیده می‌شود یک بیماری عفونی باکتریال است که یافت‌های نگهدارنده‌‌ی دندان یعنی لثه و استخوان را درگیر می‌کند لذا نمی‌توان آن را تنها بیماری لثه خواند. بیماری‌های پریودونتال شایعترین علت از دست رفتن دندان‌ها محسوب می‌شوند و تعداد زیادی از بالغان به خصوص در سنین بالای ۳۵ سالگی (از هر ۴ نفر ۳ نفر) در صورت عدم رعایت بهداشت دهان و دندان به آن مبتلا می‌گردند.
بیماری در اثر تجمع پلاک(plaque) روی سطوح دندان‌ها و در شکاف بین دندان و لثه که پاکت(pocket) نام دارد به وجود می‌آید پلاک، لایه‌ی نازک و چسبناکی است متشکل از اجزایی چون بقایای مواد غذایی، سلول‌های مرده‌ی حفره‌ی دهان و به ویژه باکتری‌ و در صورتی که روزانه و به طور مرتب توسط مسواک و با استفاده از نخ دندان برداشته و حذف نشود به تدریج موجب ازدیاد و تکثیر باکتری‌ها در یک محیط و پیدایش زمینه‌ی مناسب می‌گردد و این روند نهایتاً منجر به بروز التهاب، عفونت و در مراحل بعدی باعث از بین رفتن استخوان اطراف دندان‌ها می‌شود که وظیفه‌ی پشتیبانی دندان در استخوان فک را به عهده دارند.
البته از آنجا که بیماری پریودونتال یک بیماری دارای عوامل متعدد (multi factorial) است تنها با رعایت بهداشت نمی‌توان جلوی ابتلا را گرفت اما شانس بروز بیماری در فرد مستعد را به شدت کاهش می‌دهد. در بروز بیماری پریودونتال فاکتورهای متعددی از جمله دخانیات، تغییرات هورمونی، وراثت، حاملگی، استرس، دیابت، سوء تغذیه، بیماری‌های تضعیف کننده‌ی سیستم ایمنی و به ویژه عدم رعایت بهداشت دهان و دندان نقش مهمی ایفا می‌کنند.
در حالت نرمال بین لثه ‌و دندان شکاف و فضایی وجود دارد که عمق آن معمولاً در وضعیت سلامت بین ۵/۱ تا ۲ میلی‌متر می‌باشد. همانگونه که قبلاً اشاره شد این شکاف پاکت نام دارد. مرحله‌ی اول بیماری لثه معمولاً با ژنژیویت (gingivitis) آغاز می‌گردد که با قرمزی، تورم لثه و تمایل به خونروی آن هنگام مسواک کردن نمایان می‌شود. در ژنژیویت که بیماری تنها محدود به بافت لثه است هنوز در معاینات دندان‌پزشکی عمق پاکت نرمال و با رعایت بهداشت و مراقبت‌های خانگی تحت نظر دندان پزشک به سادگی قابل درمان می‌باشد.
در مراحل بعدی یعنی در مرحله‌ی بیماری پریودونتال خفیف تا متوسط که عمق پاکت به حدود ۴ تا ۶ میلی‌متر می‌رسد تخریب بافت‌های نگهدارنده‌ی دندان و استخوان شروع شده و بهبودی تنها در گرو مداخلات حرفه‌یی دندان پزشکی در مطب و رعایت مراقبت‌های خانگی تحت نظارت دندان پزشک است. در مراحل پیشرفته‌ی تخریب بافت‌های نگهدارنده شدید و کاملاً مشهود می‌گردد و به تدریج در صورت عدم برخورداری از درمان مناسب که شامل جرم‌گیری و در مواردی جراحی است دندان‌ها بدون هیچ‌گونه احساس درد و ناراحتی ساپورت خود را از دست داده لق شده و سرانجام یک به یک از دست می‌روند.
پس بر مبنای آنچه تاکنون ذکر شد بیماری پریودونتال یک بیماری عفونی باکتریال و التهابی مزمن با سیر پیشرفت آهسته اما مداوم است که درد ندارد و بیمار معمولاً در مرحله‌یی به دندان‌پزشک مراجعه می نماید که بیماری پیشرفت نسبتاً چشمگیری داشته است و لذا ضروری است به محض مشاهده‌ی تغییر رنگ لثه از صورتی کم رنگ به قرمز، تورم و به ویژه خونروی هنگام تحریکات مکانیکی مانند مسواک کردن بیمار بلا درنگ به دندان پزشک مراجعه و از پیشرفت بیماری و رسیدن آن به مراحل پیچیده‌ترپیشگیری نماید.
اما آنچه موضوع اصلی و بحث این مقاله است بررسی نتایج و تحقیقات متعددی است که نشان می‌دهند هم بستگی و ارتباط مشهودی بین بیماری پریودونتال و بروز و همچنین پیشرفت بیماری عروق کرونر یعنی سرخرگ‌هایی وجود دارد که وظیفه‌ی‌ تغذیه و اکسیژن رسانی به خود عضله‌ی قلب را به عهده دارند. این شواهد حاکی از آن است که مبتلایان به بیماری پریودونتال نسبت به سایرافراد برای ابتلا به بیماری عروق کرونر(coronary artery disease) در معرض خطر بیشتری می‌باشند.
بیماری و درگیری عروق کرونر به طور مستقیم زمینه ساز اصلی حملات قلبی و سکته‌های مغزی محسوب می‌گردند.
نخستین آزمایش بالینی دانشمندان و پزشکان آمریکایی نشان داده است که یک درمان فشرده روی بیماری لثه مستقیماً ممکن است موجب بروز تأثیرات مثبت در حفظ سلامتی عروق خونی قلب و حتی درجاتی از بهبودی شود. تئوری‌های مختلفی برای تشریح ارتباط بین بیماری‌های پریودونتال و سلامت قلب ارائه شده‌اند.
یک احتمال این است که باکتری‌های دهانی می‌توانند حین اعمال عادی روزانه مانند جویدن غذا از راه پاکت‌های عمیق لثه‌یی به طور آزادانه وارد جریان خون شده به پلاکت‌های چربی و سایر رسوبات موجود در دیواره‌ی عروق کرونر متصل گشته و طبیعتاً در تسریع روند ایجاد لخته که زمینه ساز و عامل اصلی گرفتگی این عروق هستند نقش ایفاء کنند. با ایجاد لخته به مرور گرفتگی بیشتر شده و جلوی گردش طبیعی خون در بدن و به ویژه اکسیژن رسانی به خود قلب گرفته می‌شود.
چنانچه قلب نتواند به آسانی اکسیژن مورد نیاز برای فعالیت خود را به میزان حداقل دریافت کند.سکته‌ی قلبی بروز می‌نماید. اگر این رسوبات و لخته‌ها به هر دلیل مانند پرفشاری خون از محل استقرار اولیه‌ی خود کنده شده و در جریان خون به حرکت درآیند و به عنوان مثال در یکی از عروق حساس مثل عروق اصلی مغز متوقف شوند موجب انسداد سرخرگ‌های تغذیه‌ کننده‌ و اکسیژن ‌رسان به قسمتی از این عضو مهم می‌گردند و سکته‌ی‌ مغزی عارض می‌گردد.
حالت دیگر این است که التهاب ناشی از بیماری‌های پریودونتال قادراست تشکیل پلاک‌های خطرناک در جدار عروق خونی را با پتانسیل باکتریالی که داراست از طریق افزایش التهاب و در نتیجه ایجاد تورم در سرخرگ‌ها سرعت بخشد. محققان دریافته‌اند که مبتلایان به بیماری‌های پریودونتال تقریباً دو برابر بیشتر از افراد سالم از بیماری عروق کرونر رنج می‌برند.
طی این تحقیقات نقش عفونت‌های پریودونتال و باکتری‌های مولد التهاب لثه‌ که منجر به بروز سندرم حاد کرونری(acute coronary syndeome) می‌شوند به اثبات رسیده‌است لذا وجود باکتری‌های مختلف در پاکت‌های لثه‌یی ممکن است بیانگر رابطه‌ی مستقیم بین بیماری پریودونتال و این سندرم باشد.
به این معنا که در این بررسی میزان باکتری‌های موجود در دهان افرادی که دارای ACS بودند دو برابر بیشتر از افراد عادی ارزیابی گردید. در میان انواع باکتری‌ها گونه‌های استرپتوکوکوس T. Forsythia, P.Gingivalis و T. Denticula باکتری‌هایی هستند که در علت شناسی بیماری‌های پریودونتال و ACS مشترک می‌باشند. باکتری‌های مولد بیماری لثه موجب بروز یک واکنش‌ التهابی می‌شوند که طی آن تعداد گلبول‌های سفید خون و همچنین میزان تولید پروتئینی به نام C-Reactive Protein که اختصاراً CRP نامیده می‌شود افزایش می‌یابد و براساس تحقیقات قبلی افزایش CRP درخون با بروز بیماری‌های قلبی در ارتباط مستقیم شناخته شده و ریسک ابتلا به بیماری‌های عروق قلبی را افزایش می‌دهد.
بر پایه‌ی بررسی‌های صورت گرفته در دانشگاه بلژیک، فراوانی بیماری پریودونتال در بیماران قلبی به طور چشمگیری بیشتر ازبیماران غیر قلبی است به نحوی که ۹۱ درصد بیماران قلبی از بیماری پریودونتال متوسط تا پیشرفته رنج می‌برند در حالی که تنها ۶۶ درصد از بیماران غیرقلبی مبتلا به بیماری پریودونتال هستند. به نظر می‌رسد بیماری پریودونتال احتمال وقوع و شدت و سرعت پیشرفت بیماری عروق کرونر را تحت تأثیر قرار داده و ریسک بروز سکته‌های قلبی و بر همین اساس احتمال وقوع سکته‌های مغزی را ازدیاد می‌بخشد.
دانشمندان دو فرضیه را برای توصیف این رخداد بیان می‌دارند: ابتدا این عامل بیماری ‌زای پریودونتال همان‌گونه که پیشتر اشاره شد می‌تواند وارد خون شده طی فعل و انفعالاتی به جدار عروق خونی به وسیله‌ی فرآورده‌های جانبی و سمی خود صدمه‌زده و بالاخره منجر به بروز آترواسکلروز (Atherosclerosis) شود که در این حالت طی پدیده‌ی آترواسکلروز سلول‌های جدار داخلی سرخرگ‌ها آسیب جدی می‌بینند و یا این که آن چنان که در فرضیه‌ی دوم آمده است عفونت‌های پریودونتال از راه افزایش میزان پروتئینی به نام فیبرینوژن که به طور طبیعی در شرایط خاصی ممکن است موجب لخته شدن خون شود به همراه افزایش CRP و چند ماده‌ی دیگر در پلاسما سبب بروز آترواسکلروز یا در واقع همان سخت ‌شدن جدار و دیواره‌ی سرخرگها و تصلب شرائین شوند.
از سوی دیگر حتی توجه دانشمندان دانشگاه کیوشو در ژاپن معطوف ارتباط بین پلاکت های عمیق لثه‌یی و خطر بروز تغییرات غیر عادی در الکتروکاردیوگرام یا همان نوار قلب شده است. بر پایه‌ی بررسی‌های این دانشگاه بیمارانی که عمق متوسط پاکت لثه‌ در آنها بیش از دو میلی‌متر باشد ریسک بیشتری از نظر امکان وجود تغییرات غیر عادی و مشاهده‌ی ناهنجاری‌ در نوار قلب در مقایسه با افرادی که عمق پاکت‌ آنها کمتر از دو میلی‌متراست از خود نشان می‌دهند و برهمین پایه افرادی که عمق متوسط پاکت‌لثه‌ی در آنها بیش از ۵/۲ میلی‌متر می‌باشد دارای ریسک قابل توجهی جهت بروز تغییرات غیر عادی نوار قلب می‌گردند.
آن گونه که در نشریه‌ی پزشکی New England اخیراً درج گردیده نقش میزان بالای CRP در خون در پیشگویی احتمال وجود بیماری قلبی و بروز پیامدهای آن حتی از نقش میزان بالای کلسترول در خون با اهمیت‌تر تشخیص داده شده است. در این مقاله برانجام تست‌های مربوط به هر دوی این فاکتورها با تکیه بیشتر بر CRP و تفسیر نتایج حاصله در کنار هم تأکید شده است.
آکادمی پریودونتولوژی آمریکا به عنوان یک مرجع معتبر جهانی معتقد است که بیماری پریودونتال باید از سوی جامعه‌ی پزشکی به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش CRP در خون مورد توجه قرارگیرد.بر پایه‌‌ی آن چه ذکر شد و توافق جوامع بین‌المللی پزشکی در این خصوص پیش‌بینی می‌شود که به زودی در آمریکا بیماران به طور مرتب و طبق یک روال عادی در مطب دندانپزشک خود تحت آزمایش CRP قرار گیرند و در صورت لزوم جهت بررسی‌های بیشتر به متخصصان قلب ارجاع شوند.
در یک تحقیق با شرکت ۶۷ نفر که ۴۲ نفر آنها مبتلا به بیماری پریودونتال در حد متوسط یا پیشرفته بوده و ۲۵ نفر دیگر از این نظر سالم ارزیابی شده بودند از بیماران خواسته شد تا ۵۰ مرتبه با دندان‌های سمت راست و ۵۰ بار با دندان‌های طرف چپ فک خود آدامس بجوند.
از هر فرد قبل و پس از جویدن آدامس نمونه‌ی خونی گرفته شد. محققان دریافتند که میزان سموم مواد مضر و محصولات فرعی تولید شده توسط باکتری‌های وارد شده در خون قبل از جویدن ۶ درصد وپس از جویدن تا حد ۲۴ درصد افزایش یافته بود. علاوه بر این که میزان ترکیبات و سموم مضر باکتریال در خون افرادی که بیماری پریودونتال پیشرفته داشتند مطابق ارقام ۴ برابر بیشتر از کسانی بود که بیماری پریودونتال متوسط داشته و یا اصولاً ازاین حیث سالم بودند.
در انتها همچون همیشه مراجعه‌ی مرتب به دندانپزشک جهت چک آپ و اطمینان از سلامت ‌دهان و دندان‌ها و بر مبنای آنچه گذشت پیشگیری از بروز بیماری‌های قلبی عروقی با منشاء بیماری‌های پریودونتال به خوانندگان گرامی توصیه می‌گردد و در خاتمه بی‌اختیار به یاد بیت دوم شاعر بلند آوازه‌ی شیرازی مان می‌افتم که می‌گویند بر سر در ورودی سازمان ملل متحد نیز نقش بسته است... آنجا که حکیمانه می‌سراید:
بنی‌آدم اعضای یکدیگرند که درآفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی به درد آورد روزگار دگر عضوها را نماند قرار
دکتر خسرو پرویز مشعوفی دندانپزشک دکتر زیور یوسفی پور قلب و عروق
هفته نامه پزشکی امروز


آنچه باید در مورد سفیدکردن دندان‌ها بدانید - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۲:۵۰ عصر

آنچه باید در مورد سفیدکردن دندان‌ها بدانیدشاید شما از بدرنگی دندان‌هایتان ناراضی باشید یا حتی مایل باشید برای داشتن یك چهره زیباتر، دندان‌های سفیدتری داشته باشید. معمولا رنگ دندان‌های هر فرد با رنگ پوست او هماهنگی دارد. اگر به چهره یك سیاهپوست نگاه كنید، امكان دارد دندان‌های او خیلی سفید به نظر شما بیاید ولی حقیقت این است كه زمینه تیره و سیاه‌پوست او ایجاد خطای دید می‌كند و موجب می‌شود دندان‌هایش سفیدتر به نظر بیاید.
● رنگ زرد دندان خبر می‌دهد از...
اگر شما از رنگ دندان‌هایتان ناراحت هستید و به نظرتان زرد یا قهوه‌ای هستند، اول باید علت این تغییرات را از میان عوامل زیر پیدا كنید تا بعد درباره سفیدكردن دندان‌هایتان صحبت كنیم.
▪ ژنتیك
بعضی افراد به صورت ژنتیك، دندان‌های روشنی دارند ولی برخی دندان‌هایشان ته رنگ زرد یا قهوه‌ای دارد. بنابراین اولین قدم این است كه رنگ دندان‌های خانواده‌تان را بررسی كنید و متوجه شوید این تغییر رنگ(بدرنگی) ارثی است یا اكتسابی.
▪ سن
بالارفتن سن، یكی از دلایل شایع بدرنگی دندان‌هاست. با گذشت زمان، مینای دندان سایش می‌یابد و رنگ زرد عاج از ورای آن بیشتر خود را نشان می‌دهد و به همین دلیل است كه سالمندان، دندان‌های زردتری دارند.
غذاها، نوشیدنی‌ها، سیگار و نوشیدن زیاد قهوه و چای ۲علت اصلی بدرنگی دندان‌هاست. اگر شما عادت دارید كه در طول روز زیاد سیگار بكشید، باید منتظر تغییر رنگ دندان‌هایتان باشید. مصرف نوشابه‌های گازدار سیاه و زرد نیز به مرور زمان می‌تواند دندان‌های شما را بدرنگ كند.
سفید كردن دندان‌ها، روشی است كه با استفاده از آن، رنگ زرد یا قهوه‌ای دندان‌ها را از بین می‌برند و دندان‌ها سفید و براق می‌شوند و شما لبخندی درخشان خواهید داشت. روش‌های متفاوتی برای سفید‌كردن دندان‌ها وجود دارد؛ از سفید‌كردن دندان‌ها به وسیله مواد شیمیایی گرفته تا استفاده از اسیدهای ضعیف و لیزر. گاهی اوقات ممكن است دندانپزشك با استفاده از ابزار خاصی، سطح دندان را سایش دهد و تغییر رنگ‌های سطحی دندان‌های شما را از بین ببرد ولی آنچه بیش از سایر این روش‌ها طرفدار دارد، سفید‌كردن دندان‌ها با مواد شیمیایی است. سفید‌كردن دندان‌ها ممكن است كاملا در مطب دندانپزشكی انجام شود یا اینكه دندانپزشك، وسایل و موادی را در اختیار شما بگذارد تا خودتان در منزل، دندان‌هایتان را سفید كنید. بسیاری از افراد، تكنیك سفید‌كردن دندان‌ها در خانه را ترجیح می‌دهند چون دیگر مجبور نیستند چندین جلسه به دندانپزشك مراجعه كنند.
● لیزر؛ یك قدم تا سفیدشدن دندان‌ها
اگر می‌خواهید در یك جلسه دندان‌هایتان را سفید كنید، باید با استفاده از لیزر این كار را انجام دهید. لیزر، انرژی زیادی را به مواد سفیدكننده وارد خواهد آورد و موجب می‌شود فعالیت سفیدكنندگی این مواد تسریع شده و خیلی زود مواد رنگی از روی دندان‌های شما پاك شود. البته ممكن است بسته به شدت بدرنگی دندان‌های شما، این جلسه مدت زمان كوتاه یا طولانی‌تری داشته باشد. سفید‌كردن دندان‌ها با لیزر، معمولاً گران‌تر از سایر روش‌های سفید‌كردن دندان‌هاست ولی در مقابل، شما در مدت زمان كوتاهی، لبخندی سفید و براق خواهید داشت. لازم است حرارت حاصل از این لیزرها به گونه‌ای تنظیم شود كه موجب آسیب دندان‌ها نشده و حتما از محافظ‌های چشم، استفاده شود.
● اول ترمیم پوسیدگی دوم سفید كردن دندان
اگر دندان‌هایتان پوسیده باشد یا ترمیم‌های قبلی دندان‌هایتان، ترك و نشتی داشته باشد، پس از سفید كردن دندان‌هایتان، دچار حساسیت دندانی می‌شوید. بنابراین اول باید پوسیدگی‌های دندان‌هایتان را ترمیم كرده و ترمیم‌های آسیب‌دیده را جایگزین كنید، سپس دندان‌هایتان را سفید كنید.


روزنامه تهران امروز


نکاتی در مورد تمیز کننده های دندان - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۲:۵۷ عصر

نکاتی در مورد تمیز کننده های دندانبطور کلی می توان گفت خمیر دندان فرآورده ای است که برای تمیز کردن سطوح دندان از باقیمانده های مواد غذایی و سایر مواد چسبنده به انها ،براق و سفید کردن مینای دندان ،کاستن بوی دهان ،حفظ سلامت لثه ها و دندانها همچنین ایجاد حالت تمیزی و تازگی در دهان بکار میرود.
● انواع خمیر دندان ها :
خمیر دندان ها از لحاظ شکل ظاهری فرآورده می توانند به اشکال مختلفی مانند انواع ژله ای،مایع ، خمیری وغیره وجود داشته باشند.امروزه با پیشرفت تکنولوژی انواع مختلف خمیر دندان از لحاظ فرمولاسیون و کارایی در بازار موجود است که به چند مورد از آنهادر ذیل اشاره می گردد.
۱) خمیر دندان ضد پوسیدگی:
در این خمیر دندان ها از ترکیبات فلوراید به عنوان ماده ضد پوسیدگی استفاده می شود این ماده با اضافه شدن به مینای دندان باعث استحکام دندان ها ، کند یا متوقف شدن فرآیند پوسیدگی دندانها و افزایش مقاومت آنها در برابرمواد تولید شده از باکتری های مضر درون دهان می گردند.
۲) خمیر دندان های ضد جرم:
در این نوع خمیر دندان ها که بهتر است آن را خمیر دندان مخصوص پیشگیری از تشکیل جرم نامیده می شود از موادی(مانند انواع پیروفسفاتها)استفاده می شودکه قادر هستند فرآیند تشکیل رسوبات و چسبیدن آنها بر روی دندان ها کندتر نماید.
۳) خمیر دندان های ضد پلاک:
در این نوع خمیر دندان ها از مواد ضد میکروبی (مانند تری کلوزان)به منظور به تاخیر انداختن ایجاد پلاک استفاده می گردد
۴) خمیر دندان های ضد حساسیت:
در بعضی از افراد دندانهای حساس وجود دارد که با خوردن غذاهای شیرین یا ترش و یا مواد سرد و گرم احساس درد ایجاد می شود. این نوع خمیر دندان ها این حساسیت را کاهش می دهد.
۵) خمیر دندان های بچه:
این نوع خمیر دندانها مناسب استفاده کودکان بوده که دارای فرمولاسیون خاص و واجد ویژگیهای ظاهری مانند طعم و رنگ مورد علاقه آنها میباشد و جهت استفاده کودکان پیشنهاد میگردد.
● شرایط نگه داری:
این فرآورده باید در دمای ۱۸ تا ۲۷ درجه سانتی گراد(جای خشک و خنک و دور از نور مستقیم آفتاب) نگه داری شود.
● خصوصیات یک خمیردندان خوب
۱)دارای قدرت پاک کنندگی مناسب بوده و هیچ گونه آسیبی برای مینای دندان ،لثه،لایه های مخاطی و یا دهان ایجاد ننموده و با پوست و مخاط دهان سازگار باشد.
۲) دارای بافت نرم و یکنواخت بوده ودر اثر فشار معمولی و در دمای اتاق به راحتی از تیوپ خارج شده و برروی مسواک پخش شود.
۳) دارای بسته بندی مناسب و سالم باشد.
۴) در مدت زمان مصرف از لحاظ فیزیکی و شیمیای پایدار بوده و تغییری در شکل ظاهری آن پدیدار نگردد.
● توصیه ها:
▪ بعد ازهر بار استفاده از خمیر دندان حتماً در آن را بسته تامانع خشک شدن و آلودگی فرآورده گردد.
▪ بعد از هر وعده غذایی با کمک مسواک و خمیر دندان مناسب وبه میزان کافی دندانهاتمیز شود.
▪ کودکان باید روش صحیح استفاده از خمیر دندان را فرا گرفته به نحوی که بعد از استفاده آن را از دهان خود بیرون بریزندتا بلعیدن آن به حداقل برسد.
▪ در کودکان به منظور پیشگیری ازعوارض نامطلوب حتما از خمیر دندان مخصوص این گروه سنی استفاده گردد.
▪ به منظور دستیابی نتایج بهتر در استفاده از خمیر دندانهایی مانند ضد جرم ،ضد پلاک ، ضد حساسیت و غیره با دندانپزشک مشورت نمایید.
▪ در هنگام مصرف خمیر دندان به اطلاعات مندرج در روی فرآورده و چگونگی مصرف صحیح آن توجه نمایید و از بلعیدن خمیر دندان خودداری نمایید.

ایرانیان انگلستان


نحوه تجویز فلوراید در اطفال - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۰۹:۰۵ عصر

نحوه تجویز فلوراید در اطفال● دندان کرم خورده کودک درد کشیده
امروزه، باوجود پیشرفت‌هایی که در عرصه دندانپزشکی شاهد بوده‌ایم، همچنان پوسیدگی دندان، بیماری اصلی کودکان محسوب می‌شود و حتی از آسم کودکان نیز پیشی گرفته است. متخصصان دهان و دندان در تلاش اند به خصوص به کودکانی که بیشتردر معرض خطر ابتلا به پوسیدگی دندان هستند، توجه ویژه‌ای داشته باشند و اجرای برنامه‌های پیشگیری از پوسیدگی دندان و بهداشت دهان را هر‌چه زودتر برای آنها شروع کنند.
براساس توصیه اخیر انجمن دندان آمریکا و آکادمی دندانپزشکی اطفال آمریکا، همه کودکان باید اولین ویزیت دندانپزشک را در سن یک سالگی یا در طی شش ماه اول پس از رویش اولین دندان داشته باشند. هدف از این مراقبت‌ها، پیشگیری از پوسیدگی دندان در کودکان است.
● مبارزه با پوسیدگی دندان
یکی از موثرترین ترکیباتی که امروزه برای مبارزه با پوسیدگی دندان به کار می‌رود، فلوراید است. کودکانی که در معرض خطر ابتلا به پوسیدگی دندان هستند، باید از فلوراید به‌صورت سیستمیک یا موضعی استفاده کنند اما اهمیت زیادی دارد که بدانیم میزان دریافتی آن، کمتر یا بیشتر از حد مجاز نباشد. اگر میزان فلوراید در کودکی که آن را دریافت می‌کند کافی نیست، تجویز مکمل‌های غیرنسخه‌ای حاوی فلوراید توصیه می‌شود. برای به حداکثر رساندن خاصیت پیشگیری از پوسیدگی دندان در هنگام رویش دندان‌ها، بهتر است کودکان را پس از سن شش ماهگی در معرض فلوراید قرار دهیم. مکمل‌های حاوی فلوراید می‌توانند به شکل قرص، محلول دهان شویه، خمیر دندان یا ژل باشند که مصرف آنان باید تا سن شانزده سالگی ادامه یابد.
● فارماکولوژی فلوراید
هر دو شکل سیستمیک و موضعی فلوراید، در پیشگیری از پوسیدگی دندان موثر است. اگر فلوراید به صورت خوراکی مصرف شود، تقریبا صددرصد آن در لوله گوارشی جذب می‌شود. جذب فلوراید به وسیله کلسیم، مگنزیوم و آهن مهار می‌شود. مصرف موضعی فلوراید، مقاومت دندان را نسبت به اسید افزایش می‌دهد و فعالیت باکتری‌ها را در دهان مهار می‌کند. نوشیدن آب حاوی فلوراید، قطره‌های فلوراید، آب‌نبات یا قرص حاوی این ترکیب، راه‌هایی برای بهره‌مندی از اثرات سیستمیک فلوراید هستند.مطالعات نشان داده‌اند که استفاده از فلوراید سیستمیک، پوسیدگی را تا ۶۰ درصد و فلوراید موضعی میزان آن را تا ۴۰ درصد کاهش می‌دهد.
● مصرف زیاد فلوراید
علایم حاد مصرف زیاد فلوراید از ترشح زیاد بزاق، تهوع، استفراغ، درد شکم و اسهال تا تحریک‌پذیری دستگاه عصبی مرکزی، فلجی، تتانی، تشنج، نارسایی قلبی و تنفسی متغیر است. یافته‌های آزمایشگاهی آن شامل هیپوکلسمی، هیپوگلیسمی و هیپر‌کالمی تاخیری است. درمان اولیه مصرف زیاد فلوراید، پیشگیری از جذب آن با تجویز کلسیم است. درمان مسمومیت با آن، دیالیز یا هموپرفیوژن را برای دفع آن از بدن می‌طلبد. کودکانی که در درازمدت از دوزاژ بالای فلوراید استفاده کرده‌اند، دچار فلوروزیس دندانی می‌شوند که خود را با لکه‌گذاری یا تغییر رنگ مینای دندان نشان می‌دهد.
● افزودن فلوراید به آب شرب
آسان‌ترین و متداول‌ترین راه برای بهره‌گیری از فواید فلوراید سیستمیک، افزودن آن به آب آشامیدنی است. توصیه شده است که میزان فلوراید حداقل یک ppm باشد تا اثرات پیشگیرانه از پوسیدگی دندان این ماده، اعمال شود. اگر در مناطقی زندگی می‌کنید که میزان دریافتی فلوراید کودکان کمتر از یک ppm است، توصیه می‌شود که فلوراید سیستمیک را برای آنها نسخه کنید.
● تجویز فلوراید سیستمیک
مکمل‌های حاوی فلوراید را می‌توان به شکل قطره، آب‌نبات یا قرص جویدنی نسخه کرد. دوزاژی که برای این منظور توصیه می‌شود، به سن کودک و میزان فلوراید موجود در آب مصرفی او بستگی دارد. هر ۲/۲ میلی‌گرم نمک سدیم فلوراید، حاوی یک میلی‌گرم یون فلوراید است. قرص‌های فلوراید به طور معمول دردوزاژ ۲۵/۰، ۵/۰ و ۱ میلی‌گرمی ساخته می‌شوند. به کودکان بالای ۴ سال، قرص‌های جویدنی فلوراید را قبل از رفتن به بستر بدهید و بخواهید که آن‌ها را برای مدت یک الی دو دقیقه بجوند. درباره کودکان زیر ۴ سال، قطره‌های فلوراید را تجویز کنید که حاوی ۱۲۵/۰، ۲۵/۰ و ۵/۰ میلی‌گرم یون فلوراید هستند. قطره را باید مانند هر مکمل ویتامین دیگری، یک بار در روز تجویز کرد. در کنار مکمل‌هایی که فقط حاوی فلوراید هستند، تعداد زیادی قطره‌ها و قرص‌های مکمل وجود دارند که شامل انواع مختلفی از ترکیبات ویتامین مانند
▪ A
▪ D
▪ E
▪ C
▪ B
▪ اسیدفولیک
▪ آهن
▪ فلوراید
● تجویز فلوراید موضعی
خمیر دندان‌های حاوی فلوراید، شایع‌ترین شکل مصرف موضعی فلوراید هستند که باید دو بار در روز در هنگام مسواک زدن مصرف شوند. درباره کودکان زیر دو سال به دلیل خطر مسمومیت، خمیر دندان‌های حاوی فلوراید را تجویز نکنید. از دهان شویه‌های حاوی دوز بالای فلوراید هم می‌توان استفاده کرد. در صورتی که دهان‌شویه برای حداقل یک دقیقه در دهان نگه داشته و برای حداقل سی ثانیه در گلو قرقره شود، بیشترین اثربخشی را خواهد داشت.
دکترشیرین میرزازاده
هفته نامه سپید


مراقبت‌های ۸ گانه از دندان‌های شیری - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۰۹:۱۵ عصر

مراقبت‌های ۸ گانه از دندان‌های شیریاگر شما دختر کوچولو و یا پسرکوچولوی شیطانی داشته باشید، حتما می‌دانید که گاهی دندان‌های شیری‌اش درد می‌گیرد و احتمالا یک دنیا سوال درباره دندان‌های شیری او در ذهن‌تان است و دنبال یک دندانپزشک خوب می‌گردید که این پرسش‌ها را از او بپرسید. ما در اینجا ۸ نکته مهم درباره دندان‌های شیری را برای شما جمع‌‌آوری کرده‌ایم. بگردید، ببینید جواب سوال‌هایتان را پیدا می‌کنید یا نه...
۱) هر ۶ ماه فلوراید را فراموش نکنید: فلوراید ماده‌ای مغذی است که با نفوذ به ساختمان دندان می‌تواند به استحکام آن کمک کرده و از پوسیدگی‌ آن جلوگیری کند. فلوراید، می‌تواند به‌صورت خوراکی و یا موضعی وارد ساختمان دندان شود. فلورایدتراپی روشی است که به کمک آن در مطب دندانپزشکی، فلوراید روی دندان کودکان شما قرار گرفته و به استحکام آنها کمک می‌کند. این عمل از حدود ۳ سالگی برای کودکان توصیه می‌شود.
شما می‌توانید برای این درمان کوچولویتان را هر ۶ ماه یکبار پیش دندانپزشک ببرید.
۲) برای زیر ۲ ساله‌ها مسواک انگشتی بخرید: دندان‌های شیری از هنگام رویش در دهان نیاز به مراقبت دارند. از زمانی که دندان‌های شیری در دهان رویش پیدا می‌کنند، باید تمیز شوند تا امکان پوسیدگی آنها کاهش یابد.
برای کودکان زیر ۲ سال امکان مسواک زدن به روش‌های معمول وجود ندارد. دندان‌های کودکان زیر ۲ سال باید به کمک یک تکه گاز یا پارچه تمیز مرطوب، تمیز شود و یا از مسواک‌های مخصوصی به‌نام مسواک انگشتی که در انگشتان والدین قرار گرفته و به کمک موهای نرم آن، دندان‌های کودک تمیز می‌شود، استفاده کرد.
۳) حواستان باشد کوچولوها با شیشه‌ شیر و قندداغ نخوابند: ‌شیر،‌چه شیرخشک، شیر مادر یا شیرهای پاستوریزه، به‌خصوص اگر شیرین شده باشند، می‌توانند موجب ایجاد پوسیدگی‌های دندانی در کودکان شوند بنابراین مراقبت باشید که کوچولویتان به خوابیدن با شیشه شیر و یا باقی ماندن پستان مادر در دهان عادت نکند زیرا ماندن طولانی مدت شیر روی دندان‌های شیری موجب ایجاد پوسیدگی دندانی می‌شود.
در صورت امکان بعد از آنکه کودکتان شیر نوشید، دندان‌هایش را تمیز کنید و یا برای پاک شدن بقایای شیر از روی دندان‌هایش به او مقداری آب بخورانید.
هرگز شیرکودکتان را به کمک، قند، شکر، نبات، عسل و یا موادی مانند اینها شیرین نکنید.
بعد از آنکه کودکتان شیر خورد، دقت کنید تا حتما آروغ بزند زیرا برگشت شیر به همراه گاز معده هنگام خواب به دهان و باقی ماندن شیر روی دندان‌های شیری، موجب پوسیدگی دندان‌هایش خواهد شد. از دادن آب میوه‌های شیرین به کودک هنگام خواب پرهیز کنید.
۴) پستانک ارتودونتیک بخرید: بی‌نظمی‌های دندانی در کودکانی که از شیشه‌های شیر و یا پستانک استفاده می‌کنند بیشتر است.
در صورت اجبار کوچولوی شما به تغذیه با شیشه یا استفاده از پستانک،‌ بهتر است از نوعی سرشیشه‌های مخصوص به ‌نام سرشیشه‌های «ارتودونتیک» استفاده شود تا احتمال ایجاد مشکلات بی‌نظمی‌دندانی کاهش یابد.
۵) مواظب باشید قطره آهن دندان‌های شیری را سیاه نکند: حتماً شما هم دیده‌اید که دندان‌های بعضی بچه‌ها به دلیل مصرف قطره آهن، بدرنگ و تیره می‌شود.
برای اینکه چنین اتفاقی برای دندان‌های فرزند شما پیش نیاید، از کودک بخواهید دهانش را کاملاً باز کند و قطره آهن را با قطره‌چکان در حلقش بچکانید تا با دندان‌هایش تماسی نداشته باشد. برای اینکه مطمئن شوید این قطره در تماس با دندان‌ها قرار نگرفته است با یک پارچه مرطوب و تمیز دندان‌های کودک را پس از چکاندن قطره آهن تمیز کنید.
۶) وقتی دندان شیری را می‌کشید، فضای نگه‌دارنده را فراموش نکنید: اگر کودکتان دندان شیری خود را زودتر از موعد از دست داد، او را نزد دندان‌پزشک ببرید تا در جای خالی دندان شیری وسیله‌ای به نام «فضانگه‌دار» قرار دهد.
این وسیله اجازه حرکت دندان‌های مجاور را به این فضا نمی‌دهد و فضا را برای رویش دندان دایمی زیر لثه حفظ می‌کند.
در غیراین صورت دندان‌های شیری کناری به سمت فضای دندانی خم شده و جلوی رویش دندان دایمی را می‌گیرند و دندان‌های کودک شما نامنظم می‌شوند.
۷) خداحافظی با دندان شیری؛ سلام به دندان دائمی: هنگامی‌ که اولین دندان آسیای دایمی در سن ۶ سالگی در دهان فرزندتان پیدا شد او را نزد دندانپزشک ببرید تا این درمان را برای او انجام دهد.
فیشورسیلانت، ماده‌ای همرنگ دندان است که داخل شیارهای عمیق سطح دندان را پر و مسدود می‌کند بنابراین دیگر باقی‌مانده مواد غذایی در این شیارها گیر نخواهند کرد که ایجاد پوسیدگی کند. این روش، مناسب‌ترین روش برای پیشگیری از پوسیدگی این دندان استراتژیک است.
۸) جدول زمانی رویش دندان‌های شیری را بدانید: نخستین دندان کودک معمولاً در ? ماهگی و آخرین دندان شیری او در ? سالگی در می‌آید. بعد از تولد دندان‌های شیری به تدریج در فک فوقانی و تحتانی نمایان می‌شوند. نخستین دندان شیری در ? ماهگی نیش می‌زند و تا سن ? سالگی کلیه ?? دندان شیری در می‌آیند.
بیرون آمدن دندان‌های پیش اغلب با ناراحتی کمی‌همراه است ولی دندان‌های نیش و آسیا برای کودک ناراحتی بیشتری ایجاد می‌نمایند. اولین علامت دندان درآوردن، قرمزی تدریجی لثه در محل خروج دندان و قرمزی چانه است. در این حالت کودک احتمالاً بداخلاق شده و غذاخوردن او با مشکل همراه خواهد شد.
تعدادی از کودکان با گازگرفتن اشیای سفت و سخت مانند نان برشته یا حلقه‌های لاستیکی مخصوص، آرام‌ می‌شوند و این وسایل به بیرون آمدن دندان کمک خواهد نمود. قطره استامینوفن برای تسکین درد مفید است. به خاطر داشته باشید که علایمی مانند اسهال و تب را نشانه دندان درآورن تلقی نکنید زیرا هیچ علت علمی‌برای ارتباط این دو پدیده وجود ندارد.

دکتر شکوفه شجاعی
روزنامه سلامت


دهان شویه کلر هگزیدین - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۰۹:۲۳ عصر

دهان شویه کلر هگزیدینقصد داشتم در مورد این دهان شویه جادوئی مطلبی بنویسم که به مطلب جالبی در این مورد در مجله الکترونیکی هوم به قلم خانم دکترشیرین امینی استادیار بخش پریودنتولوژی دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان برخوردم .با توجه به کامل بودن این مطلب برای حفظ اصالت ، به طور کامل آن را نقل می کنم:
دهان شویه‌ها علاوه بر تمیز کردن سطوح دهان و دندان و خروج ذرات از فضاهای بین دندانی، باعث ایجاد بوی مطبوع واحساس تازگی در دهان می‌گردند. برخی از دهان شویه ها حاوی فلوراید می‌باشند که کاربرد طولانی مدت آن در جلوگیری از پوسیدگی مؤثر است. برخی دیگر تاثیرات ضد میکروبی دارند که این تاثیر به صورت از بین بردن باکتری (تاثیر باکتریو استاتیک) می‌باشد.
● دهان شویه ضد میکروبی ایده آل:
ویژگی‌های یک دهان‌شویه ضد میکروبی ایده‌آل عبارت از این است که سمی نباشد، فقط مختص باکتریهای بیماری‌زا بوده و باعث ازدیاد باکتریهای مقاوم و رشد بیش از حد ارگانیسم‌های فرصت‌طللب نگردد، موجب تحریک مخاط نشده و تغییر رنگ در دندانها ایجاد نکند، جذب سیستمیک آن کم بوده یا اصلاً به صورت سیستمیک جذب نگردد و کاربرد آن آسان باشد.
هیچ ماده‌ای تاکنون با تمام ویژگی‌های فوق الذکر در دسترس نیست. جامعه دندانپزشکی آمریکا از بین دهان‌شویه‌های مختلف ضد میکروبی، دو ترکیب را مورد تایید قرار داده که یکی از آنها کلر هگزیدین می‌باشد.
خوشبختانه امروزه این ترکیب با غلظت ۲ دهم درصد در بازار ایران موجود است که در این مقاله به معرفی آن می‌پردازیم.
در سال۱۹۴۰ در پی بدست آوردن داروی مؤثر بر بیماری مالاریا، دانشمندان به گروهی از مواد به نام بیس بیگوانید دست یافتند که کلر هگزیدین در سال ۱۹۵۴ در انگلستان به عنوان ضد عفونی‌کننده زخم، نظافت پوست و ضد عفونی کردن قبل از جراحی به بازار عرضه شد.
سپس در دهه۱۹۷۰میلادی به عنوان ماده‌ای ضد پلاک میکروبی دهان معرفی شد و از آن پس استفاده از آن در دندانپزشکی افزایش یافت. امروزه کلر هگزیدین قوی‌ترین دهان‌شویه ضد میکروبی در علم دندانپزشکی به شمار می‌آید.
● کاربرد در دندانپزشکی:
از دهان‌شویه کلرهگزیدین در مطب دندانپزشکی توسط افراد حرفه‌ای و نیز در منزل استفاده می‌شود.
در مطب دندانپزشکی بلافاصله قبل از کاربرد وسایل چرخنده و دستگاههای جرم‌‌گیری اولتراسونیک بوسیلۀ دندانپزشک که با پخش آب و هوا به صورت آئروسل همراه می‌باشند مصرف کلرهگزیدین توسط بیمار، شانس پخش عوامل میکروبی قابل انتقال در محیط مطب را کم کرده و آلودگی محیط کلینیک را کاهش می‌دهد. همچنین از این ماده برای شستشوی کانال ریشه دندان نیز استفاده می‌گردد.
در خانه به صورت موقت زمانی که مسواک زدن امکان‌پذیر نیست می‌توان از دهان شویه به عنوان جانشین مسواک استفاده کرد. مثلاً زمانی که به دنبال جراحی دهان یا جراحی‌های لثه به دلیل وجود زخم و بخیه امکان استفاده از مسواک وجود ندارد.
در این وضعیت همچنین با کنترل شیمیایی پلاک میکروبی، بهبود زخم و جراحات دهانی تسریع می‌گردد. یا زمانی که برای درمان شکستگی‌های فکی، دو فک توسط وسایلی به یکدیگر ثابت شده و فرد قادر به باز کردن دهان و استفاده از مسواک نیست. البته یادآوری می‌گردد که به طور معمول نمی‌توان دهان‌شویه را به عنوان جایگزین مسواک در کنترل پلاک میکروبی و تمیز کردن سطوح دندانی استفاده کرد بلکه بهتر است استفاده از دهان‌شویه به همراه مسواک‌زدن و در تکمیل آن باشد.
● عملکرد
کلرهگزیدین یک ترکیب بیس بیگوانید با مولکول قرینه است که به شدت خاصیت کاتیونی دارد. کلرهگزیدین به سه فرم دی‌گلوکونات، استات و هیدروکلراید وجود دارد که دو فرم دی‌گلوکونات و استات قابل حل در آب هستند. از مزایای کلرهگزیدین اتصال و چسبندگی محکم آن به غالب نواحی دهان می‌باشد که باعث می‌شود این ماده پس از چسبندگی به تدریج و آهسته آزاد گردد و در یک محدودۀ زمانی، دائماً محیط ضد میکروبی در دهان فراهم می‌آورد.
تقریباً سی درصد کلرهگزیدین مصرف شده، در سطح دهان باقی می‌ماند و آزاد سازی بافری آن بسته به میزانpH دهان متفاوت می‌باشد. علت چسبندگی کلرهگزیدین را به خاصیت کاتیونی آن نسبت می‌دهند که باعث اتصال آن به گروههای آنیونیک موجود در گلیکوپروتئین‌ها و فسفوپروتئین‌های سطح مخاط و پلیکل دهانی می‌گردد. تاثیر کلرهگزیدین محدود به یک گونۀ خاص نبوده و بر طیف وسیعی از باکتریهای گرم مثبت و منفی و همچنین برخی از قارچ‌ها و برخی از ویروس‌ها از جمله ویروس مولد ایدز و هپاتیت موثر است.
به علت خاصیت کاتیونی، جذب پوستی و مخاطی ان از دستگاه گوارش حداقل می‌باشد. در آزمایشات حیوانی اثرات سمی و سرطان زائی در این ماده دیده نشده است.
اکثر محققین بر این عقیده‌ هستند که مکانیزم اثر کلرهگزیدین در ارتباط با تمایل شدید این ماده برای چسبندگی و اتصال قوی به غشاء باکتری‌هاست. پس از اتصال مولکول کلرهگزیدین به غشاء باکتری، نفوذپذیری غشاء مزبور افزایش یافته و به علت به هم خوردن تعادل اسمزی در دو طرف جدار سلول، برخی از محتویات داخل سلولی با وزن کم مولکولی از سلول خارج می شوند. این پدیده در حضور مقادیر کم کلرهگزیدین رخ می‌دهد در حالیکه در مقادیر بالاتر، این ماده در سیستوپلاسم رسوب می‌نماید. ضمناً کلرهگزیدین به دلیل خاصیت کاتیونیک خود، عمل گلیکولیز را در باکتری مهار کرده، در نتیجه تولید اسید توسط پلاک میکروبی را کاهش می‌دهد و از این جهت pH دهان را بالا می‌برد.
● نحوۀ استفاده
از جمله عواملی که موجب کاهش قدرت کلرهگزیدین میشود می‌توان از pH پائین، چرک محیط‌های سرم، پروتئینی و ساکاروزی نام برد. این محیط‌ها اتصال و چسبندگی این ماده ضد میکروبی را کاهش می‌دهد همچنین مواد آنیونی مثل سدیم لوریل سولفات که در خمیر دندان‌ها وجود دارند می‌تواند اثر کلرهگزیدین را کم کند. بنابراین بهتر است دهان شویه کلرهگزیدین نیم ساعت پس از مسواک زدن استفاده شود که حداکثر قدرت ضدباکتریایی خود را حفظ نماید.
● دوز موثر مصرفی
اثر بخشی این دهان شویه به دوز مصرف آن بستگی دارد و نه به غلظت آن. دوز درمانی دهان‌شویه کلرهگزیدین مصرف ۱۰ میلی‌گرم تا ۲۰ میلی‌گرم از دهان شویه با غلظت ۲/۰ درصد تا ۱۲/۰ درصد میباشد کاربرد آن دوبار در روز (بعد از صبحانه و قبل از خواب) از محلول ۲/۰% می‌باشد که به مدت ۳۰ تا ۶۰ ثانیه در دهان نگاه داشته میشود.
● عوارض استفاده از دهان شویه کلرهگزیدین
کلرهگزیدین طعم ناخوشایندی دارد و می‌تواند موجب تغییراتی موقتی در حس چشایی بشود. بویژه این تاثیر در مورد طعم شوری است که باعث بی‌مزه شدن غذا می‌گردد و این تغییر به غلظت کلرهگزیدین بستگی دارد. علت این تغییر دناتوره شدن پروتئین‌های سطحی مستقر بر جوانه‌های چشایی است.
کلرهگزیدین موجب پدید‌آمدن رنگ قهوه‌ای بر روی دندان‌ها و پرکردگی‌های همرنگ دندان مخاط دهان و زبان می‌شود این امر به علت اتصال گردهای کاتیونی کلرهگزیدین به فاکتورهای موجود در رژیم غذائی مانند گالیک اسید و تانیس رسوب این فاکتورهای رنگی بر دندانها و مخاط نسبت داده می‌شود و شدت آن بستگی به مقدار ماده مصرفی و زمان مصرف آن دارد. این تغییر رنگ خارجی بوده و توسط پالیشنگ دندان برطرف می‌شود. از دیگر عوارض کلرهگزیدین که چندان شایع نیست جراحات مخاطی است که بسته به غلظت کلرهگزیدین دارد.
موارد کمی از تورم یکطرفه یا دوطرفه غده پاروتید در اثر مصرف کلرهگزیدین گزارش شده است کلرهگزیدین با تاثیر بر تجزیه گلوکز باکتریها از تولید اسید توسط آنها جلوگیری می‌کند و محیط جلوگیری‌می‌کند و محیط را قلیائی نگه می‌دارد که این عامل زمینه را برای تشکیل جرم فوق لثه‌ای آماده می‌کند.
● خلاصه و نتیجه‌گیری
با توجه به محدود بودن عوارض جانبی و نداشتن عوارض سمی و سیستمیک و از طرف دیگر با عنایت به تاثیرات ضد میکروبی قابل ملاحظۀ این دهان شویه، امروزه ترکیب کلرهگزیدین درگلوکونات به عنوان دهان شویه کاربرد زیادی داشته و مصرف آن در دوره‌های کوتاه مدت و بویژه همزمان با جرم‌گیری و جراحی‌های دهان به صورت روزافزونی توسط دندانپزشکی توصیه می‌شود.

دکترسیدحسین رجالی http://dentistry.blogfa.com


مقایسه اثربخشی دو دهان‌ شویه ایرشای ضدعفونی کننده و ضدپلاک با کلرهگزیدین بر روی فلور - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۰۹:۳۴ عصر

مقایسه اثربخشی دو دهان‌ شویه ایرشای ضدعفونی کننده و ضدپلاک با کلرهگزیدین بر روی فلور میکروبی دهان● مقدمه
روش اولیه در پیشگیری از بیماریها و حفظ بهداشت دهان، كنترل پلاك و جلوگیری از تجمع آن بر روی دندان و سطوح لثه‎ای مجاور بوده و در واقع برداشت مكانیكی پلاك روش اولیه و موثرترین روش در پیشگیری از پوسیدگی، التهاب لثه، التهاب بافتهای پریودنتال و بیماریهای سیستمیك با منشا میكربی می‎باشد. (۱)
بسیاری از افراد علی رغم سعی در حفظ بهداشت دهان، برداشت مكانیكی پلاك را در حد مطلوب نمی‎توانند انجام دهند، زیرا نیازمند مهارت قابل ملاحظه‎ای می‎باشد كه شاید بسیاری از افراد فاقد آن باشند.(۲)، از طرفی میزان شكست درمانهای جراحی و درمانهای غیرجراحی بیان كننده این است كه روشهای دبریدمان مكانیكی به تنهایی برای كنترل حالتهای بسیاری كافی نیستند.(۳)، در نتیجه جهت تكمیل برداشت مكانیكی از كنترل شیمیایی پلاك استفاده می‎شود. (۴-۶)، کاربرد دهان‌شویه‎ها یكی از رایجترین روشهای موضعی در كنترل شیمیایی پلاك است. كلرهگزیدین اولین و رایجترین دهان‌شویه می‎باشد كه مطالعات بسیاری بر روی تاثیر آن در كاهش پلاك و التهاب لثه گزارش شده است.
(۶-۹)
هر چند بسیاری از عوامل ضدمیكروبی برای كنترل پلاك مناسب به نظر می‎رسند اما به علت مشكلات ذاتی در طرز عمل و عوامل مختلف در داخل دهان، تعداد كمی از آنها تاثیر كلینیكی‎شان را نشان می‎دهند و یا تعدادی از آنها در مصرف طولانی‌مدت عوارض جانبی متعددی را ایجاد می‎كنند.(۱۰)
امروزه انواع دهان‌شویه‎ها جهت برآورده كردن كاهش پلاك میكروبی از كلیه سطوح تا زیر آستانه تحمل برای لثه و تغییر ساختار پلاك به گونه‎ای كه امكان بازگشت بیماری وجود نداشته باشد، وارد بازار می‎شوند، خصوصاً نمونه‎های ساخت ایران كه اكثراً به صورت عصاره‎های گیاهی نیز عرضه می‎گردند.(۱۱)
كلرهگزیدین به عنوان دهان‌شویه‎ای با اثرات مهاری ثابت شده در كاهش پلاك و التهاب لثه شناخته شده است.(۳، ۵، ۸-۹، ۱۲-۱۴)، بدین جهت می‎توان اثر محصولات جدید را با این دهان‌شویه به عنوان استاندارد طلایی مقایسه كرد. مطالعات اندكی بر روی محصولات داخلی صورت گرفته است كه گاهی نتایج متفاوتی را نشان داده است.(۱۵-۱۷)، بر همین اساس مطالعه آزمایشگاهی حاضر با هدف مقایسه اثربخشی و کارآرایی دو دهان‌شویه تولید شده توسط تولید کنندگان داخلی در ایران ایرشیای زردرنگ ضد عفونی کننده و ایرشیای سبزرنگ ضدپلاک و دهان‌شویه کلرهگزیدین ۲/۰% ساخت شرکت دارویی شهردارو بر باکتری‌های هوازی مهم دهان انجام پذیرفت.
● روش بررسی
در این مطالعه آزمایشگاهی با سوآب استریل از دهان نمونه‎برداری شد. نمونه‎ها در Blood-agar كشت داده شد و در Canel jar قرار گرفت. پلیت‎ها در انكوباتور ۳۷ درجه سانتی‌گراد به مدت ۲۴-۴۸ ساعت گذاشته شدند. سپس از تك تك كلنی‎ها رنگ‎آمیزی گرم (Gram) به عمل آمد. بعد از شناسایی در زیر میكروسكوپ، كلنی‎ها دوباره درBlood agar ایزوله شدند. سپس آزمونهای كاتالاز، اكسیداز و تخمین آزمونهای قندی انجام گرفت. به این ترتیب نّه باكتری هوازی برای انجام آزمون ضدمیكروبی دهان‌شویه‌ها آماده گردیدند.
میكروارگانیزم‎های به كار رفته سویه‎های: اس. ویریدانس، اس. سالواریوس، اس موتانس، لاكتوباسیلوس، استافیلو كوكسی ‌اپیدرمیدیس، استافیلوكوكسی آئوروس، كورینه باكتریوم اكسروسیس (دیفتروئید)، نیسیریا سیــكا. همچنیـن
پسودوموناس آئوروگینوسا و بروندیموناس كه از سویه‎های موجود در بخش میكروبیولوژی دانشگاه علوم پزشكی همدان تهیه شده بود، استفاده شد. دهان‌شویه‎های مورد مطالعه ایرشا ضدعفونی كننده (زردرنگ) و ایرشا پاك‎كننده پلاك و جرم دندان (سبزرنگ) و كلرهگزیدین ۲/۰% (CHX) بودند. ابتدا از Blank paper دیسك‌های كاغذی به قطر شش میلی‌متر تهیه شد و استریل گردید و برای انجام آزمون حساسیت یا مقاومت دهان‌شویه‎ها این باكتری‎ها، از روش آنتی‎بیوگرام با واحد ۵/۰ مك‎فارلند استفاده گردید. به این ترتیب كه تعدادی از باكتری‌ها را وارد محیط كشت مایع تریپتون برات كرده و لوله‎ها را حدود ۲-۴ ساعت (با توجه به رشد سریع یا كند باكتری) در انكوباتور ۳۷ درجه سانتی‌گراد قرار داده شد تا كدورت محیط مایع مساوی با كدورت ۵/۰ مك‎فارلند باشد.
با استفاده از سواب استریل سطح محیط كشتی كه استفاده شد (مثلاً Blood agar برای باكتری‎های سخت رشد و محیط مولر هینتون (Muler hintone) آگار برای باكتری‎هایی كه به سادگی رشد می‎كنند) را پر از باكتری كرده تا هیچ فضایی خالی نماند. با پنس استریل یكی از دیسك‎های كاغذی استریل را برداشته و داخل یكی از دهان‌شویه‎ها كرده و آن را داخل یك پلیت استریل خالی گذاشته و حدود پنج دقیقه آن را در داخل انكوباتور ۳۷ درجه سانتی‌گراد قرار داده شد تا مایعات اضافی دهان‎شویه تبخیر شده و سپس دیسك كاغذی را روی محیطی كه باكتری در سطح آن كشت داده‎ شده و نشاندار گردید. این عمل را برای ده باكتری و سه دهان‎شویه انجام شد. سپس پلیت‎ها ۲۴-۴۸ ساعت در انكوباتور ۳۷ درجه سانتی‌گراد انكوبه گردید.
بعد از ۲۴-۴۸ ساعت اقدام به اندازه‎گیری Inhibition zone شد به این ترتیب كه با خط‎كش قطر هاله عدم رشد اندازه‎گیری شد و به صورت میلی‌متر گزارش گردید.
جهت جلوگیری از خطای احتمالی،تاثیر هر دهان‎شویه بر هر میكرب به تعداد چهار بار مجددا" تست شد. داده‌های جمع‌آوری شده تحت برنامه SPSS نسخه دهم مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. برای مقایسه اثربخشی سه دهان‌شویه مورد مطالعه از آزمون One-way ANOVA و جهت مقایسه دو به دویی گروهها آزمون Post Hoc Tukey HSD به کار رفت (سطح معنادار بودن در کلیه مقایسه‌ها ۰۵/۰% در نظر گرفته شد).
● یافته‌ها
نتایج حاصل از اندازه‎گیری قطر هاله عدم رشد بعد از ۴۸ ساعت با توجه به تعداد چهار بار برای هر باكتری و دهان‌شویه‎های مورد مطالعه به صورت میانگین به ترتیب در جداول ۱ و ۲ خلاصه شده است.
باید توجه كرد كه برای بدست آوردن میانگین قطرها در عدم رشد، در مواردی كه قطرها برابر با صفر بوده، این عدد معادل شش میلی‌متر كه برابر با قطر دیسك بوده در نظر گرفته شده است. آنالیز آماری مقایسه اثربخشی دهان‎شویه ایرشیا زردرنگ با كلرهگزیدین تفاوت معنی‎داری را نشان داد (۵%p<). همچنین در اثر دهان‎شویه ایرشیای سبزرنگ و كلرهگزیدین بر روی كلیه سویه‎های مورد مطالعه بجز استرپتوكوك موتانس و ناسیریاسیكا تفاوت معنی‎داری مشاهده شد (۵%P> ). میزان اثر این دهان‌شویه‎ها در مقایسه با یكدیگر به صورت خلاصه در جدول ۳ نشان داده شده است .
● بحث
امروزه در دامنه كار دندانپزشكی از مواد ضد میكربی علاوه بر شكل سیستمیك به صورت اشكال موضعی (دهان‌شویه) استفاده فراوان می‌شود.
با توجه به نتایج بدست آمده از این مطالعه مشخص شد كه دهان‌شویه كلرهگزیدین در این غلظت به كار برده شده در مقایسه با دهان‌شویه‎های رایج مورد مطالعه بجز در چند مورد خاص عامل ضدمیكروبی بسیار قویتری بود. مقایسه اثر ضد باكتری دهان‌شویه‎ها در مقایسه با یكدیگر نشان می‎دهد كمترین تاثیر مربوط به ایرشا ضدعفونی كننده (زردرنگ) است كه بر هیچ یك از باكتری‌های مورد مطالعه اثر مهاری نداشت. این محلول بنا به گفته سازندگان آن تركیباتی مشابه با اجزای یكی از دهان‌شویه‎های روغنی مورد تایید ADA (لیسترین) دارد. لیسترین دهان‌شویه ایست كه به گروه تركیبات فنلی بدون بار تعلق دارد.
ذكر شده است این ماده دارای پایداری كمی است و مكانیسم اثر آن ایجاد تغییر در دیواره سلولی باكتری و تاثیر بر تكثیر باكتری‌های پلاك می‌باشد. این دهان‌شویه در كاهش التهاب لثه چنانچه دو بار در روز استفاده شود مؤثر واقع شده است.
در سه تحقیق طولانی‌مدت انجام شده اثرات آن در كاهش پلاك ۲۰%-۲۵% و در كاهش ژنژیویت به میزان ۲۵%-۳۵% گزارش شده است. مزیت این دهان‌شویه نسبت به كلرهگزیدین كاهش رنگیزه و ارزانتر بودن‌است.(۱، ۸، ۱۸-۱۹) ایرشا ضد پلاك (سبزرنگ) در مطالعه حاضر، تاثیرات حتی در مواردی قویتر از كلرهگزیدین بر روی برخی از باكتری‎های مورد نظر داشت كه این احتمالاً مربوط به تركیبات موجود در دهان‌شویه می‎باشد. تاثیر آنتی‎باكتریال قوی سدیم فلوراید ثابت شده است. فلوراید از طریق ایجاد اسید هیدروفلوریدریك در PH پایین در پلاك دندانی از سیستم آنزیمی باكتری كه عمل گلیكولیز را فعال می‎كند ممانعت كرده و در نتیجه عبور گلوكز به باكتری كاهش یافته و نه تنها باكتری قادر به تولید انرژی نخواهد بود بلكه به قادر ساختن و ذخیره كردن پلی‎ساكاریدهای داخل سلولی نیز نمی‎باشد. غلظت فلوراید موجود در مینای سالم نقش مهمی در این امر دارد. فلوراید همچنین از طریق كاهش دادن چسبندگی پلاك به وسیله كاهش پلی‎ساكاریدهای خارج سلولی و نیز جدا كردن باكتری از سطح دندان به علت نیروی كشش فراوان با قطب مثبت كریستال آپاتایت از اتصال پلاك ممانعت می‎كند.(۹، ۱۸-۱۹)
در مطالعه مقدس و شیرزاد اثر كلینیكی ایرشا سبزرنگ نشان داد این دهان‌شویه تاثیر مثبتی مبتنی بر كاهش شاخص پلاك و شاخص لثه نسبت به شاخص مبنا ندارد. با اینكه مقایسه نتایج تفاوت معنی‎داری بین گروه ایرشیا و سرم فیزیولوژی را نشان داد، محققان این تفاوت را به بالا رفتن میزان پلاك میكربی و شاخص لثه در گروه شاهد نسبت دادند نه تاثیر فاحش استفاده از دهان‌شویه.(۱۳)
همان طور كه مشاهده شد دهان‌شویه‎های مورد استفاده می‎بایست با شرایط خاص هر مورد مطابقت داشته و برای هر نوع مصرف، از فرمولاسیون و طیف ضدمیكروبی خاص آن مورد به منظور برآورده كردن نیازمندیهای خاص آن مورد برخوردار باشد. این بدین معناست كه اگر از یك دهان‌شویه بسیار قوی چون كلرهگزیدین به عنوان یك ماده الحاقی در پروفیلاكسی عمومی به منظور حفظ بهداشت دهان و دندان و به مدت طولانی استفاده شود. ممكن است كه میكروفلور دهان را تغییر داده و میكروارگانیسم‎های پاتوژن یا فرصت‎طلب مجال یابند تا به تشكیل كلنی‎های متعدد، كه تاكنون تحت تاثیرات رقابتی بین باكتری‎های دیگر، این قدرت را نداشته، پرداخته و ایجاد بیماری كنند این مسئله در بیماران با ضعف سیستم ایمنی، یا بیماریهای سیستمیك و یا كودكان در سنین رشد و سالمندان بسیار محسوستر می‎باشد به عنوان مثال عفونتهای حاد استرپتوكوكی در كودكان می‎تواند عامل ایجاد تب روماتیسمی و در نتیجه ایجاد نقص در دریچه‎های قلبی و بیماریهای قلبی، عروقی مثل آرتریت، میوكاردیت شوند و یا اندوكاردیت عفونی كه می‎تواند در اثر تمامی عوامل میكروبیولوژیك كه شامل قارچها و ریكتزها (تب Q) و كلامیدیاها و یا باكتری‌ها هستند ایجاد شود و از آنجایی كه یكی از عوارض جانبی كلرهگزیدین و دهان‌شویه‎های ضدمیكروبی قوی، آزار و زخم كردن مخاط است و از طرفی اولین میكروارگانیسم‌های ایجاد شده در مخاط دهان استرپتوكوكوس‎ها كه به علت انتشار زیاد آنها در طبیعت و محیط اطراف بخصوص پوست بدن می‎باشند، هستند و یكی از شرایط لازم برای عفونت سیستمیك ورود آنها به مخاط و در نتیجه خون می‎باشد. استفاده از این دهان‌شویه‎ها، می‎بایست با احتیاط بیشتری انجام گیرد.(۱،۸،۲۰-۲۱)
با توجه به اینكه فعالیت ضدمیكروبی عوامل شیمیایی تحت تاثیر عواملی همچون غلظت ماده شیمیایی، دفعات كاربرد آن در روز و مدت زمان مصرف و دمای كاربرد و همچنین قدرت فعالیت ضدمیكروبی می‌باشد.( ۸ ،۱۲) مكانیسم اثر بر میكروب‌ها و مدت زمان فعال بودن آن در محیط (Substantivity)، تاثیرات بالقوه‎ای در روش كاربرد، اهداف و دفعات استفاده در روز می‎تواند داشته باشد. بنابراین در مورد كلرهگزیدین كه در غلظتهای كمتر باكتریواستاتیك بوده و در غلظتهای بالا باكتریوسید می‎باشد می‎بایست استفاده از غلظتهای متفاوت آن را به منظور دستیابی به اثرات ضدمیكروبی متفاوت، آثار جانبی كمتر و مدت زمان مصرفی طولانیتر مدنظر قرار گیرد، البته آزمایشات بر روی كلرهگزیدین و لیسترین و اثرات آنها در تداوم عمل و همچنین اثرات آنها در غلظتهای متفاوت بر روی ۲۸ نوع باكتری انجام شده است.(۱۴،۲۲)
بنابراین استفاده از كلرهگزیدین در این غلظت به منظور استفاده قبل از جراحی و یا هنگام عفونتهای پیچیده می‎تواند بسیار مفید باشد و از طرفی استفاده از كلرهگزیدین در غلظتهای كمتر به صورت تركیبی با مواد ضدمیكروبی دیگر نیز ممكن است راهكاری برای دستیابی به دهان‌شویه‎های با طیف ضدمیكروبی وسیعتر در موارد استفاده عمومی باشد.
▪ نهایتا به منظور جامعیت دادن به این مقاله پیشنهاد می‎گردد:
۱) انجام آزمون میكروبیولوژی به منظور كنترل موثر و دقیق عفونت مربوطه و حفظ باكتریای مفید
۲) شناخـت كامـل فرمولاسیـون دهـان‌شویه‎ها و طـیف ضد میكروبی آنها جهت تجویز صحیح دهان‌شویه‎ها
۳) رعــایت اصــول و قــوانین بیـن‎المللی جـهت تـكمیل بروشورهای محصولات دارویی و بهداشتی كه شامل آثار فارماكولوژیك، مكانیسم عملكرد، آثار جانبی و موارد كاربرد باشد.
● نتیجه‎گیری
كلرهگزیدین در این غلظت در مقایسه با دهان‌شویه‎های رایج مورد مطالعه در این بررسی به غیر از چند مورد خاص عامل ضدمیكروبی بسیار قویتری بوده و طیف جامعتری از میكروب‌ها را تحت تاثیر قرار می‎دهد.
دكتر بهزاد هوشمند استادیار گروه پریودنتولوژی دانشكده دندانپزشكی دانشگاه علوم پزشكی همدان. دكتر رسول یوسفی دانشیار گروه میكروبیولوژی دانشكده پزشكی دانشگاه علوم پزشكی همدان. دكتر زهرا خاموردی استادیار گروه آموزشی ترمیمی دانشكده دندانپزشكی دانشگاه علوم پزشكی همدان. REFERENCES ۱.Carranza FA. Clinical Periodontology. ۹th ed. Philadelphia: W.B Saunders Company; ۲۰۰۲, ۶۴۸-۶۷۵. ۲.Niklaus PL, Michel CB. Chlorhexidine digluconate: An agent for chemical plaque control and prevention of gingival inflammation. J Periodont Res. ۱۹۸۶; Supplement: ۷۴-۷۹. ۳.روشه، ایو. صدگیاه و هزار استفاده. ترجمه مرضیه، آزاد، تهران: انتشارات ناهید؛ ۱۳۶۹، ۱۹، ۵۸-۵۹. ۴.زارع بیدكی، مجید. میكروبیولوژی پلاك و پوسیدگی دندان. مشهد: نشر مشهد؛ ۱۳۷۶، ۳۱، ۴۳، ۹۵، ۱۵۳، ۱۵۸، ۱۷۳. ۵.Maza JL, Elguezabal N, Prado C, Ellacuria J, Soler J, Ponton J. Candida albicans adherence to resin – composite restorative dental material survey. Oral Med Oral Pathol Oral Radio Oral Endo. ۲۰۰۲ Nov;۹۴(۵):۵۸۹-۵۹۲. ۶.Marsh PH, Martin MV. Oral Microbiology. ۴th ed. UK: Oxford; ۱۹۹۹,۲۰-۲۳. ۷.Cohen MA, Embil JM, Canosa T. Osteomylitis of the maxilla caused by Methicillin – resistant Staphylococcus aureous. J Oral Maxillo Surg. ۲۰۰۳ March;۶۱(۳):۳۸۷-۳۹۰. ۸.Lindhe J, Karring T, Lang NP. Clin Periodont and implant dent. ۴th ed. [S.L]: Munskgard;۲۰۰۳,۳۰۰-۳۵۰. ۹.عباسی، خلیل. بررسی اثر توام دو دهان‌شویه كلرهگزیدین و سدیم فلوراید در كنترل پلاك. [پایان‌نامه]. تهران: دانشكده دندانپزشكی دانشگاه علوم پزشكی همدان. ۱۳۸۰-۱۳۸۱. ۱۰.Leo H, Schiott CR. The effect of mouthrinses and topical application of Chlorhexidine: The development of dental plaque and gingivitis in-man. J Periodont Res. ۱۹۷۰ Feb;۵(۲):۷۹-۸۱. ۱۱.Lang NP, Breck MC. Chlorhexidine digluconat: An agent for Chemical plaque control and prevention of gingival inflammation. J Periodontal Clin. ۱۹۸۸ Feb;۱۵(۲):۱۲۳-۹.۱۲.Barkvoll P, Rolla G. Interaction between Chlorhexidine digluconate and Sodium lauryle Sulphat : In Vivo. J Clin Periodont. ۱۹۸۹; Oct;۱۶(۹):۵۹۳-۵. ۱۳.شیراز، شهرام. بررسی اثر كلینیكی دهان‌شویه ایرشا بر روی پلاك میكروبی و التهاب لثه در بیماران مبتلا به ژنژیویت بعدازجرم‌گیری فوق لثه‎ای. [پایان‎نامه]. تهران:دانشكده دندانپزشكی‌دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی، ۱۳۷۹-۸۰. ۱۴.Chadwick B, Addy M, Walker DH. Chlorhexidine mouthwash in the management of minor aphthous ulceration. Br Dent J. ۱۹۹۱ Aug ۱۰-۲۴;۱۷۷(۳-۴):۸۳-۷. ۱۵.مصطفائی، پدرام. بررسی اثر دهان‌شویه مریم گلی بر روی كاهش التهاب لثه و كاهش تجمع پلاك در بیماران مبتلا به ژنژیویت. [پایان‎نامه]. تهران: دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی،۱۳۸۰-۱۳۸۱. ۱۶.عظیمی حسینی، صدیقه؛ ماجد حسینی‌آبادی، محمد. بررسی تاثیر دهان‌شویه آنتی‎سپتیك ایرشا بر ضایعات آفتی عود كننده در بیماران مراجعه كننده به بخش بیماریهای دهان و تشخیص دانشكده دندانپزشكی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی. [پایان‎نامه]. تهران: دانشكده دندانپزشكی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی، ۱۳۸۲-۱۳۸۳. ۱۷.Ernst CP, Prockl K, Willershausen B. The effectiveness and side effects of ۰.۱% and ۰.۲% Chlorhexidine mouth rinse. Quint Int J. ۱۹۹۸ Jul;۲۹(۷):۴۴۳-۸. ۱۸.عبدالعالی، كمال. نقش مواد ضدعفونی كننده در كنترل بیماریهای پریودنتال و تحقیقی پیرامون اثرات كلینیكی دهان‌شویه كلرهگزیدین. [پایان‎نامه]. تهران: دانشكده دندانپزشكی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی، ۱۳۶۸-۱۳۶۹. ۱۹.شفیعی، صادق. مقایسه دهان‌شویه پرسیكا با دهان‌شویه كلرهگزیدین در درمان ژنژیویت. [پایان‌نامه]. تهران: دانشكده دندانپزشكی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی، ۱۳۷۶. ۲۰.باقرزاد، مهدی. بررسی اثر عصاره و اسانس بابونه بر روی استرپتوكوكوس‎های دهانی. [پایان‎نامه]. تهران: دانشکده دندانپزشکی دانشگاه شاهد، ۱۳۸۲. ۲۱.Ljubomir V, Weitgasser R. Candida induced stomatopyrosis and its relation to diabetes mellitus. J Pathol Med. ۲۰۰۳ Jan;۳۲(۱):۴۶-۵۰. ۲۲.Haynes WG., Stanford C. Periodontal diseases and arteriosclerosis from dental to arterial plaque. Bio J. ۲۰۰۳ Aug
جامعه اسلامی دندانپزشکان ایران


۱۰ عادت‌ دندان‌شکن - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۰۹:۴۵ عصر

۱۰ عادت‌ دندان‌شکنعادت‌هایی که دندانپزشکان توصیه می‌کنند آنها را ترک کنیم
به هیچ‌وجه حواس‌تان نیست، فقط کافی است به دیگران بگویید که وقت ارتکاب جرم، مچ‌تان را بگیرند. این جرم‌ها شاید چندان سنگین نباشند ولی دست آخر جریمه آن برای دهان و دندان‌های شما بسیار سنگین تمام خواهد شد. شاید بخواهید بدانید کدام جرایم را می‌گوییم؟ همان عادت‌های بدی که شما دارید و با تکرار آن در طول روز حسابی خدمت دندان‌ها و لثه‌هایتان می‌رسید. ناخن جویدن، استفاده از خلال دندان و حتی یخ جویدن از جمله این عادت کردن به عادت‌های بد است.
۱) نگه داشتن آب‌نبات در گوشه لپ
بعضی‌ها عادت دارند وقتی دارند کار می‌کنند، مطلب می‌نویسند، وسایل منزل را تعمیر می‌کنند و یا حتی آشپزی می‌کنند، یک آب‌نبات را در گوشه لپ‌شان بیندازند و آن را به آرامی در طول زمان بمکند. البته این یک حقه قدیمی در کلاس‌های درس مدرسه و دانشگاه هم است که هم می‌تواند جلوی ضعف را بگیرد و استاد و معلم هم خبردار نشود. ولی دندانپزشکان به شدت توصیه می‌کنند دست از آب‌نبات مکیدن بردارید. وقتی شما آب‌نبات را در گوشه لپ خود نگه می‌دارید، قند موجود در آن طی ساعت‌های طولانی در تماس با دندان‌های شما خواهد بود و سبب پوسیدگی دندان‌هایتان خواهد شد. به جای آن، آب‌نبات‌های بدون قند بخرید. این آب‌نبات‌ها شیرین‌اند ولی قندی که در آنها به کار رفته است، نمی‌تواند در دهان به وسیله میکروب‌های پوسیدگی‌زا تجزیه شود و بنابراین تولید اسید کرده و دندان‌هایتان را پوسیده کند. آدامس هم جایگزین خوبی برای آب‌نبات است. آدامس و آب‌نبات بدون قند بزاق را افزایش داده و همین افزایش بزاق هم از پوسیدگی دندان‌ها پیشگیری می‌کند.
۲) استفاده از خلال دندان
از رستوران بیرون‌ آمده‌اید ولی خلال دندان هنوز گوشه لپ‌تان است تا سر فرصت و دور از چشم‌ دیگران، باقی‌مانده غذاها را از بین دندان‌ها تمیز کنید ولی این هم از آن عادت‌های بد برای لثه‌ها است. سر چوبی خلال دندان بسیار بزرگ‌تر از فاصله میان دندان‌ها است بنابراین طبیعی است که به فاصله میان دندان‌ها وارد نمی‌شود تا‌ آنجا را تمیز کند. این سر بزرگ حتی لثه ظریف میان دندانی را آزرده می‌کند. بهترین وسیله برای تمیز کردن سطوح بین دندانی، نخ دندان است. اگر دندان‌هایتان در اثر کشیدن بعضی از دندان‌ها از هم فاصله پیدا کرده‌اند، به جای نخ دندان از مسواک بین دندانی به جای خلال دندان استفاده کنید. این مسواک‌ها موهای ریزی دارند که سطوح بین دندان‌هایی را که از هم فاصله گرفته‌اند، به خوبی تمیز می‌کنند.
۳) استفاده از روغن ترمز برای کشیدن دندان!
بعضی‌ها وقتی دندان‌شان درد می‌گیرد، مقداری گریس یا روغن ترمز ماشین در آن می‌گذارند و چند روز صبر می‌کنند، پس از این مدت هم درد برطرف می‌شود و هم دندان لق می‌شود و دندان را از دهان خودشان بیرون می‌کشند. اولا که این مواد شیمیایی که از فرآورده‌های نفت هستند، غلظت بالایی دارند که سمی هستند و از طرف دیگر، شما با دست خود میکروب‌ها را وارد دهان و دندان‌تان می‌کنید. این مواد شیمیایی آن‌قدر قوی و سمی‌اند که عصب دندان و بافت‌های نگهدارنده اطراف دندان را نابود می‌کنند، به همین دلیل است که دندان لق می‌شود. درمان صحیح برای چنین دندان‌هایی درمان ریشه دندان برای برطرف شدن درد و سپس حفظ دندان است نه استفاده از روغن ترمز.
۴) وسواس مانکن شدن
بعضی از خانم‌ها که دچار لاغری عصبی هستند، عادت دارند مقدار زیادی غذا بخورند، سپس از ترس چاق شدن خودشان را وادار به استفراغ و برگرداندن محتویات معده‌شان می‌کنند. این عادت هم بلاهای بدی بر سر دندان‌های بی‌نوا درمی‌آورد. وقتی غذا وارد معده می‌شود، با اسید معده در هم می‌آمیزد تا هضم و گوارش شود. اگر شما غذا را از معده به دهانتان برگردانید، این اسید روی سطح دندان‌ها قرار می‌گیرد و تمام سطوح معدنی دندان‌ها را در خود حل می‌کند. سایش‌ها و پوسیدگی‌های وسیع دندانی از عوارض وخیم برگرداندن غذا برای لاغر ماندن است.
۵) یخ جویدن
پیکا بیماری است که خودش را به صورت عادت یا ویار به جویدن یخ و یا خاک خود را نشان می‌دهد. کسانی که این بیماری را دارند، سر یخچال می‌روند، یک گلوله یخ برمی‌دارند و آن را در دهان می‌گذارند و بی‌امان آن را با دندان‌هایشان خرد می‌کنند. این کار احساس خوبی به آنها می‌بخشد ولی جویدن قطعات محکم و سخت یخ دندان‌ها را به خطر می‌اندازد. جویدن یخ می‌تواند ترک‌های ریزی بر سطح مینای دندان ایجاد کند که گاهی عمق‌شان به عاج دندان هم می‌رسد. از عوارض چنین ترک‌هایی حساسیت دندانی است یعنی شما هر نوشیدنی و یا خوراکی سرد و یا گرمی را بخورید در دندان‌هایتان درد تند و تیزی احساس خواهید کرد. گاهی همین جویدن یخ موجب شکستن و لب پر شدن ترمیم‌های دندانی هم‌رنگ دندان هم می‌شود.
۶) نگه‌داشتن چوب لباسی با دندان
حتما برای شما هم پیش آمده است که هنگام چوب لباسی کردن لباس‌هایتان، حلقه آن را با دندان‌های جلویی‌تان گرفته باشید و شروع به آویزان کردن لباس‌هایتان به چوب لباسی کرده باشید. در این شرایط نیروی زیادی به دندان‌های جلویی وارد می‌شود که می‌تواند سبب کشیدگی زیاد الیاف نگه‌دارنده دندان شود. از طرف دیگر، فلز میله چوب لباسی می‌تواند موجب ایجاد ترک‌های مینایی و یا لب پر شدن مینا هنگام گاز گرفتن آن شود. پس این عادت را هم ترک کنید.
۷) جویدن لواشک، قره‌قورت، لیمو ترش و مرکبات
این خوراکی‌های خوش‌مزه و ترش، اسیدی دارند که مواد معدنی سطح دندان را حل می‌کند و سبب سایش و احساس کند شدن دندان‌ها می‌شود. بهتر است عادت به مواد ترش‌خوردن را از سرتان بیندازید و پس از آن مسواک بزنید.
۸) جویدن تنباکو
جویدن تنباکو یکی از همان عادت‌های بدی است که آن را «سیگار کشیدن بدون دود» هم می‌دانند. اگر به کشورهای جنوبی آسیا سفر کرده باشید و یا سفری به کشور هند کرده باشید، حتما دیده‌اید که مردم این کشور عادت دارند تنباکو را بجوند. آنها اغلب برگ تنباکو را در گوشه لب خود می‌گذارند و مانند یک آدامس، ساعت‌ها آن را می‌جوند. گاهی به تنباکو شکر اضافه می‌کنند تا جویدن آن برایشان خوشایند‌تر شود. ولی همین شکر فراوان، علیه دندان‌ها دست به طغیان زده و پوسیدگی‌های شدید را در سطح مجاور لثه دندان‌ها، جایی که تنباکوی آمیخته با شکر گذاشته می‌شود، ایجاد می‌شود. مخاط گونه معتادان به این عادت بد جویدن تنباکو، چین خورده و خاکستری رنگ خواهد شد و تخریب شدیدی در لثه‌های آنها رخ می‌دهد. در عین حال، تنباکو و جویدن آن اگر مدت‌ها تکرار شود، ضایعات سفیدرنگی را در مخاط گونه ایجاد می‌کند که آغازگر سرطان دهان است.
۹) سیگار کشیدن برعکس
در برخی از کشورها مردم عادت دارند سیگارشان را برعکس بکشند، یعنی بخش انتهایی سیگار را آتش می‌زنند و داخل دهان‌شان می‌گذارند. در این صورت، ضایعه بسیار خطرناکی در سقف دهان‌شان پدید می‌آید که می‌تواند به سمت سرطان‌های بدخیم مخاط دهان پیشرفت کند.
۱۰) دندان‌قروچه کردن
کافی است شب‌ها کنار کسی که عادت دارد دندان‌قروچه کند، بخوابید. آن وقت می‌فهمید که دندان‌ها با چه شدتی روی هم ساییده می‌شوند. عادت به سایش دندان‌ها در هنگام خواب، ساییدگی‌های مینا و سپس عاج وسیعی را در سطح دندان‌ها ایجاد می‌کند که باعث حساسیت دندانی، پوسیدگی و حتی کم شدن ارتفاع صورت می‌شود. برای اینکه این عادت به دندان‌هایتان آسیب نزند باید با راهنمایی دندانپزشکتان از یک محافظ دهانی در هنگام خواب استفاده کنید.


پایگاه اطلاع رسانی سلامت ایرانیان


چرا می‌ترسی از دندانپزشکی؟ - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۰۵ عصر

چرا می‌ترسی از دندانپزشکی؟● هراس از مطب دندانپزشکی؛ علل و راه‌حل
تا به حال به مطب دندانپزشکی رفته‌اید؟ اگر جواب شما منفی است، سوال ما این است که چرا از مطب دندانپزشکی گریزانید؟ اگر این سوال را از افراد مختلف بپرسید، هرکسی بهانه خاص خودش را برای بی‌توجهی به سلامت دهان و دندان‌هایش دارد. بعضی از صدای مته‌ها و درد تزریق آمپول در دهانشان به دندانپزشکی نمی‌روند، بعضی‌ها هم بی‌پولی را بهانه می‌کنند و از سر زدن به مطب دندانپزشکی حتی وقتی واقعا به آن نیاز دارند، طفره می‌روند. دلیل شما کدام یک از اینها است؟
حقیقت این است که اگر شما به موقع به دندان‌هایتان رسیدگی کنید، کار به جاهای باریک نخواهد کشید که شما مجبور باشید هزینه گزافی بابت درمان دندان‌هایتان بپردازید و یا دچار ترس جراحی ریشه‌های باقیمانده در دهانتان و ترس سوزن‌های عصب‌کشی شوید. ببینیم بیشتر افراد به چه بهانه‌هایی از رفتن به دندانپزشکی شانه خالی می‌کنند؟
● دوست ترسناک دندان‌ها
ترس دلیل اصلی خیلی‌ها برای سر نزدن به دندانپزشک‌شان است. دلایل ترس‌ها هم بسیار متفاوت است.
بعضی‌ها از صداهای مطب دندانپزشکی می‌ترسند، صدای مته‌هایی که با صدای دلخراش خود دندان‌ها را می‌سایند و چرخ می‌کنند، صدای گاز انبر‌های خارج کردن دندان که به دندان‌ها و فک می‌خورند و ترس از خون‌ریزی. اینها همه می‌توانند خاطره نه چندان دلچسبی از مطب دندانپزشکی در ذهن شما ترسیم کنند.
جالب اینجاست که خیلی‌ها از روپوش سفید دندانپزشک و دستیارش هم می‌ترسند این ترس به خصوص برای کودکان و بزرگسالانی پیش می‌آید که در کودکی تجربه ناخوشایند قبلی از بستری شدن در بیمارستان و یا رفتن به مطب پزشک و دندانپزشک را دارند.
وضعیت خاص شما روی صندلی دندانپزشکی و تسلط دندانپزشک بر شما هم ممکن است در ایجاد ترس در شما دخیل باشد. تبلیغات و برنامه‌های نادرست و حرف‌های اغراق‌آمیز دوستان و آشنایان هم درباره دردناک بودن این درمان‌ها، جای خود را دارد.
خیلی خرج برمی‌دارد
بی‌پولی و گران بودن هزینه خدمات دندانپزشکی هم یکی از همان دلایلی است که خیلی‌ها را از مطب دندانپزشکی گریزان می‌کند.
به هر حال خدمات دندانپزشکی یکی از خدمات درمانی پرهزینه و لوکس به شمار می‌رود که بیشتر شرکت‌های بیمه در ایران از پذیرفتن هزینه‌های آن طفره می‌روند. ولی فراموش نکنید هزینه این خدمات در ایران بسیار پایین‌تر از هزینه خدمات دندانپزشکی در سایر کشورهای دنیا است و بسیاری از هم‌وطنان‌مان که ساکن خارج از کشور هستند برای درمان دندان‌های خود به ایران سفر می‌کنند.
یک حساب و کتاب منطقی به شما می‌گوید پیشگیری بهتر از درمان است. اگر شما برای خودتان یک برنامه سالانه مرتب برای چکاپ و معاینه دندان‌های خودتان و فرزندان‌تان بریزید، خواهید دید که با تشخیص به موقع بیماری‌های دهان و دندان‌های شما کار به جاهای باریکی نخواهد کشید که مجبور شوید هزینه‌های گرانی بابت درمان دندان‌هایتان بپردازید. بی‌خود روی ایمپلنت هم حساب نکنید تا درمان دندانی که پوسیده شده و یا نیاز به عصب‌کشی دارد را آنقدر به تعویق بیندازید و پیش خودتان بگویید درنهایت آن را می‌کشم و ایمپلنت می‌گذارم. هزینه درمان ایمپلنت خیلی بیشتر از درمان دندان خودتان است و در عین حال هیچ دندان مصنوعی جای دندان‌های طبیعی شما را نمی‌گیرد. اگر واقعا به دلایل مالی از رفتن به دندانپزشکی طفره می‌روید، سلامت دندان‌هایتان را باید به هر قیمت که شده است حفظ کنید.
در همین شهر خودمان مراکز وابسته به وزارت بهداشت یا همان خانه‌ها و مراکز بهداشتی درمانی این وزارتخانه برخی از خدمات پیشگیری و درمانی را با هزینه‌ای اندک در اختیار شما قرار می‌دهند ولی اگر نیاز به درمان‌های پیچیده‌تر و تخصصی‌تری دارید به دانشکده‌های دندانپزشکی سر بزنید. در دانشکده‌های دندانپزشکی نیز دانشجویان سال‌های آخر دندانپزشکی عمومی و دانشجویان دوره‌های تخصصی، این خدمات را به شما ارایه می‌کنند و به‌طور معمول هزینه‌هایی که دانشکده‌ها برای خدمات دندانپزشکی در نظر می‌گیرند بسیار پایین است. این خدمات دندانپزشکی زیر نظر بهترین استادان دندانپزشکی به شما ارایه می‌شود. باز هم بهانه‌ای دارید؟
● می‌کشیم؛ دست دندان می‌گذاریم
می‌دانید یک عدد از دندان‌های شما چقدر ارزش دارد، شما با دندان‌هایتان غذا می‌جوید، بعضی از حروف را بهتر تلفظ می‌کنید و حتی دندان‌ها به صورت شما فرم می‌دهند، کسانی که همه دندان‌هایشان را کشیده‌اند و دست دندان دارند به شما خواهند گفت که ۳۲ عدد دندان چقدر ارزش دارد.
یکی دیگر از دلایل مراجعه نکردن مردم به دندانپزشکی بی‌توجهی و ناآگاهی است و بعضی‌ها فکر می‌کنند درنهایت دندان را می‌کشند و به جای آن دست دندان مصنوعی می‌گذارند. ولی هیچ دندان مصنوعی جای دندان طبیعی شما را نمی‌گیرد.
داشتن دندان‌هایی سالم و بهداشت دهانی مناسب به مراقبت و رسیدگی و وسواس نیاز دارد. هر سال و یا هر شش ماه یک‌بار به مطب دندانپزشکی سر بزنید و از دندانپزشک بخواهید روش صحیح مسواک زدن و نخ کشیدن دندان‌ها را به شما آموزش دهد.
شما می‌توانید اطلاعات جالبی با سر زدن به سایت‌های اینترنتی و حتی کتاب‌های آموزشی درباره سلامت دهان و دندان خود کسب کنید و سطح آگاهی‌های خودتان را ارتقا دهید.
● این زمان‌های عزیز
این روزها که ماه رمضان است خیلی‌ها به این دلیل از سر زدن به مطب دندانپزشکی شانه تا خالی می‌کنند. برخی از خانم‌ها هم بارداری را بهانه قهر با مطب دندانپزشکی می‌دانند در حالی که در این زمان بیش از پیش باید به بهداشت دهان و دندان‌هایتان برسید.
همه درمان‌های دندانپزشکی روزه شما را باطل نمی‌کند. برای مثال اگر ارتودنسی کرده‌اید می‌توانید برای چکاپ دندان‌هایتان به دندانپزشکی بروید و یا حتی اگر دندانی درد می‌کند می‌توانید برای معاینه و درمان به موقع به دندانپزشک‌تان سر بزنید. برخی از درمان‌های دندانپزشکی ساده که نیاز به تزریق داروی بی‌حسی ندارند برای مثال ترمیم‌های سطحی و ساده دندان‌ها در حد مینا را می‌توانید انجام دهید البته به شرطی که ساکشن به اندازه کافی قوی باشد و شما آب ناشی از این دستگاه‌های تراش دندان را قورت ندهید. حتی می‌توانید وقت دندانپزشکی‌تان را به پس از افطار موکول کنید.
● دندانپزشکی در دوران بارداری
سه‌ماهه دوم بارداری ایمن‌ترین زمان برای انجام درمان‌های دندانپزشکی است و شما در صورت نیاز می‌توانید ترمیم و حتی درمان ریشه دندان‌ها را در این زمان انجام دهید. جرم‌گیری و بروساژ دندان‌ها در تمام دوران بارداری امکان‌پذیر است و هر ماه در دوران بارداری برای کنترل سلامت لثه‌ها و دندان‌هایتان به دندانپزشک سر بزنید اینها موجب می‌شود نگویید: «با هر بارداری یکی از دندان‌هایم را از دست دادم.»
● راهنمای غلبه بر ترس از مطب دندانپزشکی
۱) این ترس را از دندانپزشکتان مخفی نکنید. آن را با دندانپزشک‌تان در میان بگذارید. وقتی شما این ترس خود را آشکارا بیان می‌کنید دندانپزشک می‌تواند با تلقین‌های مثبت، صحبت کردن با شما و حتی کنترل شرایط درمان و حتی تعیین وقت ملاقات در اول ساعت کاری مطب، اقدامات مثبتی در جهت انتظار کمتر شما در مطب و سریع‌تر و راحت‌تر انجام شدن درمانی که از آن هراس دارید برایتان انجام دهد.
۲) اگر از صداهای مته‌ها و وسایل دندانپزشکی هراس دارید یک گوشی هدفون واکمن همراه خود به مطب ببرید و هنگامی که دندانپزشک روی دندان‌های شما کار می‌کند یک موسیقی آرامش‌بخش گوش دهید.
۳) سعی کنید ساعات و روزهایی را برای رفتن به مطب دندانپزشکی انتخاب کنید که چندان عجله ندارید مانند صبح‌ها و یا پنج‌شنبه‌ها، حتما لباس‌های گشاد و راحت بپوشید. شب قبل، خواب خوب و راحتی داشته باشید.
گاهی حضور یکی از اعضای خانواده و یا یک دوست می‌تواند بسیار آرام‌بخش و موجب اطمینان‌خاطر بیشتر شما شود.
۴) از تلقین مثبت استفاده کنید برای مثال در طول زمانی که روی صندلی دندانپزشکی نشسته‌اید می‌توانید خودتان را در حالی تصور کنید که آرام روی یک ساحل گرم دراز کشیده‌اید.

روزنامه سلامت


۸ سوالی که مردم درباره لثه می‌پرسند - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۱۱ عصر

۸ سوالی که مردم درباره لثه می‌پرسندتا به حال برایتان پیش آمده است که لثه‌های شما پیوره کرده باشد؟ حتما از خون‌ریزی و درد عفونت لثه‌هایتان به ستوه آمده‌اید ولی پیوره نشانه این است که به لثه‌هایتان خوب نرسیده‌اید...سوالاتی که بیشتر مردم درباره سلامت لثه‌ها در ذهن‌شان دارند، مشترک است. ما در اینجا ۸ سوال اصلی مردم درباره سلامت لثه و پاسخ‌های آنها را برای شما آورده‌ایم.
۱) آیا راهی وجود دارد که من بتوانم از سلامت لثه‌هایم مطمئن شوم؟
لثه سالم بین دندان‌ها را پر می‌کند و از این رو حالت کنگره‌ای دارد. رنگ آن صورتی متمایل به قرمز است و در فرد بالغ در حد طوق فاصله بین تاج و ریشه قرار دارد. بین لثه و دندان در حالت عادی شیار باریکی وجود دارد که به آن شیار لثه می‌گویند و عمقی حداکثر تا حدود ۳ میلی متر دارد. سطح لثه در حالت طبیعی دان دان است. تغییر در هرکدام از فاکتورهای فوق می‌تواند نشانه‌ای از بیماری لثه باشد.
۲) پلاک میکروبی و جرم دندان چیست؟
پلاک میکروبی لایه‌ای است نازک شامل باکتری‌ها و میکروب‌ها که به صورت یک پدیده دایمی و در داخل دهان تمام افراد بالغ بر سطح دندان‌ها می‌نشیند. این لایه دارای مواد پروتئینی و سلول‌های پوششی و مواد دیگری با منشأ بزاقی است.
اما ساختمان اصلی این پلاک از میکروب‌ها تشکیل شده است. اگر یک گرم پلاک را به صورت خشک تهیه نماییم دارای دویست میلیارد(۰۰۰. ۰۰۰. ۰۰۰. ۲۰۰)باکتری است. این لایه چسبنده بر سطح دندان با شستشوی آب برطرف نمی‌شود و باید با روش‌های مکانیکی(مسواک زدن)آن را تمیز نمود. با سخت شدن تدریجی پلاک میکروبی لایه‌ای به نام جرم تشکیل می‌گردد که به علت داشتن سطح زبر، مقادیر بیشتری پلاک میکروبی را بر سطح خود نگه می‌دارد.
۳) چرا بعضی لثه‌ها پیوره می‌کند؟
از این تعداد بی شمار میکروب که در پاسخ به سوال قبلی برایتان گفتم، عده‌ای برای لثه به شدت بیماری‌زا هستند و در صورت تمیز نشدن دقیق دندان‌ها سبب بروز بیماری‌های لثه می‌گردند. مهم‌ترین نوع بیماری‌های لثه عبارتند از ژنژیویت (التهاب لثه) و پریودنتیت (تخریب استخوان اطراف دندان).
در ژنژیویت که به معنای التهاب لثه است، استخوان اطراف دندان سالم است ولی در پریودنتیت که عامه مردم به آن پیوره می‌گویند، استخوان اطراف دندان دچار تخریب می‌گردد. همواره مسیر پیشرفت بیماری لثه از ژنژیویت به سوی پیوره می‌باشد. پس اگر بیماری لثه در مرحله اول کنترل گردد، می‌توان از تخریب استخوان نیز جلوگیری نمود.
از مهم‌ترین علایم التهاب لثه می‌توان به خون‌ریزی از لثه و تغییر رنگ لثه اشاره نمود. در بسیاری از موارد قوام لثه در اثر التهاب، نرم و متورم می‌گردد و گاهی اوقات لثه دچار افزایش حجم نیز می‌گردد. تبدیل ژنژیویت به پیوره معمولاً به دلیل عدم رعایت کافی بهداشت دهان و در صورت مستعد بودن فرد خصوصاً از نظر عوامل ایمنی بدن صورت می‌گیرد. علایم بیماری در این موارد خون‌ریزی از لثه، بوی بد دهان، درد گنگ در فک‌ها، احساس درد بین دندان‌ها، احساس خارش در لثه، تمایل به فرو بردن مثلاً خلال دندان در بین دندان‌ها،‌ترشح چرک از لثه، لقی دندان، ریخته شدن خون روی بالش، جابه‌جا شدن دندان‌ها،‌گیر کردن غذا بین دندان‌ها، آبسه در لثه و موارد دیگر می‌باشد. از علایمی‌که معمولاً موردنظر دندانپزشک می‌باشد عمیق شدن شیار لثه است که همگام با تحلیل استخوان صورت می‌گیرد، تحلیل استخوان نیز از روی رادیوگرافی تعیین می‌گردد.
۴) بیماری‌های قلبی باعث پیوره می‌شوند؟
امروزه رابطه میان بیماری‌های قلبی‌عروقی (تنگی عروق قلب) و عفونت‌های دهانی (خصوصاً بیماری‌های لثه) شناخته شده است. تنگی عروق قلب به صورت بروز یک لایه از سلول‌های مرده و کریستال‌های کلسترول و پروتئین و.... در داخل رگ‌های با قطر متوسط است که به تدریج با ایجاد این لایه به تنگ شدن عروق منجر می‌گردد.
از مهم‌ترین عوامل مستعدکننده بیماری‌های قلبی و عروقی به فشار خون، بالا بودن کلسترول، کشیدن سیگار، سن، دیابت، استرس و کم‌تحرکی اشاره می‌گردد که امروزه عفونت‌های دهانی و بیماری‌های لثه نیز به‌ این فاکتورهای خطر اضافه می‌گردد.
۵) از کجا بفهمم که لثه‌ام بیمار شده‌است؟
خون‌ریزی از لثه، بوی بد دهان، درد گنگ در فک‌ها، احساس درد بین دندان‌ها، احساس خارش در لثه، تمایل به فرو بردن مثلاً خلال دندان در بین دندان‌ها، ‌ترشح چرک از لثه، لقی دندان، ریخته شدن خون روی بالش، جابه‌جا شدن دندان‌ها، ‌گیر کردن غذا در بین دندان‌ها، آبسه در لثه به طور خلاصه باید بدانیم که فاکتورهای ایمنی‌ترشح شده در داخل بدن در اثر بیماری و التهاب لثه در ایجاد و افزایش پلاک‌های پلاکتی در داخل عروق قلب موثر است.
تحقیقات نشان داده‌اند که در افرادی که مبتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی می‌باشند میزان بیماری‌های لثه بیش از افراد سالم است.
از آنجایی که عامل اصلی تمام بیماری‌های لثه پلاک میکروبی است، منطقی است قبل از ایجاد و پیشرفت بیماری در برطرف کردن آن بکوشیم.
۶) بهترین روش برای پیشگیری از پیوره چیست؟
بهترین راه نگهداری بهداشت دهان استفاده از مسواک می‌باشد. حداقل دفعات توصیه شده برای مسواک زدن دو بار در شبانه روز می‌باشد. از آنجایی که بیش از تعداد دفعات مسواک زدن، روش مسواک زدن اهمیت دارد، توصیه می‌شود روش مسواک زدن را از دندانپزشک خود سوال نمایید. به نظر متخصصان لثه بهترین روش مسواک زدن دندان به این ترتیب است: مسواک را با زوایه ۴۵ درجه نسبت به سطح دندان به سمت لثه نگه دارید و به مسواک حداقل ده تا پانزده مرتبه حرکت لرزشی دهید. سپس می‌توانید چند مرتبه مسواک را به سمت نوک تاج بچرخانید. این عمل را ناحیه به ناحیه و سپس در سطح داخل دندان‌ها نیز انجام دهید. از مسواک زدن روی سطوح جونده دندان‌ها نیز غافل نشوید. نواحی بین دندان‌ها را باید با نخ دندان و در صورت باز بودن دندان‌ها از یکدیگر با خلال دندان یا برس‌های بین دندان تمیز نمایید.
معاینات منظم دوره‌ای ۶ ماه یکبار برای بررسی دندان‌ها و لثه‌ها همیشه توصیه می‌گردد. به خاطر داشته باشید همیشه پیشگیری از درمان بهتر است. پس با رعایت دقیق بهداشت دهان سعی کنید از ایجاد بیماری‌های لثه جلوگیری نمایید. در صورت بروز علایم بیماری‌های لثه که آنها را شناختید، سعی کنید قبل از ایجاد مراحل پیشرفته بیماری با کنترل منظم و درمان‌های ساده در نزد دندانپزشک خود از پیشرفت بیماری و از دست رفتن احتمالی دندان‌های ارزشمندتان جلوگیری نمایید.
۷) جرم‌گیری مینای دندان را نازک می‌کند؟
جرم به صورت فیزیکی بین لثه و دندان شما فاصله می‌اندازد و چسبندگی لثه به دندان را از بین می‌برد بنابراین لثه‌ها شل شده و تحلیل می‌روند. به همین علت است که خیلی اوقات پس از جرم‌گیری تصور می‌کنید از بلندی لثه‌هایتان کاسته شده و بین دندان‌ها فاصله افتاده است اما حقیقت این است که لثه‌های شما در اثر وجود جرم، عقب نشسته‌اند و این فاصله تا به حال توسط جرم پر شده بود و قابل رویت نبود. وقتی جر‌م‌ها را بر می‌دارید، تازه متوجه می‌شوید که لثه‌های شما بر اثر وجود جرم تا چه‌اندازه تحلیل رفته‌اند. جرم به عنوان کانونی برای رشد و فعالیت میکروب‌های بیماری‌زا برای لثه شماست که محصولات سمی ‌این میکروب‌ها لثه‌ها را بیمار می‌کند. یک لثه سالم صورتی رنگ و براق بوده و محکم به سطح دندان چسبیده است اما ‌ترشحات و مواد‌زاید ناشی از فعالیت این میکروب‌ها، موجب التهاب و عفونت لثه می‌شود و به همین دلیل است که لثه در مجاور جر‌م‌ها، قرمز، شل و اسفنجی است. شاهکارهای جرم به همین جا ختم نمی‌شود. به دنبال التهاب لثه، استخوان اطراف دندان نیز تحلیل رفته و دندان با از دست دادن بافت‌های نگه دارنده خود به مرور زمان لق خواهد شد. جالب است بدانید نتایج مطالعات جدید نشان داده‌اند، بیماری‌های لثه باعث تشدید بیماری‌های سایر اعضای بدن می‌شوند. سموم باکتری‌های موجود در جرم با انتشار در رگ‌های خونی لثه وارد سیستم گردش خون می‌شود و می‌تواند موجب بالا رفتن قند خون در افراد دیابتیک، تشدید بیماری‌های قلب و عروق و حتی ‌زایمان زودرس شود.
فواصل جرم‌گیری برای افراد مختلف، متفاوت است. اگر بهداشت دهانی شما مناسب باشد، بیماری‌های لثه نداشته باشید و میزان مواد معدنی بزاقتان کم باشد، احتمالاً در فواصل زمانی بیشتری نیاز به جرم‌گیری خواهید داشت. هر ۶ ماه به دندانپزشک مراجعه کنید تا نیاز شما به جرم‌گیری را با توجه به شرایط تان پیش بینی کند.
۸) چند وقت به چند وقت باید جرم‌گیری کنم؟
مینای دندان با داشتن بیش از ۹۶ درصد مواد معدنی یکی از سخت‌ترین مواد موجود در جهان است که تنها الماس آن را ‌تراش می‌دهد. ابزارهای جرم‌گیری از آلیاژهایی ساخته شده‌اند که به سختی الماس نیست و نمی‌توانند مینای دندان را برداشته و به آن آسیب برسانند. در عین حال هنگام جرم‌گیری نوک وسیله فقط با جر‌م‌ها در تماس است و با رعایت اصول صحیح جرم‌گیری، هیچ خطری دندان و مینای آن را تهدید نمی‌کند.
دکتر شکوفه شجاعی


نصیحت‌های دندانی به بزرگان - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۱۸ عصر

نصیحت‌های دندانی به بزرگانتوصیه‌هایی برای مراقبت از دهان و داندان سالمندان در گفت وگو با یک متخصص.
افزایش چشمگیر جمعیت سالمندان طبعاً باعث تمرکز بیش از پیش شاخه‌های گوناگون علوم پزشکی بر مباحث مربوط به بهداشت و درمان سالمندان شده است که یکی از این شاخه‌های تخصصی مربوط به علوم دندانپزشکی است.
با علم به توجه روزافزون به بخش دندانپزشکی سالمندان و توصیه‌های سازمان بهداشت جهانی در این زمینه، دکتر پارسا آتش رزم متخصص پروتزهای دندانی، دانشیار و مدیر گروه بخش پروتز متحرک دانشکده دندانپزشکی دانشگاه آزاد پاسخگوی سؤالات ما است.
▪ آقای دکتر، از تعریف سالمندی شروع کنیم تا برسیم به بهداشت دهان و دندان در این دوره.
من تعریف سازمان بهداشت جهانی را عرض می‌کنم. سالمندان طبق تعریف این سازمان به کلیه افرادی گفته می‌شود که سن آنها بالای ۶۵ سال باشد. سالمندان بر مبنای ویژگی و توانایی فیزیکی به سه دسته تقسیم می‌شوند. دسته اول سالمندان مستقل هستند، یعنی افرادی که می‌توانند امور جاری و روزمره خود را بدون کمک کسی اداره کنند و برای رفع و رجوع مسایل شخصی خود نیازی به افراد دیگر ندارند.
به دسته دوم سالمندان نیمه مستقل می‌گویند که برای انجام برخی کارهای خود به کمک افراد دیگر نیاز دارند. بیشترین مشکلات پزشکی به دسته سوم یا سالمندان وابسته مربوط می‌شود که معمولاً یا در منزل فرزندان و اقوام یا در خانه سالمندان زندگی می‌کنند و برای تمام امورات خود وابسته به افراد دیگر هستند.
▪ جمعیت سالمندان در سطح دنیا در حال افزایش است. دلیل اصلی این مسئله هم افزایش امید به زندگی است.یا خیر؟
بله. اگر ما از قرن بیستم به بعد را بررسی کنیم می‌بینیم که حفاظت از منابع آب در برابر بیماری‌های منتقله از آب،کنترل بیماری‌های عفونی و استفاده از آنتی بیوتیک‌ها، کنترل نسبی بیماری‌های قلبی و بالا بردن سطح آگاهی افراد عوامل مهمی در افزایش طول عمر مردم دنیا بوده است.
اما ظاهراً بحث مراقبت‌های بهداشتی سالمندان مثل مراقبت‌های کودکان و مادران باردار باید مقوله پرهزینه‌ای باشد.
به مراتب پرهزینه‌تر است! در کشورهای توسعه یافته این هزینه ۵ برابر هزینه گروه کودکان و نوزادان است! سالمندان ویزیت‌های پزشکی زیادی دارند اما با افزایش سن ویزیت‌های دندانپزشکی شان کاهش می‌یابد.
▪ چرا؟
دلیل عمده بی‌دندانی است. درست است که با پیشرفت علوم دندانپزشکی و بالا رفتن سطح فرهنگ بی‌دندانی کاهش پیدا کرده اما متأسفانه در جوامعی مثل جامعه ما رقم بی‌دندانی همچنان بسیار بالاست.
نگرش خود سالمند و اطرافیان او هم اهمیت فراوانی دارد که به محض بروز مشکل، دندان را می‌کشند و زمانی به فکر جایگزینی آنها می‌افتند که دیگر دندانی باقی نمانده و استخوان فک هم به‌شدت تحلیل رفته است. در چنین شرایطی پروتز خوبی هم نمی‌توان برای بیمار تهیه کرد.
▪ و در این شرایط رژیم غذایی بیمار هم تحت تأثیر قرار می گیرد...
کاملاً درست است. متأسفانه در سالمندان به‌دلیل کاهش تعداد دندان‌ها و اینکه اغلب آنها از دست دندان کامل یا پلاک‌های پارسیل استفاده می‌کنند کارآیی جویدن کمابیش کاهش می‌یابد. در نتیجه آنها به‌سمت غذاهایی گرایش می‌یابند که سریع‌تر جویده و هضم شود.
▪ یعنی غذاهای نرم و شیرین که کالری مورد نیاز را تأمین کند...
دقیقاً. این غذاها باعث افزایش پوسیدگی دندان‌های باقیمانده می‌شوند مضاف بر اینکه ارزش غذایی بالایی ندارند. در نتیجه برای حفظ سلامت عمومی بدن باید سلامت دهان و دندان تأمین شود تا بیمار بتواند تغذیه مناسبی داشته باشد. باز هم تکرار می‌کنم که یکی از اصلی‌ترین مشکلات ما برای درمان سالمندان نگرش غلط خود بیماران و اطرافیان آنهاست.
آنها فکر می‌کنند مثلاً کم دندانی و بی دندانی جزیی از مقوله افزایش سن است که باید این تفکر غلط تصحیح شود. نکته دیگر گوشه‌گیری و افسردگی افراد سالمند است که باعث می‌شود به وضعیت بهداشت دهان توجه کمتری شود.
خشکی دهان ناراحتی بسیار شایعی است. چرا این مشکل این‌قدر در بین سالمندان رایج است؟
خشکی دهان دلایل زیادی دارد، اما مهمترین دلیل آن داروهای فراوانی است که سالمندان مصرف می‌کنند که به‌دلیل مشکلات متعدد سیستمیک در آنهاست. جدا از پوسیدگی‌های ریشه، خشکی دهان باعث اختلال در حس چشایی می‌شود.
این اختلال چشایی و عدم درک مزه‌ها فرد را نسبت به غذاخوردن و رعایت بهداشت دهان بی علاقه می‌کند. در نتیجه سلامت عمومی بدن به‌دلیل تغذیه ناکافی دچار اشکال می‌شود
سؤالی که اغلب سالمندان با آن روبرو هستند بحث نگهداری از دندان‌های مصنوعی است.
سالمندان مستقل با پروتز کامل باید حتماً شب‌ها پروتز را از دهان خود خارج کنند. پروتز را باید حتماً با مسواک‌های مخصوص روی دست تمیز کنند. قرص‌های خاصی برای تمیز کردن پروتز وجود دارد که تأکید می‌کنم باید فقط در آب سرد یا ولرم حل شوند نه آب گرم چون استفاده از آب گرم باعث تغییر رنگ پروتز می‌شود.
استفاده از دهانشویه‌های ضد میکروبی هم در این بیماران نیز توصیه می‌شود.در این افراد به‌دلیل آرتریت انگشتان بطور کامل جمع نمی‌شود. بنابراین گرفتن پروتز در یک دست و مسواک زدن با دست دیگر دشوار خواهد بود. می‌توان از مسواک‌های خاصی استفاده کرد که در انتهای دسته آنها یک برجستگی به اندازه یک توپ کوچک پلاستیکی تعبیه شده که بیمار راحت‌تر می‌تواند مسواک را در دست گرفته و مسواک بزند.
در مورد سالمندان وابسته و نیمه مستقل بهداشت دهان و دندان از جمله مسائلی است که عمدتاً فراموش می‌شود چون کسی که برای انجام کارهای خود دچار مشکل شده بعید است که به بهداشت دهان خود اهمیتی بدهد یا اصلاً توان رعایت آن‌را داشته باشد.
متأسفانه صحیح است. در این گروه‌ها مراقبت و رعایت بهداشت دهان و دندان به اطرافیان برمی‌گردد.متأسفانه تحقیقات از خانه‌های سالمندان حتی در کشورهای پیشرفته از وضعیت ناخوشایند بهداشت دهان و دندان بیماران حکایت دارد.
▪ و چه راهکاری برای بهبود این وضعیت پیشنهاد می‌کنید؟
بالا بردن انگیزه مراقبین این سالمندان اهمیت فراوانی دارد.نکته مهم دیگر ویزیت‌های منظم دندانپزشکی ۲ الی ۴ بار در طول سال است.طبعاً سالمندی که خودش توان مراجعه ندارد باید توسط اطرافیان به نزد دندانپزشک آورده شود یا اینکه در خانه‌های سالمندان یک واحد مجهز دندانپزشکی وجود داشته باشد تا دست کم درمان‌های جرم‌گیری و ترمیمی در دسترس این افراد باشد.
▪ آیا منع درمانی خاصی برای سالمندان وجود دارد؟
در مورد سالمندان مستقل درمان‌ها مشابه افراد غیر سالمند طراحی می شود....
▪ یعنی برحسب وضعیت فیزیکی طرح درمان متفاوت می‌شود؟
دقیقاً چون امکان رعایت بهداشت در گروه وابسته و نیمه مستقل وجود ندارد.مثلاً برای فردی که در یک خانه سالمندان زندگی می‌کند و دندان درد دارد شما نمی‌توانید درمان‌های پیچیده اندو، جراحی افزایش طول تاج و پست و کور و کراون را برای او انجام دهید، چون نه تحمل این همه رفت و آمد و درمان‌های سنگین را دارد نه شاید به لحاظ روحی و جسمی قادر به رعایت بهداشت باشد. بنابراین بهتر است این دندان کشیده شود و به‌جای آن از پروتزهای پارسیل ترنزیشنال(انتقالی) استفاده کنیم.
▪ آیا سالمندانی که دچار بی دندانی کامل یا نسبی هستند می‌توانند کاندیدای مناسبی برای ایمپلنت باشند؟
همانطور که می‌دانید ایمپلنت راه‌حلی برای جلوگیری از پیامدهای بی‌دندانی است. پیامدهایی از قبیل درهم ریختگی دندان‌های دیگر، تحلیل استخوان فک و کاهش توانایی جویدن و..؛ درمان ایمپلنت برای سالمند جایگاه مهمی دارد اما باید توجه کرد در سالمندان اغلب بیماری‌های سیستمیک متعددی نظیر دیابت، بیماری‌های قلبی عروقی، افسردگی، آلزایمر و... به چشم می‌خورد. این بیماران اصلاً تحمل چنین درمان سنگینی را ندارند.
▪ و نکته آخر ؟
نکته‌ای مهمتر از تمام بحث‌هایی که مطرح شد بحث ایجاد انگیزه در سالمندان است. با افزایش انگیزه و ارتقای سلامت دهان بیمار بهتر غذا می‌خورد. با بهبود تغذیه وضعیت عمومی بدن بهبود می‌یابد و بیمار شاداب‌تر و سرحال‌تر می‌شود. در نتیجه گوشه‌گیری و افسردگی کاهش می‌یابد و سالمند می‌تواند بیش از پیش در فعالیت‌های اجتماعی شرکت کند.
در نتیجه امید به به زندگی افزایش می‌یابد و به تبع آن فرد بیشتر به سلامت و بهداشت خود اهمیت می‌دهد. همانطور که می‌بینید این وضعیت یک چرخه است و باید تقویت شود.
دکترعلیرضا آشوری


دندانپزشکی و بارداری - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۲۱ عصر

● تغییرات فیزیولوژیک در بارداری
تغییرات آناتومیک، فیزیولوژیک و بیوشیمیایی در حاملگی متعدد و چشمگیر هستند. حجم خون در طی حاملگی ۴۵-۴۰% افزایش می‌یابد. کل آهن مورد نیاز در حاملگی طبیعی حدود ۱۰۰۰ میلی‌گرم است، حدود ۳۰۰ میلی‌گرم از آن به طور فعال به جنین و جفت منتقل می‌شود و حدود ۲۰۰ میلی‌گرم از آن از انواع راه‌های طبیعی دفع از دست می‌رود و ۵۰۰ میلی‌گرم دیگر آن صرف افزایش حجم گلبول‌های قرمز گردش خون در حاملگی می‌شود. نیاز به آهن در طی نیمه دوم حاملگی بسیار زیاد است و به طور متوسط به ۶ تا ۷ میلی‌گرم در روز می‌رسد. در صورت فقدان آهن تکمیلی، همزمان با افزایش حجم خون مادر، غلظت هموگلوبین و هماتوکریت به طور محسوس در مادر افت می‌کند. تعداد ضربان نبض در طی حاملگی ۱۰ ضربه در دقیقه افزایش می‌یابد. با بالا رفتن پیشرونده دیافراگم، قلب به طرف چپ و بالا جابجا می‌شود.
سوزش سردل[۱] در حاملگی شایع است و به احتمال زیاد ناشی از رفلاکس ترشحات اسیدی به بخش تحتانی مری است. لثه‌ها ممکن است در طی حاملگی پر خون و نرم شوند و با ضربه‌ای خفیف مانند مسواک زدن، دچار خونریزی شوند. گاهی تورم و پرخونی در بعضی از قسمت‌های لثه‌ها ایجاد می‌شود که گرانولومای بارداری نامیده می‌شود و خود به خود بعد از زایمان پس‌رفت می‌کند.
همچنین تغییرات حس چشایی و افزایش در پاسخ رفلکس تهوع شایع می‌باشد. به طوری که پدیده اخیر در ۹۰% زنان باردار سبب حالت تهوع و استفراغ می‌شود. این علایم در سه ماهه اول حاملگی شایع است.
هنگامی که قصد فرموله کردن اعمال دندانپزشکی را داریم، باید الگوی عمومی رشد جنین در نظر گرفته شود. بارداری نرمال تقریباً ۴۰ هفته طول می‌کشد. در سه ماهه اول، ارگان‌ها و سیستم‌های مختلف بدن تشکیل می‌شوند. بنابراین جنین بسیار مستعد بدفرمی و ناهنجاری خواهد بود.
بعد از سه ماهه اول که تشکیل ارگان‌ها کامل شد، تکامل جنین در جهت رشد و بلوغ است، بنابراین بروز ناهنجاری‌ها به طور قابل ملاحظه‌ای بعد از سه ماهه اول کاهش می‌یابد. استثنائی که وجود دارد در ارتباط با تشکیل دندان‌های جنین است به طوری که مصرف تتراسایکلین در اواخر دوران بارداری می‌تواند باعث تغییر رنگ دندان‌های جنین شود.
● پوسیدگی دندان
هنوز هم بسیاری از زنان، معتقدند که بارداری باعث از دست رفتن دندان‌ها می‌شود (یک دندان به ازای تولد هر کودک) و یا این‌که جهت تأمین نیازهای جنین، کلسیم مورد نیاز توسط دندان‌ها تأمین می‌شود و در نتیجه، دندان‌ها نرم می‌شوند. ولی افزایش میزان پوسیدگی در دوران بارداری، ناشی از نوع رژیم غذایی و رعایت ناقص بهداشت دهان و دندان می‌باشد. علاوه بر این، کلسیم موجود در دندان به صورت کریستال‌های ثابت است و امکان تأمین کلسیم مورد نیاز جنین توسط این کلسیم، وجود ندارد. معمولاً پوسیدگی‌های زمان بارداری در ناحیه یک سوم مجاور لثه‌ای تاج دندان به‌ وجود می‌آیند و موجب التهاب لثه می‌شوند. تغییرات عادات غذایی در دوره بارداری ممکن است فرد را در معرض بروز پوسیدگی دندان قرار دهد.
● خوردگی دندان
خوردگی عبارت است از کاهش تدریجی سطح دندان متعاقب تأثیر مواد شیمیایی مثل اسیدها، در برخی از موارد، حالت تهوع و استفراغ دوران بارداری منجر به خوردگی شدید دندان‌ها می‌شود. سطح کامی، دندان‌های قدامی، فک فوقانی، بیشترین آسیب را می‌بیند.
● ژنژیویت دوران بارداری
شیوع ژنژیویت در دوران بارداری به میزان ۳۰ تا ۱۰۰ درصد گزارش شده است به شکلی که اغلب علت بروز آن را بارداری می‌دانند. در حالی که این مسأله صحیح نیست چرا که بارداری باعث بروز ژنژیویت نمی‌گردد، فقط آنچه را که وجود دارد، تغییر داده و تشدید می‌کند. از نظر بالینی، در تغییرات لثه در دوران بارداری، لثه در محل اتصال به دندان و همچنین در ناحیه بین دو دندان، قرمز پررنگ و متورم می‌شود به طوری که به لمس حساس می‌شوند.
معمولاً ژنژیویت ارتباطی نزدیک با میزان پلاک دندانی دارد. ولی ژنژیویت دوران بارداری تا حدودی، به طور غیرمعمول، با کاهش میزان پلاک دندانی همراه است. این مسأله بیان‌گر این نکته است که فاکتورهای دیگر، علاوه بر تجمع پلاک در بروز ژنژیویت دخالت دارد.
● گرانولومای بارداری
بارداری علاوه بر تغییرات عمومی در بافت لثه، ممکن است باعث افزایش موضعی بافت لثه و نرم شدن آن شود. این پدیده به اپولیس بارداری یا گرانولومای بارداری معروف است. میزان بروز این حالت در بافت لثه خانم‌های باردار بین صفر تا ۵ درصد گزارش شده است. گرانولومای بارداری معمولاً در سه ماهه دوم بروز می‌کند.
● افزایش تحرک دندان
لقی دندان به طور موضعی یا عمومی، پدیده شایعی در طی بارداری نمی‌باشد. این یافته از علایم بیماری لثه، نقص در نواحی اتصالی لثه می‌باشد.
● قرص‌های خوراکی پیشگیری از بارداری
مطالعات متعددی مشخص کرده‌اند که در خانم‌هایی که از روش‌های هورمونی پیشگیری از بارداری استفاده می‌کنند، شیوع ژنژیویت همراه با پرخونی لثه در آن‌ها افزایش می‌یابد. از نظر آماری افزایش التهاب لثه با طول درمان، ارتباط معنی‌داری دارد.
● رژیم غذایی و بهداشت دهان و دندان
شواهدی که اهمیت تعداد دفعات مصرف قند را به عنوان یک متغیر در توسعه پوسیدگی دندان مطرح می‌کنند، قابل توجه می‌باشند. هر بار که مواد قندی مورد مصرف قرار می‌گیرند به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در پلاک دندانی، اسید تولید می‌شود. در طول دوران بارداری، عادات غذایی می‌توانند به طور قابل ملاحظه‌ای تغییر کنند. تمایل به مصرف غذاهای شیرین بیشتر می‌شود، ولی مدت زمانی که این تمایل وجود دارد برای ایجاد پوسیدگی قابل توجه در دندان‌ها بسیار کوتاه است. به مادران باید توصیه شود تا از یک رژیم غذایی متنوع با چربی، شکر و نمک به میزان کم و نشاسته و فیبر به میزان زیاد، استفاده کنند. ضرورت محدودیت در مصرف میان وعده‌های غذایی و نوشیدنی‌های حاوی مواد قندی نیز باید تأکید شود.
● تغذیه در دوران بارداری و سلامت دندان‌ها
در کشورهایی که مادران باردار از رژیم غذایی متنوع و مطلوبی برخوردار هستند، به نظر می‌رسد تغذیه دوران بارداری تأثیر کمی در وضعیت سلامتی دندان‌های کودک داشته باشد. اما در کشورهایی که سوءتغذیه وجود دارد و تغذیه دوران بارداری نامناسب است مینای دندانی که قبل از تولد شکل می‌گیرد، ممکن است تحت تأثیر قرار گرفته و تعداد دندان‌های ناقص (هیپوپلاستیک) در کودک افزایش پیدا کند.
مصرف زیاد فلوراید در دوران بارداری باعث ایجاد فلوئوروزیس در مینای دندان که در این دوران در حال شکل گرفتن است، می‌شود. کمبود‌ها و یا افزایش مواد غذایی در مادران باردار ارتباطی با بروز ناهنجاری‌های مادرزادی مثل ناهنجاری‌های دندانی یا شکاف لب یا کام در نوزادان ندارد.
● پیشگیری از آسیب‌های دهان و دندان در بارداری
مهم‌ترین اصل در طرح درمان‌های دندانپزشکی در خانم‌های باردار رعایت بهداشت مطلوب دهان و دندان و برقراری سلامت محیط دهان می‌باشد. اساسی‌ترین موضوع در این رابطه، برنامه کنترل پلاک است که پاسخ‌های التهابی شدت یافته به محرک‌های موضعی را که همراه با تغییرات هورمونال دوران بارداری است، به حداقل می‌رساند.
مطالعاتی که در طی ۲۵ سال گذشته انجام شده نشان می‌دهد که کاهش سطوح آلوده به استرپتوکوک در دهان مادران باردار خطر آلوده شدن نوزاد و بروز پوسیدگی را در کودک وی کاهش می‌دهد. به علاوه بیماری پریودنتال در مادر، ریسک تولد نوزاد کم وزن را افزایش می‌دهد.
● زمان مناسب جهت درمان دندانپزشکی خانم باردار
▪ سه ماهه اول
بهتر است درمان‌های دندانپزشکی طولانی‌مدت در این دوره انجام نشود. در ملاقات اول، دندان‌های مادر معاینه و رادیوگرافی‌های دندانی که قبل از بارداری گرفته شده‌اند، بررسی می‌شود و دندان‌هایی که قبل از زایمان ممکن است برای مادر مشکل ایجاد کند، معین می‌شود و جهت ترمیم آنها در سه ماهه دوم حاملگی به بیمار نوبت داده می‌شود. همچنین چگونگی مسواک زدن صحیح و استفاده از نخ دندان به خانم حامله آموزش داده می‌شود.
▪ سه ماهه دوم
این دوره بهترین زمان جهت انجام درمان‌های دندانپزشکی است. خانم حامله معمولاً راحت‌تر از سه ماهه اول می‌تواند در وضعیت مناسب روی صندلی دندانپزشکی قرار گیرد. در این دوره می‌توان تمام درمان‌های دندانی لازم را انجام داد. استفاده از بی‌حس‌کننده موضعی مانعی ندارد. هم‌چنین در صورت لزوم دندانپزشک ممکن است بعد از درمان، آنتی‌بیوتیک یا مسکن تجویز کند که استفاده از آن‌ها بلامانع است. باید توجه داشت که درمان دندان‌هایی که قبل از زایمان برای خانم حامله مشکلی ایجاد نمی‌کنند، باید به بعد از زایمان موکول شود.
▪ سه ماهه سوم
خانم حامله به دلیل افزیش وزن جنین نمی‌تواند مدت زیادی در حالت خوابیده به پشت روی صندلی دندانپزشکی قرار گیرد. بنابراین بهتر است فقط درمان‌های کوتاه مدت و اورژانسی در این دوره انجام شود. همچنین در ملاقات دندانپزشکی این دوره نکات لازم در مورد چگونگی رویش دندان‌های نوزاد، مراقبت‌های در منزل و زمان مراجعه جهت معاینه دندانپزشکی نوزاد توصیه خواهد شد.
● درمان‌های اورژانسی دندان پزشکی در بارداری
خانم باردار که از عفونت و یا ضربه و درد دندان رنج می‌برد، باید سریع تحت مداوا قرار گیرد. اغلب اوقات عوارض سوء ناشی از موقعیت‌های اورژانسی بیش از خطرات همراه با اقدامات درمانی است. بنابراین باید توصیه شود که مادران باردار مراجعه به دندانپزشک را به تأخیر نیاندازند. درمان عفونت دندان شامل برطرف‌کردن علت بروز عفونت، درناژ و تخلیه عفونت از طریق جراحی و تجویز آنتی‌بیوتیک مناسب می‌باشد. برای مثال در آبسه دندان معمولاً دندان مبتلا خارج شده و درمان با آنتی‌بیوتیک سیستمیک نیز ممکن است لازم باشد. عامل درد دندان باید هر چه سریع‌تر برطرف شود.
● بی‌حس‌کننده‌های موضعی بارداری
خانم بارداری که به دندانپزشکی مراجعه می‌کند ممکن است نیاز به تزریق بی‌حس‌کننده‌های موضعی پیدا کند. اگر چه هنوز تعدادی سوال بی‌پاسخ در رابطه با بی‌خطر بودن مصرف بی‌حس‌کننده‌های موضعی در طول دوران بارداری وجود دارد، ولی شواهد موجود در خصوص منع استعمال این داروها در دوران بارداری نیز کم است. این داروها ممکن است در دوزهای بالینی معمول، برای خانم باردار تجویز شوند. بهترین داروی بی‌حسی لیدوکایین بدون آدرنالین می‌باشد.
● نتیجه‌گیری
در بیمار باردار، دندانپزشک موظف به رعایت ملاحظات خاص می‌باشد. درمان‌های دندانپزشکی باید طوری انجام شود که هیچ اثر سویی بر جنین نداشته باشد. اگرچه درمان‌های رایجی که برای مادران باردار انجام می‌شود، عموماً بدون خطر است ولی باید توجه داشت برخی اعمال دندانپزشکی می‌توانند مضر باشند. در این رابطه می‌توان از اشعه یونیزه و داروها نام برد. انجام رادیوگرافی با استفاده از کمترین میزان اشعه و محافظ سربی مانعی ندارد. اگر مادر بعد از تولد، بچه را با شیر خودش تغذیه کند باز هم نیاز به برخی ملاحظات دارد. اگر چه بسیاری از داروها فقط به مقدار کم از طریق سرم مادر به شیر وارد می‌شوند و نوزاد تحت تأثیر مقادیر کمی از این ترکیبات قرار می‌گیرد ولی دندانپزشک باید از تجویز کلیه داروهایی که اثر سوء بر نوزاد دارد، خودداری کند.
نام نویسنده :دکتر قادر فیضی- متخصص اندودنتیس، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات پروفسور ترابی‌نژاد اصفهان ، فسانه رئیسی ۱. Heartburn
فصلنامه پزشکی اجتماعی هوم


گارد ویژه دهان و دندان - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۲۲ عصر

فصل تابستان از راه رسیده است و پسر كوچولوها و دختر كوچولوها با درس و مشق و مدرسه خداحافظی كرده‌اند و در عوض بازار انواع بازی‌ها و ورزش‌ها حسابی داغ است. ممكن است یكی از همین كوچولوها شما را با هزار و یك دلیل قابل قبول و غیرقابل قبول راضی كند برایش یك جفت كفش اسكیت بخرید تا در زمین اسكیت پارك محله‌تان، سرخوردن روی این چرخ‌ها را تجربه كند ولی اگر سرانجام راضی شدید كه یك جفت كفش اسكیت برایش بخرید، یك چیز كوچك دیگر را هم از قلم نیندازید؛ <محافظ‌های دهانی.>
<محافظ‌های دهانی> یكی از وسایل پیشگیری از آسیب‌های دندانی هنگام بازی و ورزش هستند. این وسایل در بسیاری از ورزش‌ها مانند بوكس، هاكی روی یخ، فوتبال، كشتی، سافت‌بال و بسیاری از ورزش‌های دیگر استفاده می‌شوند. استفاده از این وسیله ساده از شكستن دندان‌ها، پاره شدن لثه‌ها و حتی شكستن استخوان فك جلوگیری می‌كند. تصورش را بكنید كه در ورزش بوكس، ضربه‌های سنگینی كه بر صورت ورزشكاران وارد می‌شود می‌تواند در یك لحظه تمام دندان‌های ورزشكار را خرد كند ولی با استفاده از این وسایل محافظتی، از بسیاری از آسیب‌های ناشی از ضربه‌ پیشگیری خواهد شد. اگر خودتان ورزشكار هستید و یا كودكان پرانرژی دارید كه در فصل تابستان ورزش‌های پرجست و خیز را انتخاب كرده‌اند، بد نیست نیم نگاهی به <محافظ‌های دهانی> داشته باشید.
● پلاكی كه خم می‌شود
محافظ دهانی یك پلاك انعطاف‌پذیر از جنس پلاستیك است. كافی است آن را در هنگام ورزش و یا فعالیت‌های تفریحی درون دهان‌تان قرار دهید تا دندان‌هایتان از آسیب در امان بمانند. حتما مسابقات ورزشی گوناگون را در تلویزیون تماشا می‌كنید، آسیب‌های ورزشی جز جدانشدنی این مسابقات است. از برخورد تصادفی میان بازیكنان گرفته تا ضربه‌های خطایی كه بر سر و صورت بازیكنان وارد می‌شود، زمین‌خوردگی و ضربه به فك بخش دیگری از آسیب‌های ورزشی را تشكیل می‌دهد. در تمام این آسیب‌ها، داشتن یك محافظ دهانی موجب می‌شود كه بازیكنان پس از ضربه با دندان‌هایی شكسته یا لق شده و یا پارگی لثه و بافت‌های دهانی روبه‌رو نشوند بنابراین فواید به دهان گذاشتن آن، به تحمل این پلاك در داخل دهان طی بازی و مسابقه ورزشی می‌ارزد، به نظر شما این طور نیست؟
●دندان‌هایی برای خرد نشدن
آسیب‌ها و ضربه‌ها در مسابقات ورزشی غیرقابل پیش‌بینی هستند. یك ضربه می‌تواند موجب پارگی مخاط دهان، خون‌ریزی مغزی، بی‌هوشی، شكستگی فك و شكستگی گردن شود. این آسیب‌ها به آسانی با برخورد شدید فك پایین به فك بالا در اثر یك ضربه می‌توانند رخ دهند. هنگامی كه شما این پلاستیك نرم (محافظ دهانی) را در دهان‌تان می‌گذارید، دندان‌ها در تماس با گونه، لب و زبان قرار نمی‌گیرند بنابراین اگر به صورت ناگهانی ضربه‌ای به فك و صورت وارد شود، دندان‌ها نمی‌توانند این بافت‌های نرم را گاز گرفته و موجب پارگی این بافت‌ها شوند. این بالشتك نرم لاستیكی میان دندان‌ها قرار می‌گیرد و از برخورد شدید آنها به هم در اثر ضربه پیشگیری خواهد كرد. استفاده از محافظ‌های دهانی برای گروهی از كودكان بسیار ضروری است. آن هم كودكانی هستند كه از وسایل ارتودنسی روی صورت و گردن و یا داخل دهان‌شان استفاده می‌كنند. در این وسایل ارتودنسی سیم‌هایی تعبیه شده است كه می‌توانند در اثر ضربه به بافت‌های دهان و دندان آسیب برسانند بنابراین اگر كودك شما در حال انجام اردتودنسی است حتما با دندانپزشك او درباره استفاده از یك محافظ دهانی حین بازی و ورزش مشورت كنید.
● برای چه ورزش‌هایی؟
متخصصان توصیه می‌كنند در كلیه ورزش‌ها و مسابقاتی كه احتمال برخورد و ضربه وجود دارد، ورزشكاران باید از محافظ دهانی استفاده كنند. بوكس، فوتبال، هاكی روی یخ، كشتی، اسكیت، اسكی، دوچرخه‌سواری، جودو، بستكبال، سافت‌بال و راگبی ازجمله ورزش‌هایی هستند كه احتمال ضربه به فك و صورت در آنها زیاد است و بنابراین ورزشكاران باید با راهنمایی مربی ورزشی خود و كمك یك دندانپزشك، یك محافظ دهانی برای خودشان دست و پا كنند.
● چرا گریزانیم؟
شاید با خودتان بگویید كه یك گل كوچیك كه این حرف‌ها را ندارد. ولی تصورش را بكنید در صورتی كه یكی از دندان‌های فرزند شما در طول بازی شكست، چه دردسرها و هزینه‌هایی را باید تحمل كنید تا با این مشكل كنار بیایید. اینكه چرا ما به استفاده از محافظ‌های دهانی عادت نكرده‌ایم و یا حتی چیزی از آن نشنیده‌ایم، دلایل بسیاری دارد. بسیاری از والدین چون از شدت آسیب‌هایی كه ممكن است در طول بازی و ورزش برای كودكان به وجود بیاید آگاهی ندارند، نسبت به استفاده از آن برای فرزندان‌شان بی‌تفاوت‌اند. دلیل دیگر آن است كه مربیان ورزشی در مدارس و باشگاه‌ها بر ضرورت استفاده از آن به ورزشكاران تاكید نمی‌كنند. هزینه و قیمت گران این وسایل نیز شاید دلیل دیگری برای استفاده نكردن از آنها باشد ولی جالب است بدانید كه قیمت این وسایل اصلا گران هم نیست. این وسایل در انواع آماده نیز وجود دارند كه هزینه خرید آن از بسیاری از لباس‌ها و كفش‌ها و ابزار ورزشی دیگر بسیار كمتر است.
● برای همه یا مخصوص شما؟
محافظ‌های دهانی انواع گوناگونی دارند كه شما می‌توانید با توجه به بودجه خودتان، مشورت مربی ورزشی و دندانپزشك یكی از آنها را خریداری كنید. محافظ‌های دهانی سه نوع اصلی دارند:
۱) محافظ‌های دهانی آماده: این محافظ‌های دهانی در بازار كمترین قیمت را دارند. آنها كمترین محافظت را از دندان‌ها و بافت‌های دهانی به وجود می‌آورند چون مخصوص دهان و فك شما ساخته نشده‌اند و ممكن است كمی شل و یا سفت در دهان‌تان قرار گیرد و تطابق كافی را با لثه‌ها و دندان‌هایتان نداشته باشند. یكی دیگر از معایب این محافظ‌های دهانی از پیش آماده شده دشواری صحبت كردن و نفس كشیدن با آنهاست چون شما مجبورید برای آنكه آنها را در دهان‌تان نگه دارید، فك و دهان‌تان را ببندید.
۲) محافظ‌های دهانی نیمه آماده: این گروه دوم محافظ‌های دهانی بهتر از نوع اول هستند چرا كه تطابق بهتری با دندان‌ها و بافت‌های دهانی شما خواهند داشت. این محافظ‌ها به دو صورت وجود دارند، یكی از انواع آن دارای كاسه‌ای كوچك است كه چانه درون آن قرار می‌گیرد و از آسیب چانه و فك در اثر زمین‌خوردگی و ضربه پیشگیری می‌كند. این وسیله یك ورقه نیز دارد كه شما آن را گاز می‌گیرد تا از دندان‌ها در برابر ضربه محافظت كند. نوع دیگری از محافظ‌های دهانی نیمه كاره، ورقه‌های نازكی از جنس آكریل یا لاستیك هستند. هنگامی كه ورزشكار این ورقه را در دهانش می‌گذارد، این ورقه در اطراف دندان‌ها و در حرارت دهان شكل گرفته و سپس سفت می‌شود بنابراین شكل نهایی این محافظ دهانی می‌توانند تطابق مناسبی با بافت‌های دهانی و دندان‌ها داشته باشد.
۳) محافظ‌های دهانی مخصوص شما: دندانپزشكان و مربیان ورزشی اعتقاد دارند كه این محافظ‌ها بهترین نوع هستند چرا كه مخصوص خود ورزشكار ساخته می‌شوند. چون برای ساخت آنها لازم است شما به مطب دندانپزشكی بروید و یك قالب‌گیری از دهان شما انجام شود. محافظ دهانی كه در نهایت برایتان ساخته می‌شود، تطابق خوبی برای شما خواهد داشت.
●مراقبت از محافظ‌های دهانی
۱) قبل و پس از هر بار مصرف، محافظ دهانی‌تان را با آب سرد و صابون بشویید. شما می‌توانید از خمیر دندان و مسواك نیز برای تمیز كردن آن استفاده كنید. دقت كنید كه استفاده از آب گرم می‌تواند موجب تغییرات حجمی در آن شده و تطابق خودش را با بافت‌های دهان شما از دست بدهد.
۲) قبل از كنار گذاشتن محافظ دهانی‌تان، آن را برای چند دقیقه درون یك دهان‌شویه قرار دهید تا به طور كامل ضدعفونی شود.
۳) محافظ دهانی‌تان را در یك ظرف پلاستیكی نگهداری كنید. این ظرف باید به گونه‌ای باشد كه محافظ به راحتی درون آن هوا بخورد. بهتر است سوراخ‌هایی در دیواره آن وجود داشته باشد تا هوا درون ظرف عبور كند، در غیر این صورت محافظ خشك خواهد شد.
۴) حرارت می‌تواند محافظ دهانی را خراب كند، پس ظرف محتوی آن را در برابر تابش مستقیم نور خورشید و یا درون اتومبیل نگذارید.
۵) محافظ دهانی‌تان را خم نكنید چون دچار تغییر شكل دایمی می‌شود و دیگر در دهان‌تان تطابق نخواهد داشت.
۶) محافظ دهانی‌تان فقط مخصوص شماست، آن را به دیگری قرضی ندهید.
۷) اگر مشكلی در رابطه با محافظ دهانی‌تان دارید، از دندانپزشك‌تان بخواهید تا آن را برای‌تان اصلاح كند.

روزنامه سلامت


آیا آدامس جویدن خوبه؟ - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۲۲ عصر

همهٔ افراد گاه برای خوش‌بویی دهان و سفیدی دندان‌های خود از مواد معطر و آدامس‌های مختلف طعم‌دار استفاده می‌کنند. اما می‌دانید که سقز ـ مادهٔ اصلی تشکیل‌دهندهٔ آدامس ـ چه اثری بر سلامت دندان‌ها دارد؟
● تأثیر آدامس در حفظ سلامت دهان و دندان
آدامس بدون قند تأثیرات مثبت فراوانی در حفظ سلامت دندان‌ها دارد، بدین معنی که میزان ترشحات بزاقی را در طی عمل جویدن بالا می‌برد و از خاصیت اسیدی پلاک‌های مخرب دندان‌ها می‌کاهد. بر طبق یک نتیجه‌گیری علمی، آدامس می‌تواند در کنار مواد دیگر محافظ دندان‌ها، از پوسیدگی آنها جلوگیری کند.
بیش از بیست سال است که در مؤسسات تحقیقاتی و پژوهشی سراسر دنیا، در مورد نقش افزایش ترشحات بزاقی در حفظ سلامت دهان و دندان، مطالعات گسترده‌ای صورت گرفته است. شواهد بالینی حاکی از آن است که نه‌تنها آدامس عامل پوسیدگی دندان‌ها نیست، بلکه استفاده از آن پس از هر وعده غذا یا بعد از میان‌وعده‌هایی نظیر شکلات و بیسکویت، اثر اسیدی ایجاد شده را کاهش می‌دهد.
امروزه محققان معتقدند که در کنار مسواک زدن مرتب دندان‌ها با خمیر دندان حاوی فلوراید، آدامس نیز می‌تواند نقش مفیدی در حفظ سلامت دهان و دندان ایفا کند.
آب دهان مهم‌ترین ابزار دفاعی طبیعی دهان به‌شمار می‌آید. این مایع پلاک‌های موجود بر سطح دندان‌ها را می‌شوید و اسیدهای ایجاد شده را خنثی می‌کند. در نتیجهٔ جویدن موادی مانند آدامس یا سبزیجات طبیعی، بزاق بر روی دندان‌ها جاری می‌شود. این خاصیت را شویندگی اسید می‌نامند. همچنین، ترشحات بزاقی مواد غذایی باقی‌مانده در لابه‌لای دندان‌ها را می‌زداید.
همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، عمل جویدن به همراه مزه کردن طعم آدامس میزان ترشح بزاق را افزایش می‌دهد. با جاری شدن آب دهان و افزایش مقدار آن، غلظت مادهٔ بی‌کربنات در دهان بالا می‌رود که موجب خنثی شدن مواد اسیدی موجود در پلاک‌های دندانی و دسترسی بیشتر به مواد معدنی و در نتیجه مانع پوسیدگی دندان‌ها می‌شود.
● تأثیر آدامس در جلوگیری از خشکی دهان
افرادی که دچار عارضهٔ خشکی دهان هستند، به دلیل کمبود میزان ترشحات بزاقی و اسیدی بودن دهان، به پوسیدگی دندان مبتلا خواهند شد. لذا به این گروه توصیه می‌شود که با استفاده از آدامس میزان ترشحات بزاقی خود را افزایش دهند.
● بهترین نوع آدامس
سقز ماده‌ای شیرین است. دو نوع قند سوربیتول و زیلیتول موجود در آن می‌توانند موجب بیماری‌های معده و روده شوند. اگر آدامس مصرفی شما دارای مقدار زیادی از این قندها باشد، دستگاه گوارشتان آسیب خواهد دید. امروزه، به دلیل بی‌توجهی تولیدکنندگان آدامس به درصد قند موجود در آن، چنین مشکلاتی به‌وفور ایجاد می‌شوند. لذا به توصیهٔ متخصصان، برای جلوگیری از ابتلا به بیماری‌های معده و روده، از آدامس‌های با میزان قند کم استفاده کنید.
کودکان بالای ۵ سال می‌توانند از انواع مختلف آدامس استفاده کنند. اما بهتر است به جای توجه به اسم و قیمت آدامس، به نوع و کیفیت آن دقت کرد.
بر طبق نتایج به دست آمده از پژوهش‌های علمی، سقز بهترین نوع آدامس است. اضافه کردن درصد بالایی شکر و مواد طعم‌دهنده به آدامس باعث کاهش کیفیت و حتی زیان‌آور شدن این ماده می‌شود.
● چند توصیهٔ مفید
۱) دست‌کم دو بار در روز دندان‌ها و لثهٔ خود را با خمیر دندان‌های حاوی فلوراید بشویید.
۲) از مصرف زیاده از حد غذا و نوشیدنی‌های شیرین بپرهیزید.
۳) مراجعهٔ سالیانه به دندانپزشک را در برنامهٔ زندگی خود بگنجانید.
۴) در صورت نبودن امکان مسواک زدن، جویدن آدامس کمک‌کننده است. البته جویدن آدامس هرگز جایگزین شست‌وشوی روزانهٔ دهان و دندان نخواهد شد. حداقل زمان لازم برای بروز آثار مثبت جویدن آدامس بیست دقیقه است.

سازمان آموزش و پرورش استان خراسان


ایمپلنت یک روزه - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۲۴ عصر

[تصویر: fa8c0071f151e31bd0353548b6f645fd.jpg]
با ورود به قرن بیست‌ ویکم، صنعت قطعات پزشکی و دندانپزشکی با سرعت بسیاری در حال رشد و توسعه است.
در مقایسه با روشهای قدیمی، وسایل مدرن امروزه این امکان را فراهم نموده است نیاز به بی‌هوشی دادن کمتری و به حداقل رساندن زمان جراحی شده است و بهبود سریع بیمار و کاهش چشمگیر هزینه‌ از دیگر موارد مهم آن می‌باشد.
محققان و فن آوران در صدد به کارگیری و ابداع وسایل بسیارکوچکتر بودند و ایمپلنت‌های دندانی کوتاه (Sendax, MDJ, IMTES, corp) نمونه‌های بسیار عالی در این ارتباط می‌باشند.
در بیمارانی که از mandibular over denture رنج می‌برند اکنون می‌توان با این وسایل مدرن آنها را با موفقیت کامل تحت درمان قرار داد امروزه ایمپلنتهای ۱.۸mm در مقابل نوع سایز کامل آن فرق اساسی داشته و درمراحل مختلف می‌توان آن را به کاربرد شکل و فرم این نوع ایمپلنتها طوری است که در بیشترموارد قابل انجام دادن است.
در مراحل انجام این ایمپلنتهای کوتاه احتیاجی به کنار زدن بافتها و صدمه زدن نیست که خود این مقوله باعث خواهد شد تا ترومای کمتری هم به استخوان و هم به لثه وارد گردد. کوتاه بودن اندازه‌ی ایمپلنت این امکان را فراهم می‌سازد تا به راحتی در استخوان مورد نظر جای گیرد، در حالی که در نوع ایمپلنت سایز کامل به راحتی امکانپذیر نیست.
در مرحله‌ی‌ ابتدایی ایمپلنت به طور محکم و سفت در استخوان جای می‌گیرد و بعد از ثابت شدن در محل مورد نظر می‌شود بدون درنگ روی آن کار انجام داد در اینجا احتیاجی به زمان طولانی و اینکه مرحله‌ی دوم باید جراحی انجام شود، نیست.
از لحاظ دندانپزشکی به خاطر سهولت آن و حذف جراحی لثه و از نظر آناتومیکی و مالی برای بیماران مصلحت آمیز می‌باشد در اینجا به شرح یک مورد از به کارگیری این نوع ایمپلنت‌های فوری به جای دست دندان می‌پردازیم.
● تاریخچه‌ پزشکی:
خانمی حدود ۷۰ ساله با ناراحتی از دست دندان فک پایین به ما مراجعه نمود. او از عدم کارایی دست دندان و عدم پایداری و اینکه همیشه هنگام غذا خوردن و صحبت نمودن از دهانش بیرون می‌آید، شکایت داشته است.
بیمار مبتلابه فشارخون بالا بوده که توسط دارو تحت کنترل قرارگرفته بود. او به مدت ۳۰ سال ازاین دست دندان استفاده می‌نموده که نتیجه‌اش در این مدت باعث از بین رفتن استخوان مندیبل شده بود. معاینه با دست و رادیوگرافی انجام گرفته دلالت بر تعدیل و باریک شدن استخوان مندیبل داشته است. ارتفاع استخوان کرست به میزان ۱۳میلی‌متر کاهش پیدا کرده بود که برای به کار بردن مینی ایمپلنت کافی بود. بعد از بررسی رادیوگرافی پانورامیک و محل قرارگیری منتال فورامن تعداد ۴ ایمپلنت در نواحی دندانهای نیش با رعایت سلامت کامل در محل قرار گرفت.
قبل از شروع درمان تمامی راهکارها و مزایا و همینطور ریسک آن با بیمار مرور و بازنگری شد.
بعد از فراهم نمودن محیط اتاق عمل، بی‌حسی موضعی انجام شد و نواحی که باید محل ورود ایمپلنت باشد علامت‌گذاری شد.
با توجه به تنظیم های انجام شده، به وسیله‌ی مته از میان بافت لثه و استخوان کورتیکال سوراخ انجام گرفت.
در این مراحل احتیاجی به جراحی نیست. در هنگام دریل نمودن استخوان در هر گام باید از آب استریل شده استفاده نمود.
زمانی‌که دسترسی به صفحه کورتیکال پیدا نمودیم. آنگاه ایمپلنت دندانی کوتاه را با انگشت تا محل مقاومت فشارمی‌دهیم. در همین زمان با نرمه‌ی انگشتان پیچ می‌نماییم .
بسیار مهم است که در حین به کاربردن ایمپلنت چرخاندن و چرخش باید به صورت اپیکالی باشد .
زمانی‌که مانع ایجاد شد برای پیشرفت بهتر، با استفاده از یک آچار ریز و با دقت تمام و کنترل شده ایمپلنت را تاجایگیری خوب در محل مورد نظر پیچ می‌نماییم .
نشستن ایمپلنت زمانی ایده‌آل است که پایه‌‌ی آن به صورت ساب جنجیوالی باشد و فقط سر آن در معرض دید باشد.مهم است که مطمئن شویم که ایمپلنت کوتاه به درستی در نقطه‌ی مورد نظر سفت شده است اگر این‌طور نبود نشان از کیفیت بد استخوان آن قسمت دارد .
در اینجا محل قرار گیری هر ایمپلنت برای ثبت به دنچر با عمل گاز زدن، منتقل می‌شود .
این نواحی به قطر ۵میلی‌متر آزاد می‌شود و دنچر دوباره سرجایش قرار می‌گیرد و باید مطمئن شویم که به میزان کافی ‌رهاسازی انجام گرفته است.
از آنجایی که هنگام جویدن هیچگونه فشار زیادی نباید روی ایمپلنت وارد شود، بسیار مهم است که تأثیر پذیری مناسب روی ایمپلنت فراهم شود .
برای در معرض دید قرار گرفتن هر یک از ایمپلنت‌ها روی قسمت دنچر آن یک صفحه‌ی پلاستیکی قرار می‌دهیم. این عمل مانع این خواهد شد که موادی که در ری لاین استفاده می‌کنیم دراطراف ایمپلنت قرار گیرد.
بعد حلقه‌ی کوچک به صورت در پوش روی ایمپلنت نصب می‌شود و ثبات و استحکام ایمپلنت‌ها بار دیگر تحت بررسی قرارمی‌گیرد.
بعد با مواد coldcure acrylic قسمتهای پس رفته دنچر را پر نموده و بعد به صورت یک واحد یکنواحت درآورده‌ بعد خشک و تمیز می‌نماییم.
روی دنچر باید عاری از هر گونه مواد به کار برده شده و برق زدگی باشد و بعد بیمار تحت آموزش رعایت بهداشت و گذاشتن دنچر قرارمی‌گیرد.
● نتیجه‌گیری
در حرفه‌ی دندانپزشکی ایمپلنت‌‌های کوتاه از لحاظ کلینیکی و مالی بهترین فواید را خواهد داشت و اینکه تضمین و کارایی لازمه را به بیمار می‌دهد.
سهولت در انجام و حذف جراحی لثه از لحاظ دندانپزشکی و از لحاظ آناتومیکی و مالی برای بیماران توصیه می‌شود.
پایداری دنچر کارایی آن بسیار پیشرفته و نتیجه‌ دادن آن سریع است.
دکترفربد مجتهدی دندانپزشک


آن‌چه خانواده‌ها باید از ارتودنسی بدانند - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۲۵ عصر

[تصویر: caa7f61629d4ae69746b91d8c9f8c619.jpg]
اگرچه دانش ارتودنسی یک دانش و یک رشتهٔ تخصصی از دندانپزشکی است، به گونه‌ای که همهٔ دندانپزشکان نیز به آن تسلط کامل ندارند، با وجود این به نظر می‌رسد ارائه یکسری مطالب که برای همه قابل درک باشد مفید است. هدف از ارائه این مطالب نیز دقیقاً همین است؛ افزایش آگاهی هم‌میهنان و والدین عزیز در زمینهٔ ارتودنسی و آشنائی بیشتر با توانائی‌ها و محدودیت‌های آن، با این امید که بخشی از نگرانی‌های این عزیزان کاهش یابد و هم‌چنین امکان ارائه بهتر خدمات ارتودنسی توسط متخصصین این رشته به جامعه فراهم شود.
▪ مشکلات ارتودنسی چه مشکلاتی هستند و چگونه به وجود می‌آیند؟
ـ اگرچه همه تصور دارند ارتودنسی صرفاً منظم کردن دندان‌های نامرتب است، شاید خوب باشد بدانید که مشکلات ارتودنسی تنها محدود به این نامرتبی نمی‌شود. بسیاری از مشکلاتی که در ارتودنسی دیده می‌شوند از روابط نادرست یا نامتناسب فک‌ها با یکدیگر به وجود می‌آیند. مثلاً فک بالا، کوچک‌تر از فک پائین و یا فک پائین، کوچک‌تر از فک بالا می‌باشد. به همین علت هم در بسیاری موارد، دندان‌ها، که به ناچار باید از فک نگهدارندهٔ خود پیروی کنند، تحت تأثیر این ناهماهنگی قرار می‌گیرند. در چنین حالاتی، هدف باید متمرکز بر اصلاح دلیل اصلی یعنی روابط فکی باشد، نه اصلاح دندان‌ها به تنهائی. در این‌جا تنها به این مطلب بسنده می‌کنیم که اصلاح ناهنجاری‌های فکی در سنین پائین‌تر و در دوره‌ای که هنوز فک بیمار توانائی رشد دارد، بیشتر قابل اصلاح خواهد بود و با پشت سر گذاشتن این دوره، دیگر جز با روش‌هائی هم‌چون جراحی قادر به اصلاح روابط فکی به میزان کافی نخواهیم بود.
از طرفی، نامرتبی‌های دندانی که در آنها فک‌ها رابطه مناسب و درستی با یکدیگر دارند نیز زیاد دیده می‌شوند، اما شرایط و روش درمان آنها با مواردی که در بالا گفته شد تا حدودی متفاوت است.
▪ سن مناسب برای درمان‌های ارتودنسی کدام است؟
ـ با توجه به مطالبی که گفته شد، مشکلات ارتودنسی به دو دسته فکی و دندانی تقسیم می‌شود و مشکلات فکی را هنگامی می‌توان درمان نمود که بیمار در سنین رشد فکی و استخوانی باشد. سن خاتمه رشد فک بالا زودتر از فک پائین است، بنابراین، بیمارانی که دچار کمبود رشد فک بالا هستند باید زودتر درمان شوند (مثلاً حدود۷ سالگی) و مشکلات کمبود رشد فک پائین را می‌توان قدری دیرتر آغاز نمود. همان‌گونه که قبلاً گفتیم، درمان زودهنگام مشکلات ارتودنسی نیز همیشه مطلوب نیست زیرا احتمال برگشت مشکلات قبلی وجود داشته و موجب می‌شود درمان مجدداً صورت گیرد و این به معنی طولانی شدن بی‌مورد درمان و احتمال کم شدن همکاری کودک خواهد شد.
▪ بهترین موقع برای مراجعه به متخصص ارتودنسی چه زمانی است؟
ـ بهترین سن برای اولین مراجعه به متخصص ارتودنسی هفت سالگی است که به هیچ‌وجه نباید از ۸ سالگی دیرتر باشد. در اولین مراجعه، متخصص ارتودنسی مشخص خواهد نمود که آیا در این مقطع زمانی، درمانی برای بیمار لازم است یا نه. اگر سن برای درمان مناسب باشد (که معمولاً تعداد این دسته از بیماران فکی خیلی زیاد نیست)، متخصص ارتودنسی در همان مقطع، درمان را آغاز می‌کند و اگر سن مناسب برای درمان هنوز فرا نرسیده باشد (که تعداد بیشتری از بیماران دارای مشکل فکی را شامل می‌شود)، متخصص ارتودنسی زمان مراجعه بعدی را مشخص خواهد نمود و بدین ترتیب، خیال بیمار یا والدین از این‌که زمان مناسب برای درمان گذشته یا نه راحت خواهد شد. پس به‌طور خلاصه این‌طور می‌توان بیان کرد که مراجعه به متخصص ارتودنسی در ۸ـ۷ سالگی موجب می‌شود:
۱) اگر سن برای درمان مناسب باشد، درمان آغاز و در نتیجه درمان دیر نشود.
۲) اگر سن برای درمان هنوز زود باشد، درمان به تعویق بیفتد و در زمان مناسب انجام شود که باز هم زمان آن دیر نشده است.
امیدواریم با خواندن مطالب بالا نگرانی تعداد زیادی از والدین برطرف شده باشد. اما مسلماً هنوز والدینی هستند که نگرانی آنها بر طرف نشده و آن دسته، کسانی هستند که فرزندشان سن رشد را پشت سر گذاشته و مشکل فکی او اصلاح نشده است. دراین‌جا سئوالی را که قبلاً اشاره نمودیم مطرح و به آن پاسخ خواهیم داد.
▪ آیا تمام مشکلات فکی که در سن مناسب، درمان نشده باشند نیاز به جراحی خواهند داشت؟
ـ در قسمت قبل، به این نکته اشاره نمودیم چنان‌چه مشکل ارتودنسی بیمار ناشی از روابط نادرست فکی وی باشد می‌بایست در دوره‌ای شروع به اصلاح آن کرد که فک بیمار هنوز امکان رشد دارد. هم‌چنین گفتیم این دوره محدود به یک مقطع زمانی مشخص است و اگر آن مقطع زمانی پشت سر گذاشته شود، دیگر امکان اصلاح روابط فکین جز با جراحی وجود نخواهد داشت. اکنون ممکن است این نگرانی و این پرسش در ذهن به وجود بیاید آیا تمام مشکلات فکی که در سن مناسب به آنها توجه نشده و بدون درمان باقی مانده‌اند به جراحی نیاز خواهند داشت؟ پاسخ این سئوال قدری پیچیده و دشوار است و لازم است به این قسمت توجه بیشتری داشته باشیم:
مشکلات و ناهماهنگی‌های فکی، خود شدت و ضعف دارند یعنی می‌توانند خفیف، متوسط و یا شدید باشند. در مورد مشکلات شدید فکی، چنان‌چه سن رشد گذشته باشد تنها راه حل، جراحی خواهد بود. مشکلات خفیف فکی نیز معمولاً نیاز به جراحی ندارند و می‌توان با درمان‌های ارتودنسی خاصی که به آنها درمان‌های ”استتاری“ گفته می‌شود (معمولاً با استفاده از سیم‌های ثابت ارتودنسی) مشکل را برطرف نمود. شاید در درمان‌های استتاری لازم باشد چند دندان دائمی بیمار، خارج شود، اما به هر حال، جراحی فک ضرورتی نخواهد داشت. در مورد مشکلات متوسط، تصمیم‌گیری بین درمان‌های جراحی و استتاری گاهی بسیار دشوار و ملاحظات خاص خود را دارد و بنابر شرایط هر بیمار باید در مورد آن تصمیم‌گیری نمود.
دکتر فرامرز مجتهدزاده، فوق تخصص ارتودنسی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران


مراقبت‌های بعد از دندانپزشکی - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۲۵ عصر

گاهی بعد از اینکه دندان‌تان را می‌کشید یا آن را ترمیم می‌کنید، با دندانپزشکتان خداحافظی می‌کنید و به خانه می‌روید ولی یک دنیا سوال درباره درد، خونریزی و حتی بادکردن صورت‌تان در روزهای بعد از رفتن به مطب دندانپزشکی در ذهن‌تان می‌ماند و نمی‌دانید چه باید بکنید...
ما این هفته، راهنمای کوچک و جمع‌و‌جوری درباره مراقبت‌هایی که باید پس از ترک مطب دندانپزشکی از دهان و دندان‌تان به عمل آورید، فراهم کرده‌ایم و آن را در ۳ قسمت خدمت‌تان ارائه می‌کنیم:‌ مراقبت‌های بعد از جراحی دندان،‌مراقبت‌های بعد از پر کردن دندان و مراقبت‌های بعد از عصب‌کشی.
● مراقبت‌های بعد از جراحی دندانپزشکی
▪ گازی که در محل زخم قرار داده شده تا دو ساعت در محل نگه داشته و در صورتی که به خون یا بزاق آغشته شد آن را جابه‌جا نکنید.
▪ از تف کردن پرهیز نموده و در هر صورت آب دهان را ببلعید.
▪ از ۲ ساعت بعد از عمل، غذا خوردن منعی ندارد. سعی کنید تا ۴۸ ساعت غذا سرد و رقیق باشد. بعد از این زمان خوردن غذای گرم مانعی ندارد ولی تا یک هفته از خوردن غذای جویدنی پرهیز نمایید.
▪ از مکیدن و استفاده از نی برای خوردن و نوشیدن پرهیز کنید.
▪ از کشیدن سیگار به خصوص روزهای اول پس از عمل اکیدا اجتناب نمایید.
▪ بهتر است روز اول، کمپرس سرد و یخ در محل تا قبل از خواب با فواصل ۱۵ دقیقه استفاده شود. از دو روز بعد از عمل نیز کمپرس گرم توصیه می‌شود.
▪ در روز عمل مسواک زدن ضرورتی ندارد. روز بعد از عمل نواحی غیر از ناحیه عمل مسواک زده شده و از دو روز بعد از عمل تمامی نواحی دهان به خوبی و آرامی با مسواک تمیز شود.
▪ تورم در هفته اول بعد از عمل طبیعی است. همچنین درد و تب مختصر بعد از عمل معمولا وجود دارد که با داروهای مربوطه کنترل می‌شود.
▪ باید پس از ۲۴ ساعت بعد از جراحی روزانه چند بار با آب نمک ولرم کم‌شور (سرم فیزیولوژی) دهان به آرامی غرغره شود.
▪ پس از جراحی (تا ۲۴ ساعت بعد) تورم در صورت، مجاور ناحیه جراحی ایجاد می‌شود که تا ۵ روز بعد از جراحی به تدریج از بین می‌رود. در همین مدت دهان بوی ناخوشایندی دارد که طبیعی است.
● مراقبت‌های بعد از عصب‌کشی
▪ یک تا دو ساعت پس از درمان از میل نمودن هر نوع خوراکی جویدنی خودداری نمایید و تا مرحله بعد درمان حتی‌الامکان با سمتی که تحت درمان قرار گرفته است غذای سفت نجوید.
▪ ممکن است از یک تا ده روز دندان درد خفیف تا شدید داشته باشید که می‌توانید جهت تسکین درد هر ۴ تا ۶ ساعت از مسکن استفاده نمایید.
▪ در صورتی که در ناحیه صورت و اطراف اندو شده (عصب‌کشی شده) تورم ایجاد شود جهت دریافت آنتی‌بیوتیک مناسب به دندانپزشک خود مراجعه کنید و از مصرف بی‌رویه دارو یا آنتی‌بیوتیک به طور خودسرانه خودداری کنید.
▪ اگر احساس کردید پانسمان یا پرکردگی موقت دندان شما بلند است به دلیل احتمال شکستن دندانتان جهت اصلاح آن به دندانپزشک مراجعه کنید.
▪ در بعضی موارد تاحدود یک ماه بعد از درمان ریشه هنگام جویدن غذا دندان به ضربه حساس است که به مرور این حساسیت کم می‌شود و دلیل آن درمان نامناسب نیست و در صورت افزایش یا تداوم بیش‌ از یک ماه باید به دندانپزشک خود مراجعه کنید.
▪ بعد از اتمام درمان ریشه در اکثر موارد قسمت تاجی دندان پانسمان یا پرکردگی موقت می‌باشد که برای بازسازی قسمت تاج دندان باید درمان ترمیمی و یا پروتز انجام پذیرد.
▪ لطفا شرایط بعد از درمان اندو دندان خود را با اندو دیگران یا حتی دندان دیگر خود مقایسه نفرمایید چون عوامل مختلفی در به وجود آمدن این شرایط دخیل هستند که در صورت لزوم دندانپزشک شفاهی به شما توضیح خواهد داد.
● مراقبت‌های بعد از پر کردن دندان
▪ تا دو ساعت پس از ترمیم دندان با آمالگام از میل نمودن هر نوع خوراکی و جویدنی خودداری نمایید و همچنین به مدت یک شبانه‌روز (۲۴ ساعت) در هنگام جویدن از سمت دیگر دهان استفاده کنید. در صورت ترمیم دندان با مواد کامپوزیتی (همرنگ دندان) میل کردن خوراکی جویدنی منعی ندارد ولی باید از خوردن یا آشامیدن مواد غذایی و نوشیدنی‌های حاوی رنگدانه مانند (چای، قهوه و...) به مدت یک شبانه‌روز (۲۴ ساعت) خودداری نمایید.
▪ پس از ترمیم دندان‌ها هیچ منعی برای مسواک زدن وجود ندارد ولی توجه داشته باشید در صورت ترمیم دندان با آمالگام از نخ دندان به مدت یک شبانه‌روز (۲۴ ساعت) استفاده نفرمایید.
▪ احساس بلندی دندان ترمیم شده می‌تواند ناشی از وجود بی‌حسی در ناحیه باشد که این حس کاملا طبیعی است. لطفا از فشار دادن بیش از حد دندان روی یکدیگر جدا خودداری کنید زیرا می‌تواند موجب شکستگی در ترمیم دندان شما شود ولی در صورتی که بعد از برطرف شدن بی‌حسی همچنان در محل دندان ترمیم شده احساس بلندی می‌کردید، به دندانپزشک خود مراجعه نموده تا نسبت به برطرف کردن آن اقدام نماید.
▪ وجود خرده‌های مواد ترمیمی در داخل دهان می‌تواند موجب نگرانی شما شود. باید توجه داشته باشید که به دلیل بی‌حسی، شما پس از پایان ترمیم قادر به شستشوی کامل دهان خود نخواهید بود و یا ممکن است به هر دلیل تکه‌های اضافه مواد ترمیمی در لابه‌لای دندان‌های شما تجمع پیدا کرده باشد لذا در جلسه بعدی مراجعه به درمانگاه جهت اطمینان از صحت ترمیم انجام شده با دندانپزشک خود مشورت کنید.
▪ وجود درد پس از ترمیم دندان‌ها مخصوصا در هنگام استفاده از مواد سرد یا گرم طبیعی است که این درد پس از گذشت مدتی کاهش می‌یابد. باید توجه داشت که گاهی برطرف شدن این حساسیت یک تا دو ماه طول خواهد کشید.
دکتر گلرخ ثریا


قابی که دندان‌ها را دربر می‌گیرد - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۲۷ عصر

[تصویر: 1ca09c89ac54d4fa74ed464b1cf1bca5.jpg]
دندان‌ها در طول گذر زمان ممکن است در اثر پوسیدگی یا ضربه تخریب شوند. درصورتیکه این تخریب حجم کمی از دندان را شامل شود، نسج تخریب‌شده دندان توسط مواد ترمیمی جایگزین می‌شود.
اما درصورتیکه دندان مقدار زیادی از نسج خود را از دست داده باشد ممکن است ساختار باقی مانده دندان نیازمند حمایت باشد.
در چنین حالتی دندانپزشک راهکاری جز ترمیم دندان را به شما پیشنهاد می‌کند و آن استفاده از پروتز دندانی است.هرگونه عضو مصنوعی که در بدن قرار گیرد پروتز نامیده می‌شود و نوع خاصی از پروتز که در دهان قرار می‌گیرد را پروتز دندانی می‌گویند. پروتزهای دندانی انواع مختلفی دارند. برخی از آنها در دهان ثابت هستند و برخی دیگر قابلیت خروج از دهان را دارند که اصطلاحا به آنها پروتز متحرک می‌گویند. پروتزهای ثابت که در اصطلاح عامه به آن روکش یا قاب می‌گویند، علاوه بر تامین استحکام برای ساختار از دست رفته دندان، زیبایی یک دندان سالم را نیز تامین می‌کند و حتی در صورتی که مراحل ساخت آن با دقت انجام شود ممکن است با دندان‌های طبیعی فرد قابل تفکیک نباشد.دندان‌های دچار شکستگی‌های مادرزادی مثل دندان‌های میخی‌شکل یا دندان‌هایی که اندازه‌های کوچک‌تر یا نامتناسب با دندان‌های دیگر دارند و نیز بدرنگی‌های دندان‌ها، موارد دیگری هستند که به کمک روکش قابل اصلاح می‌باشند.
● قابی که دندان‌ها را دربر می‌گیرد
روکش‌ها از جنس‌های مختلفی ساخته می‌شوند. ماده‌ای که روکش یا هر گونه پروتز دندانی از آن ساخته می‌شود باید با خصوصیات و شرایط دهان سازگاری داشته باشد مثلا به راحتی زنگ نزند و مواد سمی برای بدن در آن به‌کار نرفته باشد. طلا یکی از سازگارترین مواد با بدن انسان است و انتخاب خیلی مناسبی برای ساخت روکش‌های دندانی محسوب می‌شود. طلا خصوصیات تطابق‌پذیری خیلی خوبی در هنگام ذوب و ساخت روکش دارد بنابراین یک تکنسین دندانپزشکی خواهد توانست به کمک طلا روکش بسیار دقیق و کاملی را در لابراتوار تهیه کند. علاوه بر این، لایه نازکی از طلا، استحکام خوبی خواهد داشت بنابراین برای ساخت روکشی از جنس طلا برای دندان‌ها لازم نیست مقدار زیادی از نسج دندان تراشیده‌شده و فضا برای قرارگیری روکش ایجاد شود.
اما امروزه با افزایش نرخ طلا در بازارهای جهانی، روکش‌های طلا با هزینه بسیار سنگین ساخته می‌شوند و گرانقیمت هستند. از طرفی بسیاری از مردم ترجیح می‌دهند در عوض به‌رخ کشیدن دندان‌های طلایی، دندانی داشته باشند که کاملا طبیعی به چشم بیاید و از دیگر دندان‌های فرد قابل تفکیک نباشد. بنابراین استفاده از طلا در ساخت روکش‌های دندانی، کم‌کم جای خودش را به موادی از جنس چینی و پرسلن و فلزهای ارزانقیمت‌تر داده است. روکش‌ها می‌توانند از جنس فلز (طلا، نیکل، کروم)، سرامیک و یا ترکیبی از فلز و سرامیک (چینی) باشند. روکش‌های تمام فلز خصوصیات فیزیکی و قدرت بیشتری دارند اما از دیدگاه زیبایی روکش‌های چینی مناسب‌ترند. اگر روکش‌ها مناسب و بر اساس اصول علمی ساخته شوند، می‌توانند عمری طولانی را برای خود و دندان روکش‌شده تضمین کنند.
● سیر تا پیاز ساخت روکش
برای ساخت روکش دندان جزئیات بسیاری باید توسط دندانپزشک بررسی شود. موقعیت دندان در فک، وجود فضای کافی در فک مقابل، وضعیت سلامت لثه، میزان نسج باقی مانده از دندان، طول مناسب ریشه دندان، عدم وجود ضایعه یا کیست در اطراف ریشه دندان از جمله مواردی است که هنگام اقدام به ساخت روکش دندان باید مدنظر قرار گیرند. در صورتی‌که یک دندان از نظر تمامی این موارد مورد تایید باشد مراحل ساخت روکش دندان آغاز می‌شود.
▪ دندانپزشک در ابتدا با بررسی وضعیت ریشه دندان، در صورت نیاز، اقدام به درمان ریشه (عصب‌کشی) دندان می‌کند.
▪ درصورتی‌که میزان نسج تخریب شده از تاج زیاد باشد و پوسیدگی تاج دندان را تا نزدیک لثه و حتی زیر آن تخریب کرده باشد، دندان مورد جراحی لثه قرار می‌گیرد. طی این درمان (که به اندازه نامش پیچیده و دلهره‌آور نیست) مقداری در نسج لثه و استخوان اطراف دندان حذف می‌شود تا حجم کافی از تاج دندان برای گذاشتن روکش در دسترس باشد. دندانپزشک در ادامه تمام پوسیدگی‌های دندان را برمی‌دارد، سپس دندان را به کمک یک ماده ترمیم‌کننده مناسب مثل آمالگام یا کامپوزیت به‌صورت کامل ترمیم می‌کند تا آماده تراش و قالب‌گیری شود.
اغلب دندان‌هایی که به علت پوسیدگی‌های وسیع نیاز به درمان ریشه دندان پیدا می‌کنند، پس از درمان ریشه و برداشت پوسیدگی‌ها، نسج زیادی از دست می‌دهند و این‌گونه دندان‌ها نیازمند نوعی حمایت داخل ریشه‌ای هستند که به آن پست (Post)‌ گفته می‌شود. پست میله‌ای از جنس فلز است که داخل کانال دندان قرار می‌گیرد و باعث گیر روکش به دندان می‌شود. در قسمت بالای میله هم قسمتی شبیه تاج بازسازی می‌شود که به کلاهک (core)‌ معروف است. این دو قسمت به دندان چسبانده می‌شود و سپس مراحل بعدی ساخت روکش مانند دندان عادی ادامه پیدا می‌کند.
▪ فرم خاصی از تراش برای دندانی که قرار است زیر روکش برود لازم است. برای قرار گرفتن دندانی که زیر روکش می‌رود لازم است دندان در اطراف و سطح جونده به فرمی تراش بخورد و از نسج‌دندانی آن حذف شود که فضای کافی برای قرارگیری روی دندان ایجاد شود. بعد از آنکه تراش دندان کامل شد، از ناحیه دندان تراش خورده و همچنین فک مقابل آن قالب‌گیری می‌شود و قالب تهیه شده برای ساخت روکش به لابراتوار دندانپزشکی (محلی که دندان‌های ساختنی در آنجا تهیه می‌شوند) ارسال می‌شود تا روکش موردنظر ساخته شود. روی دندان تراش خورده معمولا روکش موقتی قرار می‌گیرد.
▪ در جلسه ملاقات بعدی، پایه فلزی روکش ساخته شده روی دندان موردنظر امتحان می‌شود. در این جلسه باید مسائلی مثل تطابق کامل روکش با دندان و وضعیت آن نسبت به لثه بررسی شود و رنگ روکش انتخاب شود و بیمار برای جلسه بعدی فراخوانده ‌شود.
▪ در این جلسه روکش ساخته شده‌ای که روی آن لایه چینی (پرسلن) هم قرار گرفته روی دندان امتحان می‌شود و رنگ آن بررسی می‌شود. در مورد رنگ روکش ساخته شده از بیمار هم نظرخواهی می‌شود و اگر مورد رضایت بود، روکش روی دندان چسبانده می‌شود.
● بریج، پلی به‌سمت با دندان شدن
اگر دندان یا دندان‌هایی از دهان ما کشیده شود و دوست داشته باشیم که آنها را به نوعی جایگزین کنیم، بریج یکی از راه‌حل‌های جایگزینی دندان‌های از دست رفته است. برای قرار دادن بریج باید دندان‌های دو طرف منطقه بی‌دندان، به همان شکلی که برای قرار دادن روکش ذکر شد، تراش بخورند (حتی اگر این دندان‌ها سالم باشند) و سپس چند روکش به هم پیوسته به شکل یک پل از یک سمت ناحیه بی‌دندان تا سمت دیگر دندان‌ها را به هم وصل کنند و ناحیه بی‌دندان هم به کمک روکش‌های میانی پر شود.
● بعد از دریافت روکش
اگر به تازگی روکشی دریافت کردید و احساس کردید برای دندان شما بلند است، حتما به دندانپزشک مراجعه کنید تا آن را اصلاح کند در غیر این صورت به مفصل فکی شما فشار وارد خواهد شد.
روکش‌هایی که از دو لایه فلز و چینی ساخته شده باشند (لایه زیرین از فلز و پوشش رویی از چینی) ممکن است در کنار لثه حلقه سیاه رنگی ایجاد کنند که به‌علت لایه فلزی زیر روکش است و این امری طبیعی است. روکش دندان نه تنها به عنوان محافظی برای دندان از پوسیدگی یا بیماری‌های لثه عمل نمی‌کند، بلکه یک دندان روکش شده نیاز به بهداشت و مراقبت منظم و خاص دارد. اگر احساس کردید روکش دندان شما لق شده است، ممکن است نیاز به معاینه دندانپزشک و درمان داشته باشد. در این صورت حتما برای اصلاح وضعیت روکش خود به دندانپزشک مراجعه کنید تا از تخریب دندان زیر روکش خود پیشگیری کنید.
● انتخابی نه برای همیشه
استفاده از پروتز ثابت (روکش یا بریج) انتخاب اول برای جایگزینی دندان‌های پوسیده و از دست‌رفته در تمامی بیماران نیست. دندانپزشک گاه مجبور است بسته به شرایط دهان و دندان بیمار، برای جایگزینی دندان‌ها از پروتز متحرک یا ایمپلنت استفاده کند. از پروتز ثابت تنها در مواردی می‌توان استفاده کرد که قسمتی از تاج دندان یا تمام آن از بین رفته باشد اما ریشه دندان‌ سالم باشد یا به وسیله عصب‌کشی ریشه‌ دندان سالم شده باشد و در واقع پزشک تشخیص دهد که ریشه دندان تحمل روکش را دارد.

سامانه اطلاع‌رسانی شبکه پزشکی کشور


دندان‌ بدون درد - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۲۸ عصر

وقتی قرار است به دندانپزشکی بروید، خواه و ناخواه ترسی را در ته‌دلتان احساس می‌کنید.
ترس از آن صدای دلخراش دریل، تزریق آمپول برای بی‌حسی و وسایل دندانپزشکی قد و نیم قد فلزی که روی سینی کنار دست دندانپزشک ردیف شده‌اند.
ترس و دلهره از این دردها وقتی شدت پیدا می‌کند که شما خاطره بدی هم از دردی که در مطب دندانپزشکی داشته‌اید از قبل در ذهن داشته باشید. ولی دندانپزشکی همیشه با درد و ناراحتی همراه نیست. تکنیک‌هایی در دنیای دندانپزشکی مدرن وجود دارد که آن‌ها را در مجموع «دندانپزشکی بدون درد» می‌نامند.
● بدون تزریق، بدون دریل
اجازه بدهید سری به ژاپن و استرالیا بزنیم. در این کشورها به تازگی تکنیکی در برخی از مطب‌های دندانپزشکی برای درمان پوسیدگی‌های دندانی استفاده می‌شود که نیازی به تزریق داروی بی‌حسی و استفاده از دریل‌های دندانپزشکی ندارد.
تصورش را بکنید، روی صندلی دندانپزشکی بنشینید و دندان‌پزشک بدون تزریق آمپول و بدون استفاده از دریل، پوسیدگی دندان شما را درمان کند. در این روش از یک ماده ضدعفونی‌کننده (ضد میکروبی) ویژه استفاده شده است که با استفاده از لیزر فعال می‌شود.
بنابراین وقتی دندان‌پزشک آن را روی دندان قرار می‌دهد و لیزر را به آن می‌تاباند، باکتری‌های پوسیدگی‌زای دندان را می‌کشد و از بین می‌برد. پوسیدگی دندان‌ها یک بیماری شایع است که به وسیله باکتری‌های ویژه‌ای ایجاد می‌شود.
اسیدهای حاصل از این باکتری‌ها مواد سخت ‌را در خود حل کرده و پوسیدگی دندانی را ایجاد می‌کنند. در این روش دندان‌پزشک ماده سیل‌کننده ‌ را به بیمار خواهد داد تا آن را در منزل روی دندانش بمالد. با استفاده از این مواد ساختمان دندان تحریک می‌شود تا خود را بازسازی کند و ساختمان جدیدی را جایگزین بخش‌های از دست رفته کند.
● نور، ژل، حرکت
روش «دندانپزشکی بدون درد» را دندانپزشکی به نام Myles Dakin پایه‌گذاری کرده است. او از این تکنیک‌های ویژه برای درمان بیمارانش در لندن استفاده کرد. بازسازی ساختمان از دست رفته دندان با این روش امکان‌پذیر است، چون ساختمان عاج دندان دارای خلل و‌ نفوذپذیر است و از سوی دیگر درون بزاق کلسیم وجود دارد که یکی از عوامل اصلی سازنده مولکول‌های دندان است.
البته کلسیم موجود در بزاق است که جرم‌هایی را که روی دندان‌ها شکل می‌گیرند، می‌سازد ولی در این روش دندان‌پزشکان بازسازی ساختمان دندان را هدایت می‌کنند.
این تکنیک نو، پیشرفتی در علم دندانپزشکی به شمار می‌آید چون دریل کردن و پرکردن (ترمیم) ساختمان دندان همزمان و بدون درد برای بیمار انجام می‌شود.
«اوزون» نخستین ماده‌ای بود که در دندانپزشکی برای کشتن میکروب‌های پوسیدگی‌زا مورد استفاده قرار گرفت ولی این‌ گاز اندکی سمی است. در این روش تقریباً در عرض ۹۰ ثانیه ماده ضد میکروبی روی پوسیدگی دندان گذاشته شده و در آن نفوذ می‌کند. سپس لیزر برای فعال کردن این ماده ضد میکروبی استفاده می‌شود.
پس دیگر برای برداشتن پوسیدگی از صدای دریل‌ خبری نیست. بعد از آن، دندان‌پزشک دندان را با یک ماده نفوذناپذیر می‌پوشاند که دندان را در برابر سرما و گرما محافظت می‌کند. این ماده اجازه می‌دهد کلسیم از بزاق دوباره روی سطح دندان رسوب کند و دندان را دوباره معدنی کند و فلوراید بزاق هم در ساختمان دندان نشسته و ساختمان نوسازی شده را استحکام می‌بخشد.
در این روش، حفره پوسیده شده دندان در عرض ۳ ماه کاملاً بازسازی خواهد شد و دندان به شکل طبیعی و اولیه‌اش در می‌آید بدون این‌که در آن ماده ترمیمی استفاده شده باشد. این روش هنوز در دندانپزشکی برای بیماران گران تمام می‌شود ولی خوبی‌ ‌ این روش این است که در آن بدون تزریق، بدون دریل و بدون پر کردن (استفاده از مواد ترمیمی) دندانتان ترمیم می‌شود.
● گازها‌یی از جنس آرامش
روشی که در بالا توضیح داده شد فقط یکی از روش‌های دندانپزشکی بدون درد در دنیای امروز است.
روش‌های بسیار گوناگونی برای حذف کردن درد هنگام انجام درمان‌های دندانپزشکی وجود دارد. در این روش‌ها اصلاً اهمیتی ندارد که شما چه اندازه از دندانپزشکی ترس و هراس در دل دارید. می‌توانید با خیال راحت روی صندلی دندانپزشکی بنشینید و از ترمیم دندان‌هایتان لذت ببرید!
آرام بخشی یکی از این روش‌هاست. در این روش دندان‌پزشک در وضعیتی کاملاً هوشیار تا کاملاً به خواب رفته، روی دندان‌ها و لثه‌هایتان کار خواهد کرد. برای آرام کردن شما داروهای آرام‌بخش یا در وریدهایتان تزریق می‌شود یا از گازی به نام «نیتروس اکساید» استفاده می‌شود که با گذاشتن ماسکی روی دهانتان شما آن را تنفس خواهید کرد.
از این روش برای انجام درمان‌های دندانپزشکی در بیماران معلول جسمی و ذهنی که کنترلشان روی صندلی دندانپزشکی دشوار است نیز استفاده می‌شود. هنگامی‌که این گاز را تنفس می‌کنید راحت‌تر و آرام‌تر، مراحل درمان دندانپزشکی‌تان را تحمل می‌کنید.
سامانه اعصاب مرکزی در این روش نسبت به احساس درد، آستانه تحریکش پایین آمده و بیمار احساس آرامش می‌کند. بیماران دندانپزشکی آرام‌بخشی با استفاده از گاز را به تزریق وریدی ترجیح می‌دهد، چون دیگر در آن خبری از سوزن و تزریق نیست.
● هوا دندان را می‌برد
فکرش را بکنید، دندانتان را با هوا تراش دهند نه با دریل‌های وحشتناک و پر سر و صدا.« Air Abrasion» یا تراش دندان با هوای فشرده، تکنیکی دیگر در دندانپزشکی بدون درد است که به‌دنبال آن از دندانپزشکی میکروسکوپی و لیزر استفاده می‌شود.
این تکنیک‌ها را شاید در ایران در مطب‌های محدودی پیدا کنید و بیشتر مراکز دانشگاهی و مراکز تحقیقات دندانپزشکی در ایران از آن استفاده می‌کنند، ولی استفاده از این روش‌ها در مطب‌ها و کلینیک‌های کشورهای پیشرفته رایج‌تر است.
خرید تجهیزات این روش برای مطب‌ها گران تمام می‌شود و مسلماً هزینه‌ خرید و نگهداری آن بر هزینه‌ای که بیمار باید بپردازد افزوده می‌شود و این‌ یکی از دلایل مرسوم نبودن این تکنیک در مطب‌های ایران است.
● تزریق بدون درد
تزریق داروی بی‌حسی، یکی از بخش‌های درمان دندانپزشکی است که بسیار دردناک است. ورود سوزن به بافت، خود دردناک است و از طرف دیگر تزریق داروی بی‌حسی به میان بافت‌های دهان، درد خودش را ایجاد می‌کند‌ ولی می‌توان با روش‌هایی ساده تزریق دندانپزشکی را به تزریقی بدون درد تبدیل کرد.
نخست این‌که دندان‌پزشک پیش از وارد کردن سوزن، مقداری داروی بی‌حسی موضعی را بر سطح مخاط دهان شما می‌مالد، بنابراین مخاط سطحی بی‌حس شده و شما ورود سوزن را حس نخواهید کرد.
روشی دیگر، استفاده از سوزنی است که بسیار نازک و با قطر کم باشد و سرتیزی هم داشته باشد. در این روش، باید تزریق به آرامی و طی یک دقیقه انجام شود و می‌توان با مالش محل تزریق به پخش‌ بهتر داروی بی‌حسی در بافت کمک کرد و تزریق را با درد بسیار کمتری احساس کرد. به این می‌گویند یک تزریق دندانپزشکی بدون درد.
● هیپنوتیزم شدن روی صندلی
در دنیای دندانپزشکی بدون درد، باید انتظار همه چیز را داشته باشید، حتی هیپنوتیزم شدن روی صندلی دندانپزشکی. در این روش، دندان‌پزشک بیمار را هیپنوتیزم کرده و بنابراین بیمار درد و سوزن، تزریق دردناک دندانپزشکی یا حتی درد حین درمان را احساس نخواهد کرد. پس از آن نیز خاطره‌ای از درمان به یاد نخواهد آورد.
یکی از مشکلات این روش آن است که برخی بیماران وقتی با این روش به خواب عمیقی فرو می‌روند، در خواب راه می‌روند و این، انجام درمان دندانپزشکی را دشوار می‌کند ولی بیشتر بیماران در حالی‌که چشمانشان باز است روی صندلی دندانپزشکی دراز می‌کشند و بدون این‌که دردی را احساس کنند دندان‌پزشک درمان دندانپزشکی را برایشان انجام می‌دهد. بسیاری از دندان‌پزشکان هنوز به این روش با دیده تردید نگاه می‌کنند.
دکتر گلرخ ثریا


دندان حساس - fafa38 - ۲-۴-۱۳۹۰ ۱۰:۲۸ عصر

حساسیت دندان یا حساسیت مفرط عاج دندان نوعی واکنش دردناک است که اغلب در اثر تغییرات نسبت به دما، فشار، شیرینی، غذاهای اسیددار و یا نوشیدن ایجاد می‌گردد.
این واکنش‌ها ممکن است ملایم بوده و یا با سوزش شدید همراه باشد افرادی که دندان‌های حساس دارند اغلب وقتی غذا میل می‌نمایند و یا از نوشیدنی سرد استفاده می‌کنند احساس درد دارند. در این مورد می‌شود نمونه‌ای را مثال زد و آن خوردن بستنی است که بعد از مدتی این درد از بین می‌رود، البته در هوای سرد گاهی اوقات مشکل ساز می‌شود.
حساسیت دیگر در ارتباط با تماس است، هنگام مسواک زدن این ناراحتی در این افراد ایجاد می‌گردد. محققان اذعان نموده‌اند که در انگلستان از هر ۳ نفر حداقل یک نفر با این حساسیت دندان مواجه می‌شود.
حساسیت مفرط عاج دندان ممکن است در سنین ۱۵تا ۷۰ سالگی اتفاق بیفتد، اگرچه در سنین ۲۰ تا۴۰سالگی شایع‌تر است.
● عوامل ایجاد کننده:
عواملی که در ایجاد حساسیت دندان و شدت آن دخالت دارند در افراد مختلف است، هر چند این عوامل عبارتند از:
▪ غذا و نوشیدنی‌های سرد
▪ علاقه‌ی بیش از حد به مسواک نمودن
▪ غذا و نوشیدنی‌های داغ مثل قهوه یا چای
▪ غذاهای اسیدی و تند
هر دندانی ممکن است تحت تاثیر قرار گیرد اما بیشتر دندان‌های قدامی به این حساسیت مبتلا می‌شوند. چرا که عقیده براین است بیشترین فشار هنگام مسواک‌زدن به این دندان‌ها وارد می‌گردد، از این جهت این کار باعث از بین رفتن بافت نگهدارنده‌ی دندان خواهد شد.
● چگونگی ایجاد این حساسیت:
یک دندان سالم دارای پالپ دندانی است که ترکیبی از عصب و رگهای خونی است. دندان‌های سالم دارای پالپهای وسیع می‌باشند که به دلیل حرارت و فشارهای وارده از بیرون دهان، عصب‌های این گونه دندان در معرض این حساسیت قرار می‌گیرند.
هر چند حساسیت‌های دندان ممکن است در هر گروه سنی اتفاق بیفتد ولی دو مورد است که باعث تسریع و بروز این حساسیت می‌شود.
۱) خرابی و تضعیف قسمت لایه‌ی بیرونی دندان که به نام مینای دندان نامیده می‌شود و این خود در نتیجه:
▪ گاز زدن غیر معمول یا خورد کردن غیر معمول غذا
▪ سائیدگی حاصل از مسواک نمودن غیر اصولی و تحلیل لثه
▪ خرابی لثه در اثر مصرف غذاهای اسیدی و ترشح اسید از معده
▪ عادات بد، ناخن خوردن و یا گذاشتن فلزات بین دندان‌ها
▪ خراش وارد شده به مینا
۲) تحلیل لثه که باعث خرابی و نفوذ این خرابی به سمت دنتین و سمنتوم خواهد گردید شامل:
▪ بیماری لثه
▪ کشیدن دندان به روش جراحی
▪ مسواک نمودن غیراصولی
حساسیت‌های دندان و دردهای حاصل از آن به عوامل مختلفی بستگی دارد از قبیل:
▪ دندان‌هایی که ورقه ورقه هستند Chipped teeth
▪ شکستگی دندان‌های ترمیم شده و یا شکاف در محل پرشدگی
▪ پوسیدگی‌های دندان
▪ ترمیم‌های عمیق
▪ دندان‌های ترک خورده Cracked teeth
● راهکار این مشکل:
دندان‌ها را با دقت تمام روزی یک یا دو بار کاملاً تمیز نمائیم. جویدن قرص‌های مکیدنی (تجویز توسط دندانپزشک) باعث خواهد شد که هرگونه پلاک دندانی باقی مانده را نمایان سازد.
▪ از اصول مسواک زدن آگاه شده و اگر نمی‌دانید به دندانپزشک خود مراجعه نمائید.
▪ استفاده از خمیر دندانهای مخصوص دندانهای حساس
▪ به نوع غذایی که میل می‌کنید توجه داشته باشید.غذا و نوشیدنی‌های حاوی اسید بالا مثل مرکبات و نوشیدنی‌های گازدار باعث حساسیت زیاد دندانها خواهد شد که این خود در نهایت باعث از بین رفتن مینای دندان می‌گردد.
● راهکارهای دندانپزشکی:
با مراجعه به دندانپزشک این مشکل حل خواهد شد چرا که دندانپزشک می‌تواند نحوه‌ی درست مسواک زدن را برایتان توجیه کند و توصیه‌هایی از قیبل:
▪ استفاده و به کار بردن فلوراید و وارنشین در قسمت‌های حساسیت‌زای دندان همانند دنتین و سمنتوم
▪ ترمیم و پوشش سطوحی که دارای روزنه و سوراخ است چرا که در غیر این صورت باعث حساسیت در قسمت عصب‌های دندان‌ها می‌شود.
▪ درست میل نمودن غذا و درست گاز زدن غذا، چرا که در غیر این صورت باعث کاهش استحکام مینا می‌گردد.
▪ ترمیم دندان‌ها در قسمت دنتین، سمنتوم و نواحی ریشه‌ی دندان.
دکتر فربد مجتهدی دندانپزشک


لثه در خانمها، بافتی حساس در برار تغییرات هورمونی - fafa38 - ۳-۴-۱۳۹۰ ۰۲:۲۵ صبح

لثه در خانمها، بافتی حساس در برار تغییرات هورمونیدوران بلوغ، قاعدگی، بارداری و یائسگی در مسیر طبیعی زندگی هر کدان به نوعی باعث تغییر در هورمونهای موجود در بدن خانمها میشوند. از سمتی دیگر، مهمترین دلیل خونریزی از لثه (در تمام افراد)، واکنش سیستم دفاعی بدن به عوامل مهاجم مثل باکتری، پلاک و جرم دندان است.
(این گفته بدین معناست که خونریزی از لثه علامتی از دفاع طبیعی بدن میباشد). بنابراین تغییرات هورمونی در خون، احتمال تشدید خونریزی را افزایش میدهند. در طول این دوران، لثه ها حساس و همراه با خونریزی هستند که در نتیجه موجب بروز و ابتلا به بیماریهای لثه نظیر ژنژویت (gingivitis) و پریودونتیت (periodontitis) خواهد شد. (مهمترین بیماریهای لثه ژنژویت و پریودونتیت میباشند که در پستهای آینده در مورد آنها مطالبی خواهیم آموخت)
● دوران بلوغ (adolescence period):
در این دوران، میزان ترشح هورمونهای زنانه یعنی استروژن و پروژسترون افزایش پیدا میکنند و متعاقب آن، این افزایش ترشح هورمون باعث تشدید واکنش بافت لثه در مقابل محرکهایی جون پلاک میکروبیی (که در حالت عادی ممکن است محرک نباشند) خواهد شد و در نتیجه خونریزی از از لثه بیشتر خواهد شد.
البته مکانیسم دیگری نیز در افزایش خونریزی دخیل میباشد: به علت هورمونهای مترشحه در دوران بلوغ (هم پسرها و هم دخترها) لثه به صورت نرمال و موقتی دچار افزایش حجم میشود. متعاقب این افزایش حجم لثه، کنترل بهداشت مشکلتر شده و در نتیجه محیط دهان و بخصوص سطحی از آن قسمت از دندانها که زیر لثه افزایش حجم یافته مدفون شده است را مستعد گیر بیشتر پلاک و محیطی مناسب برای رشد باکتری میکند. حال همانطور که گفته شد همین پلاک و باکتری بیشتر در محیط ،موجب تشدید خونریزی میشود.
در این حالت لثه ها بخصوص در نواحی قدامی فک در سمتی که مجاور لبهای شخص است، تغییر رنگی قرمز متمایل به آبی، ملتهب و افزایش حجم پیدا کرده و به آسانی هنگام مسواک زدن و یا جویدن غذا خونریزی میکنند. شرایط هنگامی وخیم تر میشوند که فرد تحت درمان اورتودونسی باشد چرا که وجود براکت، سیم و پلاکهای اورتودونسی از دیگر عوامل گیر غذایی و پلاک باکتریایی هستند. پس از گذشت دوران ابتدایی بلوغ، کاهش در میزان التهاب (قرمزی) و خونریزی از لثه کاملا محسوس خواهد بود.
اگرچه شدت و شیوع بیماریهای لثه در بلوغ افزایش می یابد، باید توجه داشت که ژنژویت در این دوران همیشه تظاهر نمیکند. آنچه که مسلم است، توجه بیشتر به بهداشت دهان و دندان و رعایت آن در این دوران میتواند عاملی موثر برای جلوگیری از بروز بیماریهای لثه باشد. شستشوی منظم دهان و دندان با استفاده از مسواک و خمیردندان و دهانشویه ضد میکروب (مثل کلرهگزیدین ۰.۲%) و استفاده صحیح از نخ دندان برای حذف پلاکهای بین دندانی از اهمیت بسیاری برخوردارند.
لازم میدانم که همین جا این نکته را ذکر کنم که در صورت مشاهده خونریزی هنگام مسواک زدن، نگران نباشید و مسواک و نخ دندان را حتما به صورت کامل و صحیح حتی با وجود خونریزی انجام دهید چراکه این خونریزی نشانه و علامتی برای التهاب لثه بوده و جای نگرانی و ترس ندارد.
● تغییرات لثه در دوره های ماهیانه (menstrual cycle ):
به طور کلی سیکل قائدگی با تغییرات قابل ملاحظه ای در لثه همراه نیست هرچند که در بعضی از موارد تغییراتی در لثه اتفاق می افتد. تغییرات لثه ای مرتبط با قائدگی به عدم تعادل هورمونال نسبت داده میشود و در مواردی میتواند همراه با تاریخچه اختلال کار تخمدانها باشد. در دوران قائدگی، تغییرات (در صورت ایجاد شدن) شامل التهاب لثه ها، ایجاد زخم و جراحت روی لثه، در مواردی ایجاد چرک و همچنین تورم غدد بزاقی هستند.
عده ای از زنان از این تغییرات رنج برده و عده ای در لثه شان هیچگونه تغییری رخ نمیدهد. بعضا ممکن است به دلیل وجود پاکتها ( pockets، حفرات ایجاد شده بین دندان و لثه که محل تجمع مواد غذایی و ایجاد عفونت است. در مورد پاکتها در آینده بحث خواهد شد.) و یا پلاک ها، خونریزی از لثه قبل از آغاز دوران قائدگی وجود داشته باشد (یعنی علتش قائدگی نباشد).
تشخیص دندانپزشک و متخصصین لثه در مورد تجویز داروهای مناسب، در جلوگیری و درمان بیماری موثر است. مجددا در این قسمت حساسیت رعایت بهداشت (مسواک و نخ دندان) را در این دوران خاص یادآوری میکنم.
● دوران بارداری (pregnancy period):
در این دوران سطح هورمونها (بخصوص پروژسترون) در خون به شدت افزایش پیدا میکنند. ژنژویت (بیماری لثه) در خلال ۲ تا ۸ ماهگی یک بیماری شایع محسوب شده که به علت پاسخ افزایش یافته بدن و لثه ها نسبت به پلاک باکتریایی میباشد. البته در غیاب عوامل موضعی مثل پلاک و جرم، هیچ تغییر قابل توجهی حین حاملگی در لثه ها ایجاد نمیشود.
در افراد مستعد (بهداشت ضعیف)، افزایش شدت ژنژویت (gingivitis) حین بارداری از ماه دوم و سوم آغاز و تا ماه هشتم بارداری به شدت آن افزوده شده و در ماه نهم از شدت آن کم میشود. تجمع پلاک نیز در بارداری از همین الگو پیروی میکند. در قدیم بخصوص در کشور خودمان، تصور بر این بود که با تولد هر فرزند به عبارتی با هر بارداری، یکی از دندانهای مادر از دست خواهد رفت، باوری غلط که متاسفانه حتی امروزه هم بعضا با آن مواجه میشویم.
میزان شیوع ژنژویت در مادران باردار، بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد گزارش شده است. برجسته ترین نمای مشکل لثه در بارداری، خونریزی از لثه با حداقل تحریک بوده به طوری که با یک مسواک زدن ساده لثه ها خونریزی میکنند. ظاهر لثه ها در این دوران قرمز رنگ، ترد و آماده خونریزی بوده و حالتی صاف و براق دارد. قرمزی بیش از حد لثه به علت خونرسانی افزایش یافته در این زمان است که در بانوان باردار معمولا بدون درد است.
در برخی موارد لثه ملتهب، یک مجزای توده برجسته شبیه تومور بنام تومور بارداری (pregnancy tumor) یا pyogenic granuloma (پایوژنیک گرانولوما) تشکیل میشود. این ضایعه در لمس و یا تحریک جزئی تمایل به خونریزی زیادی داشته، رنگی قرمز لاجوردی و ظاهری براق دارد. مشکل خاصی در رابطه با این ضایعه وجود نداشته و بیمار به رعایت بهداشت توصیه میشود. این ضایعه پس از اتمام بارداری خودبخود از بین میرود.
استفاده از مسواک، خمیر دندانها و دهانشویه های گیاهیی و ضدمیکروبی به صورت روزانه و مستمر بهمراه نخ دندان، میتواند تا حد زیادی از بروز بیماریهای لثه پیشگیری کند.
همه ساله تعداد زیادی کودک نارس از مادران باردار متولد میشوند. (نوزاد نارس، به نوزادی گفته میشود که قبل از هفته سی و هفتم بارداری به دنیا آمده باشد.) این نوزادان شانس کمتری برای ادامه حیات داشته و احتمال خطرات مختلف جسمی برای آنها وجود دارد.
عواملی مانند مشکلات دهانه رحم، مصرف سیگار و یا وزن کم مادر طی دوران بارداری شانس تولد کودک نارس را بالا میبرند. به تازگی محققین دریافته اند که وجود بیماری های لثه در مادران باردار، میواند منجر به تولد نوزاد نارس شوند. در تحقیقی نشان داده شد که اگر مادری با بیماری های شدید لثه، در طول بارداری درمان شده و بیماری لثه اش برطرف شود، تاثیری در جلوگیری از تولد نوزاد نارس وی نخواهد داشت! این یافته بدان معنی است که درمان بیماری های لثه در زمان بارداری برای جلوگیری از تاثیرات سوء روی نوزاد بسیار دیر است.
به عبارتی، اگر مادری میخواهد نوزادی سالم و بارداری کامل داشته باشد، باید قبل از تصمیم و اقدام به بارداری، حتما برای درمان بیماری لثه خود اقدام کند.
در طی دوران بارداری، مادر تنها میتواند با رعایت مرتب بهداشت، استفاده مرتب و روزانه از مسواک و نخ دندان و مراجعه منظم به دندانپزشک، برای کنترل وضعیت لثه خود اقدام کند. گاهی اوقات، بنا به تشخیص دندانپزشک، دندانپزشک لازم میبیند که در طول دوران بارداری خصوصا سه ماه دوم، اقدام به جرم گیری کرده و دهان مادر را از عوامل موضعی محرک موجود در دهان تمییز کند. زیرا همانطور که گفته شد، وجود جرم در کنار لثه ها به التهاب لثه خصوصا در دوران بارداری کمک میکند.
از توصیه های دیگر برای حفظ سلامت لثه مادر باردار، مصرف انواع میوه ها و سبزی های تازه است. این مواد غذایی که منبع غنی از ویتامین C هستند (در مورد ویتامین ها در آینده مطالبی خواهیم آموخت) کمک شایانی به حفظ سلامت لثه ها میکنند. مصرف حداقل ۵ واحد میوه و سبزی تازه در روز ضروری است.
● چنانچه مواد خوراکی ضد بارداری (contraceptive) مصرف میکنید:
خانم هایی که از قرصهای ضد بارداری استفاده میکنند، معمولا با مشکل بیماری های لثه دست به گریبان هستند. اثر این داروها روی لثه مشابه دوران بارداری بوده و چنانچه به مدت بیش از ۱۸ ماه (یک سال و نیم) مصرف شوند، تخریب پریودنتال را افزایش میدهند (پریودنتال به بافتها و عوامل نگه دارنده در اطراف دندان مثل لثه، استخوان آلوئول و الیاف پریودنتال میگویند). هورمونی که در اینگونه داروها بکار رفته است، باعث افزایش میزان هورمون پروژسترون میشود. بنابراین رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان در این گروه از اهمیت بالایی برخوردار است.
● دوران یائسگی (menopausal):
کلا بیماری لثه در دوران یائسگی شایع نیست، با این حال دوران یائسگی با بروز تغییراتی در مکانیسم بدن همراه است که تعدادی از این تعییرات در محیط دهان رخ میدهد. در این حالت لثه و مابقی مخاط دهان خشک و براق است. رنگ آنها از رنگ پریده غیر نرمال تا قرمزی متغییر بوده و به راحتی تمایل به خونریزی دارند. در مواردی شکاف (چین) هایی در مخاط گونه دیده میشود که قابل قیاس با تغییرات مخاط واژینال است.
در کل، تغییرات میتواند شامل از بین رفتن و یا ایجاد تغییر در حس چشایی، کاهش تولید بزاق و در نتیجه خشکی دهان، تشدید حساسیت دندان نسبت به نوشیدنیها و غذاهای سرد و گرم باشد. در ضمت اکثر این افراد از پروتز متحرک خود ناراضی هستند. در این شرایط مشورت با متخصص لثه، دندانپزشک و پزشک عمومی اولین اقدام موثر خواهد بود. پزشک عمومی با تجویز داروهای متناسب با شرایط جسمانی شما، تعادل هورمونی خون را باز میگرداند. همچنین استفاده از مواد جایگزین بزاق، ویتامینهای B و C در جلوگیری از خشکی دهان موثر خواهد بود.
محمد ر. شهیدی http://drlilp.blogfa.com


آنچه درباره جامسواکی و مسواک نمی‌دانستید - fafa38 - ۳-۴-۱۳۹۰ ۰۲:۴۴ صبح

آنچه درباره جامسواکی و مسواک نمی‌دانستیدحسابی خوابتان می‌آید و می‌خواهید بخوابید ولی یک کار باقی مانده است: هنوز مسواک نزده‌اید! با بی‌‌حوصلگی به دست‌شویی می‌‌روید، خمیر دندان را روی مسواک می‌‌گذارید و به جلوی تلویزیون برمی‌گردید. در حالی که غرق تماشای آخرین صحنه‌های فیلم هستید، دندان‌هایتان را تند تند مسواک می‌‌زنید. فکر می‌‌کنم یک دقیقه هم نمی‌شود. ولی آیا این مسواک زدن اثری هم دارد؟ ...
اگر از شما سوال کنند کدام قسمت‌ از دندان‌هایتان را مسواک زده‌اید، به یاد ندارید چون در حالی که غرق تماشای آخر فیلم بودید، مثل هر شب و به صورت خودکار، در کوتاه‌‌ترین زمان ممکن دندان‌هایتان را مسواک زده‌اید.
یک لحظه صبر کنید. حتما قبول دارید شما همین یک دست دندان را دارید و اگر هر یک از آنها را از دست بدهید، دندان تازه‌ای به جای آن رویش پیدا نخواهد کرد و باید تا آخر عمر با جای خالی آن کنار بیایید. از همین امشب با دندان‌هایتان مهربان‌‌تر باشید. لحظاتی را فقط به مسواک زدن اختصاص دهید. جلوی آینه بایستید و با این روش جدید دندان‌هایتان را مسواک بزنید.
● مسواک زدن از یک تا چهار
همیشه عادت کرده‌ایم از سطح جونده یا سطح «لپی گونه‌ای» دندان‌ها مسواک زدن را شروع کنیم بنابراین بیشتر اوقات وقتی نوبت به سطح زبانی دندان‌ها می‌‌رسد، یا دستمان خسته شده است و یا مسواک زدن این سطح از دندان‌ها را از قلم می‌اندازیم بنابراین از امشب به بعد، اول سطح زبانی دندان‌ها، بعد سطح جونده و آخر از همه سطح گونه‌ای دندان‌هایتان را مسواک بزنید.
هنگامی که سطح جونده را مسواک می‌‌زنید، موهای مسواک را مثل برس روی این سطح نکشید. این کار نه تنها موجب سایش سطح دندان‌ها می‌‌شود بلکه عمق شیارهای سطح دندان را نیز پاک نخواهد کرد. روش درست آن است که موهای مسواک را روی سطح جونده دندان‌ها فشار دهید و مسواک را فقط در جای خود لرزش دهید. به این ترتیب عمق شیارها که محل اولیه ایجاد پوسیدگی است، پاک خواهد شد.
پشت دندان‌های جلویی و پشت آخرین دندان‌های موجود در هر قوس فکی که معمولا دندا‌ن‌های عقل هستند، سرزمین‌های فراموش شده در دهان شما می‌‌باشند که مسواک کمتر به این سرزمین‌ها پا می‌‌گذارد.
برای پاک کردن این سطوح، مسواکتان را به صورت عمودی گرفته و یک زاویه ۴۵ درجه به آن بدهید. در این وضعیت موهای مسواک به این سطوح رسیده و می‌تواند کاملا این سطوح را پاک کند.
از همین امشب برای مسواک زدن از این روش جدید استفاده کنید.
● ناگفته‌های جامسواکی
شما مسواکتان را کجا نگه می‌دارید؟ در جا مسواکی کنار دست‌شویی و یا در یک لیوان روی میز آرایشتان؟ تا به حال فکر کرده‌اید بهترین محل برای نگهداری مسواک کجا است؟ بد نیست بدانید جامسواکی کنار دست‌شویی اصلا محل مناسبی برای قرار دادن مسواک نیست چون وقتی شما از توالت خارج می‌شوید و دست‌هایتان را در دست‌شویی می‌شویید، کاسه دست‌شویی آغشته به تعداد زیادی میکروب خواهد شد. این میکروب‌ها با فشار آب در فضای دست‌شویی پخش می‌شوند و روی مسواک‌ها می‌نشینند. شما با وارد کردن مسواک به دهانتان میکروب‌های به ویژه روده‌ای را وارد دهان و دستگاه گوارشتان خواهید کرد. توصیه ما این است که برای دست‌شویی‌تان یک کابینت مخصوص نگهداری مسواک بخرید و مسواک‌ها را درون این کابینت دربسته نگهداری کنید. اگر تغییر دکوراسیون برایتان دشوار است، حداقل یک کاور مسواک برای هر کدام از مسواک‌هایتان بخرید و سر مسواک‌ها را درون این درپوش‌ها نگهداری کنید. روش دیگر هم این است که مسواک‌ها را خارج از دست‌شویی مثلا در اتاق خوابتان نگهداری کنید.
● راهنمای خرید مسواک
▪ سایز سر مسواک را متناسب با اندازه دهان خود انتخاب کنید. مسواک مناسب باید به شما امکان دسترسی به بیشترین سطح از دندان‌ها را بدهد و شما بتوانید آن را به راحتی به دندان‌های عقبی برسانید و آنها را خوب تمیز کنید.
▪ سلیقه و نظر شما مهم است. مسواکی را انتخاب کنید که با آن راحت باشید و با سهولت بتوانید با آن دندان‌هایتان را بشویید. سعی کنید با مسواکتان احساس خوبی داشته باشید.
▪ درصورتی که تحلیل لثه دارید و یا دندان‌های شما به آب سرد و گرم حساس است، از مسواک‌های فوق نرم (سوپرسافت یا اکستراسافت) استفاده کنید.
▪ دسته مسواک باید به گونه‌ای باشد که به راحتی در دست شما قرار گیرد. دسته مسواک هرچه حجیم‌تر باشد، راحت‌تر در کف دست جای می‌گیرد و در نتیجه کنترل بهتری در مسواک زدن خواهیم داشت.
▪ زاویه بین دسته و سر مسواک باید کم باشد، یعنی دسته با شیب ملایمی به سر ختم شود.
▪ برخی کارخانجات تولیدکننده مسواک، مدعی هستند که به دلیل ایجاد تغییراتی اندک در نحوه قرارگیری، طول، سختی و نحوه قرار گرفتن، دارای بهترین طراحی هستند و طرح جدید مسواک ارایه شده آنها، بهترین کارایی را دارد. اگرچه ادعا می‌شود بعضی انواع مسواک‌های جدید، پلاک‌های میکروبی را بهتر برمی‌دارند ولی در کاربرد عملی و تحقیقات، نشان داده شده است که هیچ یک برتری مشخصی بر دیگری ندارند و هیچ مسواکی قادر نیست همه پلاک‌ها را بردارد. به نظر دندانپزشکان، روش مسواک زدن صحیح مهم‌تر از نوع مسواک است.
▪ مسواک شما باید دارای سر کوتاه، الیاف نایلونی با نوک گرد و نرم یا متوسط باشد. سر الیاف وموهای مسواک در صورتی که گرد باشد، حین مسواک زدن لثه را کمتر تحریک خواهد کرد و احتمال آسیب لثه کاهش می‌یابد.
▪ یک مسواک خوب آن است که بعد از مدتی استفاده، پرزهای آن پخش و پلا نشود. شاید بگویید که همه مسواک‌ها بعد از مدتی این‌طور می‌شوند اما مسواک اگر خوب باشد به جای اینکه در مدت دو هفته خراب شود ?،? ماه بدون اینکه پرزهایش مشکلی پیدا کنند، کار می‌کند. واقعیت این است که تمیز کردن دندان‌ها وقتی امکان دارد که پرزهای مسواک خاصیت ارتجاعی خود را از دست نداده باشند.
دکتر شکیلا نیکنام
روزنامه خراسان


جلوگیری از پوسیدگی دندان‌ها در کودکان با رژیم غذائی مناسب - fafa38 - ۳-۴-۱۳۹۰ ۰۲:۵۲ صبح

یک رژیم غذائی خوب و تنظیم شده برای سلامت عمومی بدن ضروری است.
یکی از روش‌های پیشگیری از پوسیدگی دندان، کنترل رژیم غذائی کودک است. رعایت اوصل تغذیه مناسب از سوی والدین بسیار مهم می‌باشد چرا که آنان به‌عنوان الگوئی مؤثر در شکل‌گیری عادات غذائی سودمند یا زیان‌بار مطرح هستند.
غیر از غذاهای اصلی، میان وعده‌های غذائی می‌توانند نقش مهمی در سلامتی یا بیماری دندانی کودک ایفا کنند. نمی‌توان کودکان را از مصرف تنقلات منع کرد اما با به‌وجود آوردن نظمی صیحیح در مصرف آنها می‌توان از پوسیدگی دندانی پیش‌گیری نمود.
مصرف موادغذائی پوسیدگی‌زا مثل تنقلات، شیرینی و... باید حتی‌الامکان بعد از وعده غذائی باشد نه به‌صورت میان وعده؛ زیرا پس از مصرف مواد غذائی میزان بزاق افزایش می‌یابد تا مواد غذائی را از روی دندان‌ها به‌طور طبیعی پاک کند. نیم ساعت بعد از مصرف مواد غذائی، خصوصاً شیرینی‌جات، محیط دهان حالت اسیدی پیدا می‌کند. بدن با افزایش بزاق با این پدیده مبارزه می‌کند و محیط دهان را به حالت خنثی بر می‌گرداند.
چانچه شیرینی‌جات و تنقلات با فاصله کم خورده شود، بدن قادر نیست که با فاصله کم محیط دهان را به حالت خنثی برگرداند و با اسدیی شدن محیط دهان، پس از مصرف مواد شیرین، میزان پوسیدگی افزایش می‌یابد. چون در محیط اسیدی مینای دندان برای میکروب‌ها قابل نفوذتر می‌شود و ایجاد پوسیدگی تسهیل می‌گردد، به‌همین دلیل گفته شده که این‌گونه مواد (تنقلات، شیرینی‌جات...) بین وعده‌های غذائی و با فاصله کم خورده نشود.
● چاشت نیمروزی سودمند:
شیر، نان و پنیر، تخم مرغ پخته، ماست، میوه‌هائی مثل سیب و ذرت و آجیل.
چاشت نیمروزی غیر سودمند یا پوسیدگی‌زا: آب‌نبات، کیک، شیرینی، کلوچه، غلات شیرین شده برگه میوه‌های خشک، شیرعسل، آدامس‌های شکر‌دار، بیسکویت‌های شیرین و...
● توصیه‌های مهم:
بهتر است از مواد غذائی که حاوی شکر، نشاسته و مقدار زیادی چربی هستند پرهیز شود. در این صورت علاوه بر سلامت عمومی کودک، سلامتی دندانی او نیز تضمین خواهد شد.
▪ از خوردن تنقلاب چسبنده که مدت زیادی روی سطوح دندان باقی می‌مانند پرهیز شود.
▪ بهتر است مواد قندی و شیرین به‌همراه وعده‌های غذائی مصرف شوند چرا که در این هنگام بزاق بیشتری ترشح شده و این مواد شیرین توسط مواد غذائی دیگر از سطح دندان پاک می‌شوند.
▪ تعداد دفعات مصرف مواد قندی در روز کاهش یابد.
▪ بهتر است تنقلاب در یک ساعت مشخص در روز خورده شده و پس از آن دندان‌ها مسواک زده شوند.
▪ از خوردن تنقلات و شیرینی قبل از خواب پرهیز شود؛ زیرا هنگام خواب جریان بزاق کندتر بوده و قدرت پاک کنندگی کمتر می‌شود.
▪ بهترین تنقلاب برای کودکان در مدرسه ساندویچ‌های نان و پنیر و گردو یا میوه‌هائی مثل سیب یا سبزیجاتی مانند هویج می‌باشد.
▪ در هنگام صرف صبحانه‌های حاوی چای شیرین، مربا‌جات، عسل و... بهتر است لقمه آخر حاوی نان و پنیر باشد.
▪ نوشیدن روزانه ۴ ـ ۳ لیوان شیر موجب سلامت عمومی و دندانی کودک خواهد شد.
دکتر میترا صابرپور دندانپزشک کودکان
ماهنامه کودک


مشخصات یک مسواک مناسب - fafa38 - ۳-۴-۱۳۹۰ ۰۲:۵۹ صبح

مشخصات یک مسواک مناسببارها و بارها شده که بیماران از من در مورد مسواک خوب و اینکه چه خمیر دندانی را مصرف کنیم، سئوال کرده اند. فکر می کنم این سئوال در ذهن خیلی های دیگه باشه، به خصوص با این همه مسواک و خمیر دندانی که در بازار است و تبلیغات زیادی که وجود دارد آدم گیج می شود که معیار انتخاب خمیر دندان و مسواک خوب چیست؟ در این مطلب سعی می کنم چند نکته را برای افزایش آگاهی شما نسبت به این موضوع متذکر شوم.
در مورد خمیر دندان باید بگویم که اصلا حساسیتی نسبت به این موضوع نداشته باشید. چرا؟
راستش را بخواهید خمیردندان های مختلف فرق چندانی با هم ندارند، بخصوص که در رعایت بهداشت دهان و دندان نوع خمیر دندان حداقل نقش را دارد.
همه ی خمیر دندان ها شامل این مواد هستند: مواد شوینده، ساینده، کف کننده، خوشبو کننده، مواد حاوی فلوراید و یک BASE که ماده اصلی خمیر دندان را تشکیل می دهد.
همه خمیر دندان ها این مواد را دارند و تفاوت آنها جزئی است و بسته به نوع مواد خوشبو کننده یا نوع بسته بندی شاید اختلافی با هم داشته باشند که این اختلاف هم نقش چندانی در بهداشت دهان و دندان بازی نمی کند. به عنوان مثال خمیردندان سیگنال با پاوه هیچ فرقی ندارند و اینطور نیست که بگوییم حالا سیگنال چی هست؟! به تبلیغات در این موارد اهمیت ندهید.
نوع مسواک بر خلاف خمیر دندان از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. چرا ؟ چون نقش اساسی در بهداشت دهان و دندان دارد. شما بدون خمیر دندان می توانید به خوبی دندان هایتان را تمیز کنید، اما اگر مسواک خوبی نداشته باشید، این امر غیر ممکن است. برای همین سعی می کنم شرایط یک مسواک خوب را برایتان به طور مفصل توضیح دهم.
یک مسواک خوب آن است که بعد از مدتی استفاده، پرزهای آن پخش و پلا نشود. عکس بالا را نگاه کنید. این مسواک مفت هم نمی ارزد. می بینید که چقدر پرزهای آن پخش و پلا شده است. شاید بگویید که همه مسواک ها بعد از مدتی اینطور می شوند. نه اینگونه نیست. مسواک اگر خوب باشد، به جای اینکه دو هفته ای داغون شود، ۴-۳ ماه بدون اینکه پرزهایش مشکلی پیدا کنند، کار می کند.
حال چرا باید به پرزهای مسواک اهمیت داد؟ واقعیت این است که اگر به نوشته ای که در مورد نحوه مسواک زدن داشتم دقت کرده باشید، تمیز کردن دندان ها وقتی میسر است که پرزهای مسواک خاصیت FLEXIBILITY یا خاصیت ارتجاعی خود را از دست نداده باشند. خاصیت ارتجاعی پرز مسواک به حالتی گفته می شود که وقتی پرز مسواک را خم کردیم به حالت اولیه ی خود برگردد. این حالت باعث می شود که پرزها، مواد غذایی را به خوبی تمیز کنند. اگر این حالت وجود نداشته باشد موقعی که پرزهای مسواک را روی دندان می کشیم به جای اینکه مواد غذایی را تمیز کنند، از روی آن سُر می خورند و ردّ می شوند.
حال اگر مسواک خوبی داشته باشید، پُرزهای آن برای چندین ماه خاصیت ارتجاعی خود را حفظ می کنند. ولی پرزهای یک مسواک ارزان و نامرغوب بعد از چند بار استفاده، پخش و پلا می شود. اگر دیدید مسواکی اینگونه است، دیگر از آن نوع نخرید.
بعد از مسواک زدن و دندان ها و شستن آن، کف پرزهای مسواک را به خوبی بررسی کنید تا کاملا تمیز شده باشد، زیرا ما به تمیز بودن خود مسواک کمتر اهمیت می دهیم.
زیاد به این مسئله فکر نکنید که مسواک نرم بخریم یا زبر!! آنچه که مهم است دقت در تمیز کردن دندان ها و وضعیت پرزهای مسواک است.
از تجربه ی دندانپزشک خود در زمینه ی انتخاب مارک مناسب برای خرید مسواک استفاده کنید، چون این مارک در هر کشوری فرق می کند. در ضمن چندین مسواک با مارک های متفاوت وجود دارند که همگی خوب هستند.
مسواک هر چقدر هم خوب باشد، در مقابل لبه های تیز دندان پوسیده نمی تواند مقاومت کند و در این حالت، پخش و پلا شدن پرزهای مسواک، هیچ ارتباطی به نوع مسواک ندارد.
با توجه به اینکه ممکن است در هر شهری مسواک مرغوب در دسترس متفاوت باشد، لذا از ذکر اسامی مارک های مناسب خودداری می کنم.
اگر پُر کردگی های ناجور یا دندان های پوسیده ای دارید که دارای لبه های تیز هستند، این حالت ها به مسواک شما آسیب می رساند و با شکستن پرزها، خاصیت ارتجاعی آنها را از بین می برند. لذا هر چه سریع تر باید نسبت به ترمیم دندان ها و پر کرددگی های ناجور اقدام کنید و مسواکتان را هم عوض کنید.

پارسی طب


پستانک علیه دهان و دندان و گوش کودک - fafa38 - ۳-۴-۱۳۹۰ ۰۳:۰۹ صبح

پستانک علیه دهان و دندان و گوش کودکخیلی از پدر و مادرها وقتی برای خرید سیسمونی کودک می‌روند، پستانک را هم در فهرست خریدشان قرار می‌دهند ولی توصیه پزشکان و دندان‌پزشکان این است که از خرید پستانک صرف نظر کنید ‌چون ضررهای مکیدن پستانک برای کودک خیلی بیشتر از منافع کوتاه‌مدت آن است. پستانک حتی ممکن است در سخن گفتن کودک اختلال ایجاد کند و نظم دندانی او را برهم بزند...
شاید شما عادت داشته باشید تا کودکتان گریه کرد پستانک ویا شیشه شیر را در دهانش بگذارید ولی با این کار به کودکتان خیانت کرده‌اید. مکیدن انگشت، پستانک و سرشیشه به علت اثرگذاشتن روی ساختمان فک و دندان‌ها و جلو آمدن زبان می‌تواند باعث اشتباه تلفظ کردن کلمات توسط کودک و حتی در بعضی موارد ایجاد اختلال در بلع شود.
‌ ‌به طور طبیعی کودک باید تا چهار سالگی بتواند تلفظ کلمات را به طور صحیح ادا کند که البته برای تلفظ صحیح حرف «ر» و «ژ» شاید به زمان بیشتری نیاز باشد چراکه حرف «ر» آخرین حرفی است که کودک تلفظ آن را یاد می‌گیرد.
‌ ‌کارشناسان گفتار و زبان ‌به تمام پدران و مادران توصیه می‌کنند تا فرزندان خود را از ماه‌های اول تولد برای معاینات دوره‌ای و گرفتن شناسنامه سلامت به مراکز توان‌بخشی و درمانی ببرند و تلاش کنند پستانک را از فهرست وسایل مورد نیاز کودک حذف کنند. اگر کودک به مکیدن پستانک عادت دارد با کمک دندانپزشک سعی کنند این عادت را از سر کودک بیندازند. ‌البته بیشتر کودکان مکیدن انگشت و پستانک و دیگر اشیا را خود به خود در سنین ۲ تا ۴ سالگی ترک می‌کنند و همین باعث می‌شود که دندان‌ها و فکین دچار آسیب نشوند ولی بعضی از آنها این عادات را به مدت طولانی تکرار می‌کنند که ممکن است باعث بی‌نظمی در قوس‌های دندانی شده و ضمناً دندان‌های جلو بیرون زده شده و به هم نیایند.
● پستانک و پوسیدگی دندان‌ها
حتما شما هم دیده‌اید که برخی مادرها وقتی پستانک کودکشان روی زمین می‌افتد آن را بر می‌دارند، در دهانشان می‌گذارند تا احیانا تمیز شود و بعد آن را در دهان کوچولویشان می‌گذارند ولی دندانپزشکان به شدت با این کار مخالف‌اند چون با این کار باعث پوسیدگی دندان‌های‌شیری می‌شوند. دکترغلامحسین رمضانی، عضو هیات مدیره انجمن دندانپزشکان کودکان ایران می‌گوید: «میکروب‌های مولد پوسیدگی در کنار مواد قندی و تغذیه نامناسب به مرور زمان پوسیدگی‌های شدید دندانی را به دنبال می‌آورد.» هم‌زمان با رویش دندان‌ها در کودکان، میکروب‌های پوسیدگی‌زا نیز در دهان شروع به فعالیت می‌کنند که هر چه اقدامات بهداشتی ضعیف‌تر باشد، این میکروب‌ها فعالیت بیشتری خواهند داشت.
دکتر رمضانی با اشاره به این ‌باورهای غلط در خصوص بهداشت دهان و دندان می‌افزاید: «برخی از مادران نکات بهداشتی دهان و دندان کودک را به خوبی رعایت نمی‌کنند و در مواردی نیز با گذاشتن پستانک یا قاشق در دهان کودک به منظور تمیز کردن آن، عملا میکروب‌های پوسیدگی‌زا را وارد دهان او می‌کنند.» این متخصص در دندانپزشکی کودکان یادآور شد: «مشاهده شده است کودکانی که مادران آنها از وضعیت بهداشتی مناسبی برخوردار نیستند، ? برابر بیشتر از سایر کودکان دچار پوسیدگی‌های دندانی می‌شوند.»
● پستانک و گوش‌درد بچه‌ها
بد نیست بدانید ‌استفاده از پستانک، می‌‌تواند علاوه بر خطرات و زیان‌های قبلی، احتمال ابتلای شیرخوار به عفونت‌های گوش را ‌نیز افزایش دهد.به گزارش بی‌بی‌سی، در یک مطالعه که توسط محققان مرکز پزشکی اوترخت هلند انجام شده، مشخص شده کودکانی که از پستانک استفاده می‌‌کنند، تا ۹۰ درصد بیشتر از سایر کودکان در معرض خطر ابتلا به عفونت‌های مکرر گوش میانی هستند.
پیش از این بیشتر پزشکان به‌ طور تجربی اعتقاد داشتند که استفاده از پستانک، راه ورودی برای انواع باکتری‌هایی است که باعث عفونت گوش می‌شود اما شواهد پژوهشی نداشتند تا اینکه این مطالعه جدید انجام شد. در این مطالعه حدود ۵۰۰ کودک زیر ۴ سال، برای ۵ سال از لحاظ ابتلا به عفونت گوش میانی بررسی و پیگیری شدند و محققان از مقایسه گروهی از آنان که عادت به مکیدن پستانک داشتند، با آنها که این عادت را نداشتند، به این نتیجه رسیدند که این برداشت تجربی پزشکان صحیح است.
از آنجا که حلق و گوش، به هم مرتبط هستند، دهان راه خوبی برای ورود باکتری‌ها محسوب می‌شود، ضمن اینکه اولین نوبت عفونت، باعث حساس شدن مجاری و بدن کودک به آن باکتری خاص شده و دوره‌های بعدی عفونت را به ‌دنبال دارد. درمان عفونت گوش میانی معمولاً پرهزینه است و عوارض خاص خود را دارد، به همین دلیل، تکیه اصلی روی پیشگیری از این عفونت است.
اگر شیرخواری همزمان هم پستانک می‌‌مکد و هم به طور مکرر دچار عفونت گوش میانی یا «اوتیت مدیا» می‌‌شود، بهتر است به والدین او توصیه کرد او را از پستانک بگیرند.
استفاده از پستانک می‌‌تواند راه خوبی برای ورود عفونت‌های گوارشی نیز باشد چون کودک دائما پستانک‌ را از دهان خود بیرون می‌‌اندازد و دوباره آن را برمی‌دارد شاید اگر بررسی دقیقی روی ‌پستانک‌ها انجام ‌گیرد، مشخص شود که چه تعداد زیادی از انواع میکروب‌ها روی آن رفت‌وآمد دارند.
دکتر شکیلا نیکنام
روزنامه سلامت


رهایی ازبوی بددهان - fafa38 - ۳-۴-۱۳۹۰ ۰۳:۲۳ صبح

گر چه جایگاه اصلی بوی بد دهان دقیقاً‌ در زیر بینی است اما خیلی افراد مبتلا از وجود آن اظهار بی اطلاعی می كنند. داشتن نفس بدبو ( Halitosis ) یك عارض‍ه نا خوشایند است كه تاثیر مستقیمی بر روابط اجتماعی و شغلی افراد داشته و در اغلب موارد اطلاع از آن با شرمندگی همراه است.
عدم رعایت بهداشت مناسب دهان، بعضی از غذاهای خاص، استفاده از دخانیات و نوشابه های الكی و مصرف برخی از داروها در ایجاد بوی دهان نقش اصلی را دارند. در پاره ای از موارد نادر،‌ این عارضه ممكن است علت سیستمی نیز داشته باشد.
در بین عوامل ذكر شده مهمترین نقش در ایجاد بوی بد دهان بر عهدۀ حفرۀ دهان و به خصوص سطح پشتی زبان است. پرزهای زبان محل مناسبی است برای تجمع میكرو ارگانیسم ها و باقیماندۀ ذرات غذایی كه اغلب به بهداشت آن كمتر توجه می شود. مسواك زدن مختصر سطح پشتی زبان حتی می تواند باعث كاهش ۷۰ % در بوی بد دهان گردد.
عدم رعایت بهداشت و باقیماندن ذرات غذایی در بین دندانها و اطراف لثه،‌ علاوه بر تاثیر مستقیم در ایجاد بوی ناخوشایند، باعث پوسیدگی در دندانها و یا تشكیل آبسه و عفونت ها می گردند كه نتیجۀ آن تشدید شرایط نامطبوع در دهان است. وجود دندانهایی كه پر كردگی های قدیمی آنها دچار ترك و یا شكستگی در لبه ها شده اند و در زیر آنها عود پوسیدگی وجود دارد،‌ باید حتماً‌ مورد توجه قرار گیرند. همچنین بیماری های پریودنتال كه با خون روی و التهاب گسترده در لثه ها همراه هستند در ایجاد نفس بدبو نقش اساسی دارند.
مصرف بعضی از غذاها كه حاوی پیاز یا سیر می باشد،‌ باعث تشدید این عارضه می شود. این مواد پس از جذب و ورود به گردش خون به ریه ها منتقل شده و تا ساعتها آثار خود را در هنگام عمل بازدم نشان می دهند. مصرف بعضی از دهان شویه ها در این مورد ممكن است كمك كننده باشد.
خشكی دهان ( Xerostomia ) یكی دیگر دیگر از عوامل اصلی در ایجاد بوی بد دهان می باشد. در شرایط عادی جریان بزاق می تواند باعث حذف بعضی از عوامل و اجزای موثر در بوی بد دهان گردد. كاهش یا قطع جریان بزاق باعث تشدید عوامل موثر در این عارضه می گردد،‌همچنین موجب افزایش میزان پوسیدگی های دندانی می شود كه به نوبۀ خود در ایجاد بوی بد دهان نقش قابل توجهی دارند.
مصرف بعضی از داروها،‌ایجاد اختلال در عملكرد غدد بزاقی، رادیو تراپی های گسترده و تنفس همیشگی دهانی، از عوامل ایجاد خشكی دهان و بوی بد ناشی از آن می باشد.
در صورتی كه علت بوی بد دهان با بررسی و درمان های دندانپزشكی برطرف نگردد،‌باید علت های سیستمی را جستجو كرد. از مهمترین عوامل سیستمی می توان، عفونت های موضعی در بینی، ‌لوزه ها و ریه، سینوزیت مزمن، برنشیت، دیابت، بیماری های سیستم گوارشی و اختلال در عملكرد كلیه و كبد را نام برد.
● توصیه به مبتلایان
▪ اولین قدم در برطرف كردن بوی بد دهان داشتن بهداشت مناسب دهانی است كه استفاده مرتب از مسواك و نخ دندان و البته،‌با روش صحیح آن و همچنین مسواك نمودن قسمت پشتی زبان بسیار موثر خواهد بود.
▪ ملاقات های دوره ای با دندانپزشك را فراموش نكنید. مراحل اولیۀ بیماری های لثه، پوسیدگی های مخفی دندانی،‌ پر كردگی هایی كه باید تعویض شوند و پوسیدگی هایی كه عود مجدد پیدا كرده اند توسط دندانپزشك قابل تشخیص است.
▪ اگر از دندان های مصنوعی متحرك استفاده می كنید، بعد از هر وعد غذایی و قبل از خواب، آنها را در آورده و كاملاً شستشو دهید. استفاده از محلو های ضد عفونی كننده در بعضی از موارد ضروری خواهد بود.
▪ استفاده از دخانیات و نوشابه های الكلی را قطع كرده یا مصرف آنها را به حداقل كاهش دهید.
▪ اگر دچار خشكی همیشگی در دهان هستید با دندانپزشكان مشورت كنید. مصرف آدامس های بدون قند و استفاده از مایعات جایگزین بزاق بسیار سودمند خواهند بود.
▪ بعضی از دهان شویه ها در برطرف كردن بوی بد دهان موثرند. فقط در صورت مشورت با دندانپزشكان از آنها استفاده نمایید.
▪ از دندانپزشكتان بخواهید نحوۀ صحیح استفاده از مسواك و نخ دندان را برایتان تشریح نمایید. استفاده غیر صحیح كمك چندانی به بهداشت دهان و به خصوص برطرف كردن بوی بد دهان نمی كند.

وب سایت رسمی دکتر ابراهیم رزم پا
__________________


دندان ها از ایدز خبر می دهند - fafa38 - ۴-۴-۱۳۹۰ ۰۷:۲۵ عصر

دندان ها از ایدز خبر می دهندآشناترین عامل تخریب دندان ها پس از مواد غذایی قندی مصرف دخانیات است. مصرف دخانیات احتمال ابتلا به بیماری های دهان و دندان را افزایش می دهد. در واقع محیط دهان به عنوان نخستین محل از تماس مستقیم با دود و حرارت ناشی از مصرف دخانیات ، آسیب می بیند چرا که دود ناشی از سیگار، قلیان ، پیپ و جویدن تنباکو سبب بروز زخم ، پررنگ شدن و کاهش ارتفاع لثه و تغییر رنگ دندان ها می شود. استعمال دخانیات باعث سرعت در رشد پلاکهای میکروبی دندان ها می شود و به علت مسکن بودن ، عاملی درپیشرفت پوسیدگی های دندان به شمار می آید.
● مصرف دخانیات
آیا می دانید که سرطان مخاط دهان (Squamoua cell) بیش از ۴۰ درصد سرطان های بدخیم را در کشورهای هند، جنوب آفریقا، جنوب شرقی آسیا و فرانسه تشکیل می دهد؟
سرطان دهان وخیم ترین و حادترین ناراحتی ناشی از مصرف دخانیات است. سرطان زبان ، کارسیومای کف حفره دهان و مخاط گونه نیز از دیگر عوارض مصرف دخانیات است و خاطرنشان می شود که مهمترین ناحیه مستعد سرطان در صورت و دهان ، مخاط دهان ، زبان ، لب و درمراحل حادتر، غدد بزاقی و استخوان فک است ؛ بعلاوه تحرک کمتر عضلات اطراف دهان ، گرایش مصرف کنندگان دخانیات به مصرف قند، مراجعه نکردن به دندانپزشک به علت کاهش احساس درد را می توان سبب پیشرفت پوسیدگی و در نهایت از دست دادن دندان ها برشمرد.
● تغذیه و دندان
پوسیدگی دندان ها درواقع یک بیماری عفونی است که میزان شیوع آن ۵ برابر بیشتر از آسم ، بیماری های قلبی و دیگر بیماری هاست. آمار نشان می دهد حدود ۲۰ تا ۵۰ درصد از کودکان تا حدود ۸۰ درصد پوسیدگی در دندان هایشان دارند. پوسیدگی دندان می تواند به علت دلایل ژنتیکی باشد، اما تغذیه نقشی مهم در این افراد دارد.
● فلوراید
نخستین ماده برای جلوگیری از پوسیدگی ها فلوراید است که به طور موضعی مصرف می شود. برای مثال به آب مصرفی یک منطقه فلوراید اضافه شد. پس از مدتی دیده شد میزان وقوع پوسیدگی دندان ها ۴۰ تا ۶۰ درصد کاهش پیدا کرد که قابل توجه است. فلوراید از ۳ طریق می تواند تاثیرگذار باشد؛ در تماس با مینای دندان و با ترکیب شدن با فسفر و کلسیم دندان ، ایجاد ترکیبی پایدار می کند که ضدپوسیدگی است و مانع نفوذ باکتری ها به دندان می شود.
فلوراید روند خودترمیمی دندان ها را که موجب ساخته شدن مواد معدنی روی دندان می شود، تسریع می کند، همچنین با دخالت در سیر شکل گیری باکتری ها مانع تکثیر و ازدیاد آنها می شود.
● مواد معدنی
مواد معدنی در آب و خاک وجود دارد و از این راه می تواند از طریق مستقیم (خوردن آب) یا غیرمستقیم (مصرف مواد غذایی) وارد بدن شود. کمبود مواد معدنی در کودکان سبب تاخیر در رویش دندان ها و تسریع پوسیدگی و افتادن زودرس دندان ها می شود. با عوض کردن رژیم غذایی و جایگزینی رژیم غذایی غنی از مواد معدنی بویژه کلسیم و فسفر تمام این مشکلات برطرف خواهد شد. اهمیت این مساله آنچنان است که حتی دیده شده ۹۷ درصد نوزادان مادران بارداری که تغذیه مناسبی نداشته اند، مشکلات دندان و استخوان داشته اند.
از طرف دیگر، ۵۷ درصد از نوزادانی که با شیر مادر تغذیه شده اند، این مشکلات را ندارند.
● درمان خشکی دهان
دهان خشک به علت کاهش ترشح بزاق به وجود می آید. کاهش حجم بزاق در دهان منجر به خشک شدن بافت دهانی می شود و این مساله حساس ترشدن دهان و دندان ها نسبت به عفونت ها و بیماری هایی مانند پوسیدگی دندان را در پی دارد. خشکی دهان همچنین باعث می شود حرکات لبها و زبان و همچنین بلعیدن ، دردناک و مشکل شود. کاهش ترشح بزاق در افراد سالخورده و بیمارانی دیده می شود که تحت درمان با اشعه در ناحیه غدد بزاقی قرار دارند. البته خشکی دهان می تواند در پی برخی بیماری ها نیز ایجاد شود.
به علت اهمیت و نقشی که بزاق در دهان دارد و آسیب های ناشی از کمبود آن مساله درمان اهمیت ویژه ای دارد. درمان و تسکین موقت برای این مشکل وجود دارد. از آن جمله به کار بردن بزاق مصنوعی است ، به صورت محلول هایی که درون دهان چکانده می شود و سطح دهان را مرطوب می کند، اما با تحت تاثیر قرار دادن غدد بزاقی است که می تواند اثر طولانی تر و مفیدتری داشته باشد. این امر از طریق ژن درمانی صورت می گیرد. بعضی مواقع که خشکی دهان در مراحل اولیه است ، جویدن آدامس می تواند کمک کننده باشد.
● رفع خشکی دهان با سلولهای بنیادی
یکی از یافته های جدید علم پزشکی شناسایی و جدا کردن نوع جدیدی از سلولها در داخل بدن پستانداران ، به نام سلولهای بنیادی است که به دلیل داشتن پتانسیل های بالا در زمینه تقسیم شدن ، تمایز به سلولهای تخصصی بدن و نیز توانایی آنها در ترمیم بافتی بسیار مورد توجه دانشمندان قرار گرفته اند. در محیط اطراف دهان هم غددی داریم به نام غدد بزاقی که وظیفه ترشح بزاق را به عهده دارند که به دلیل ابتلا به بیماری های مختلف عملکرد خود را از دست می دهند و فرد را مبتلا به خشکی دهان می کنند که عوارض ناخوشایندی از جمله تکلم و بلع نادرست و نامناسب و سایر موارد را دارد.
با مطالعه روی سلولهای بنیادی امید تازه ای برای درمان بیماران خشکی دهان بوجود آمد که با کمک سلولهای بنیادی بتوان سلولهای غدد بزاقی را ساخت.
● سلولهای بنیادی در دندان های شیری
بتازگی پژوهشگران ، در دندان های شیرخواران ، سلولهای بنیادی را یافته اند. سلولهای بنیادی ، سلولهایی هستند که قابلیت تبدیل به انواع دیگر سلولها را دارند. این سلولهای تازه کشف شده ، می توانند در ترمیم دندان های تخریب شده مورد استفاده قرار بگیرند یا حتی برای درمان آسیبهای عصبی و بیماری های تحلیل برنده ای که در حال حاضر درمانی برای آنها متصور نیست به کار روند. اعتقاد بر این است که این سلولها، سریع تر از سلولهای بنیادی افراد بزرگسال رشد می کنند و قابلیت تبدیل شدن به انواع بیشتری از سلولها را دارا هستند.
● افزایش بیماری های قلبی ، دیابت و زایمان زودرس
براساس تحقیقات انجمن پزشکی و دندانپزشکی امریکا، عفونت های مزمن دهان و دندان باعث افزایش بیماری های قلبی ، دیابت و زایمان زودرس می شود. براساس نتایج این تحقیقات ، باکتری های دهانی می توانند به جریان خون راه پیدا کنند و سبب التهاب سایر بخشهای بدن و افزایش پاسخ سیستم ایمنی شوند. بر این اساس احتمال زایمان زودرس قبل از ۳۲ هفته در زنانی که مبتلا به بیماری های لثه هستند ۲.۵ برابر سایرین است و نوزادان این زنان بیشتر در معرض خطر ناتوانی و حتی مرگ هستند.
● علائم اولیه ایدز در دهان
ویروس های مختلف به سلولها و بافتهای مختلفی از بدن حمله می کنند. ولی HIV به سیستم ایمنی حمله می کند. سیستم ایمنی ، گروهی از سلولها هستند که بدن را در برابر انواع عفونت ها محافظت می کند و بدون آنها توانایی بدن برای مبارزه با انواع عفونت ها تضعیف می شود. لذا وقتی ویروس HIV وارد بدن فردی شود، بتدریج قدرت دفاعی بدن وی ضعیف می شود و این فرد در برابر انواع بیماری ها و عفونت ها حتی آنهایی که در حالت عادی بیماری زا نیستند آسیب پذیر می شوند.
این روند قابل رویت نیست و راهی وجود ندارد تا با نگاه کردن به افراد بگوییم که آیا به HIV مبتلا هستند یا خیر ولی آزمایش خون می تواند پس از چند ماه از اولین تماس ، ویروس را در خون آشکار کند. افراد آلوده به HIV ممکن است سالها کاملا سالم بمانند و حتی خودشان ندانند که آلوده هستند. ولی در این دوره یا در دوره نهفته بیماری بعضی افراد می توانند علائم دهانی خاصی داشته باشند که توجه به آنها در تشخیص بموقع این بیماری می تواند کمک کننده باشد.
مثلا فرد دچار عفونت قارچی یا کاندیدای مقاوم به درمان در دهان شود. منظور ازکاندیدا ضایعات شیری رنگ یا سفید روی زبان ، سطح داخلی گونه ها و گاهی سقف دهان ، لثه ها و لوزه ها می باشد. یا فرد متوجه خطوط سفیدی در کناره زبان خود شود که ما اصطلاحا لکوپلاکیای مویی به آن می گوییم یا آفتهای متعدد در نواحی مختلف دهان ایجاد شود که مرتب عود می کند و به راحتی درمان نمی شود یا تبخال های مزمن و طولانی مدت چه در داخل دهان چه لب. با مشاهده چنین علائمی دندانپزشک باید بیمار را مشکوک به ایدز فرض کند.
دندانپزشک با پوست صدمه دیده نباید برای بیمار کار مستقیم دندانپزشکی انجام دهد. چنانچه مجبور به انجام کار شد، محل زخم را با یک پوشش مناسب بپوشاند و دستها را با آب و صابون ، بلافاصله پس از تماس با خون یا مایعات دهان بشوید. هنگامی که دستکش حین کار سوراخ شد، بلافاصله باید خارج شده ، دستها با دقت شسته شوند و دستکش تعویض شود. پس از زخمی شدن دست توسط سوزن در حین کار، اجازه دهد خونریزی ناشی از نوک سوزن تداوم یابد و سپس محل را با آب صابون بشوید و سپس اقدامات لازم را انجام دهد.
پونه شیرازی
روزنامه جام‌جم


چرا دندان عقل را باید کشید؟ - fafa38 - ۴-۴-۱۳۹۰ ۰۷:۳۶ عصر

[تصویر: 1b51895bece63e3427197efab5c13805.jpg]
چرا دندان عقل را باید کشید؟دندان پزشکان می گویند بهترین سن برای جراحی دندان عقل زیر سن ۲۰ سالگی است، چرا که عوارض و درد کمتری دارد.
دندان عقل به سومین دندان آسیاب بزرگ اطلاق می‌شود. این دندان کمی دیرتر از دندان‌های دیگر رشد می‌کند و در سنین ۱۷ تا ۲۱ سالگی‌ می‌روید. با رشد انسان و کوچک شدن فک، فضا برای رشد دندان عقل محدود شده و در نتیجه دندان عقل خود را به شکل نهفته و نیمه ‌نهفته نشان می‌دهد.
تحقیقات انجام شده در زمینه دندان‌های عقل نشان می‌دهد که این دندان‌ها در بسیاری ازموارد، مشکل‌ساز بوده و به جراحی ختم شده‌اند.
دندان‌های عقل بعد از پوسیدگی، موجب پوسیدگی دندان‌های مجاور (مانند تصویر بالا) و عفونت در اطراف می‌شود و گاهی نیز با بستری ‌شدن در بیمارستان و جراحی همراه است.
از طرفی دندان عقل با توجه به اینکه در آخرین ردیف دندان‌ها رشد می‌کند وجای کمی برای رشد آن وجود دارد، به دندان‌های‌ مجاور فشار آورده و سبب کج قرار گرفتن دندان‌های دیگر می‌شود.
همچنین این دندان‌ها باعث بروز دردهایی در ناحیه مفصل فک، گوش، چشم و سر می‌شود و برای مقابله با پیدایش چنین دردهایی، بهتر است که دندان‌های عقل توسط پزشک متخصص کشیده شود.
درآوردن دندان‌های عقل در سنین سالمندی ممکن است این مشکلات را به همراه داشته باشد:
▪ با افزایش سن ریشه‌ها قطورتر شده و ممکن است کشیدن دندان را سخت‌تر کند،
▪ التیام ضعیف‌تر بعد از کشیدن دندان،
▪ پوسیدگی دندان‌های مجاور،
▪ احتمال فک جوش شدن دندان،
▪ احتمال شکسته شدن استخوان در افراد پیر در حین جراحی و درآوردن دندان،
▪ کاهش تحمل بیمار به دلیل شرایط سنی و درمان‌های پزشکی از قبیل مصرف داروهای قلبی، ریوی و ... .
توجه کنید که اگر این دندان تصمیم به رویش و قرار گرفتن در محیط دهان را داشته باشد، پیش از این‌که شما تولد ۲۰ سالگی را جشن بگیرید، سر و کله‌اش در دهانتان پیدا می‌شود.
بنابراین اگر تا این سن خبری از دندان عقلتان نشده است، باید به فکر جراحی آن و خارج کردنش باشید.
اگر سن شما از ۴۰ سالگی گذشته است و هیچ مشکلی با دندان عقل تان ندارید، بهتر است دیگر به فکر خارج کردن آن نباشید، چون بعید به نظر می‌رسد بعد از این نیز دچار بیماری‌های لثه، پوسیدگی و یا تغییرات کیستیک در اطراف این دندان شوید.
فقط کافی است هر ۱ یا ۲ سال یک‌بار، یک عکس رادیوگرافی از دندانتان تهیه کنید تا مطمئن شوید هیچ عارضه جانبی وجود ندارد.
● ردپای عفونت دور دندان عقل
گاهی در پشت دندان عقل تان، یک تکه از مخاط قرار دارد که گاهی روی سطح دندان عقل را می‌پوشاند که با فشار دندان‌های بالا زخمی می‌شود.
گاهی هم مواد غذایی زیر این گوشت اضافی گیر می کند و میکروب ها هم به این محل هجوم می‌برند، بنابراین چیزی نمی‌گذرد که در اطراف دندان عقل تان یک عفونت دردناک و بدبو ایجاد می‌شود.
در این شرایط شما باید به دندان پزشک مراجعه کنید تا زیر این بافت اضافی را شستشو داده و باقیمانده مواد غذایی را پاک کند، ولی برای این‌که پس از این دیگر با این مشکل روبرو نشوید، باید با جراحی دندان عقل و خارج کردن آن، این محل تجمع خرده‌های غذایی و میکروب ها را برای همیشه از بین ببرید.
● وقتی عقل راهش را گم می‌کند
گاهی دندان عقل شما کاملاً به صورت افقی در استخوان فک قرار گرفته است و به‌جای این‌که عمودی بالا بیاید به سمت جلو، حرکت می‌کند. در این شرایط ریشه دندان آسیای دوم را قربانی حرکت نادرست خود می‌کند.
اگر شما در این شرایط برای جراحی دندان عقل‌تان اقدام نکنید، پس از مدتی ریشه دندان آسیای دومتان تحلیل می‌رود و باید ریشه این دندانتان را نیز درمان کنید. بنابراین با گرفتن یک عکس رادیوگرافی، از رویش صحیح دندان عقلتان مطمئن شوید.
● عقل فدای ارتودنسی
گاهی ممکن است شما فضای کمی برای حرکت دادن دندان ها و مرتب کردنشان داشته باشید. در این شرایط گاهی متخصص ارتودنسی قبل از شروع درمان ارتودنسی به شما توصیه می‌کند دندان عقل تان را با جراحی از دهان خارج کنید؛ به‌ویژه هنگامی که لازم است برای مرتب کردن دندان هایتان، دندان های آسیاب را عقب بکشید.
همچنین گاهی شما دندان هایتان را ارتودنسی می‌کنید و همه دندان ها پس از خاتمه مدت درمان مرتب می‌شوند، ولی هنوز مقداری شلوغی در دندان های جلوی فک پایین باقی است.
در این مورد نیز ممکن است دندان پزشکتان به شما توصیه کند که دندان عقلتان را جراحی کنید تا این بی‌نظمی اندک باقی‌مانده نیز برطرف شود.

ویستا


نفستان را خوشبو کنید! - fafa38 - ۴-۴-۱۳۹۰ ۰۷:۵۳ عصر

دهان به علت ترشحات غدد بزاقی همیشه مرطوب است. میزان ترشح بزاق در یک شخص سالم معادل ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ میلی لیتر در روز است و میزان تولید به عوامل متعددی از جمله سن، جنسیت، ساعات متفاوت روز، ماههای مختلف سال، حالات روحی و وضعیت غذایی بستگی دارد. بزاق بدون رنگ است، کمی ‌حالت چسبندگی دارد و با داشتن انواع ترکیبات آلی و معدنی، محیط مناسبی برای رشد باکتری‌ها در دهان است.‏
باکتری‌های دهان می‌توانند روی مواد موجود در بزاق مخصوصاً ذره‌های غذا در میان دندانها تأثیر بگذارند و بر اثر عمل تخمیر و فساد، گازهای بدبو تولید کنند؛ بنابراین عمل باکتری‌ها در دهان را می‌توان مهمترین عامل تنفس بدبو به حساب آورد. علاوه براین، باکتری‌های موجود در دهان می‌توانند با تأثیر بر مواد قندی، اسیدهای آلی تولید کنند، این اسیدها ممکن است به تدریج باعث پوسیدگی دندانها بشوند. برخی از باکتری‌های دهان درعمق دندانها و اطراف لثه فعالیت بیشتری دارند و می‌توانند بیماری‌های عفونی لثه و دندان را موجب شوند. در طول روز به علت باز و بسته شدن دهان و در نتیجه دفع گازهای تولید شده توسط باکتری‌ها از شدت بوی دهان کاسته می‌شود.‏
علاوه براین در طول روز بلع بزاق به تنهایی یا همراه با مواد غذایی، از تجمع باکتریهای داخل دهان می‌کاهد و موجب کاهش متابولیسم باکتری‌ها در دهان می‌شود. به عکس در طول شب به علت محبوس شدن گازهای تولید شده در دهان و تولید ترکیبات متعدد مخصوصاً توسط باکتری‌هایی که برای رشد به کمی ‌اکسیژن نیاز دارند، بوی دهان شدت می‌یابد. در حقیقت تنفس بد بوی صبحگاهی دهان، در رابطه مستقیم با فعالیت شبانه باکتری‌ها در دهان است. بیشتر میکروب‌های موجود در دهان بیماری‌زا نیستند و جزء ساکنان طبیعی دهان انسان سالم به حساب می‌آیند. در دهان، انواع میکروبهای بیماری‌زا نیز موجود است که در شرایط خاص قادر به تولید بیماری‌های عفونی در دهان و سایر قسمت‌های مجاور هستند. میکروبهای موجود در دهان می‌توانند به سادگی توسط بزاق از فردی به فرد دیگر با جمعیت میلیونی منتقل شوند. تعداد میکروبهای موجود در دهان به حدی زیاد است که هر انسان در هنگام صحبت کردن، میلیونها میکروب را با ترشح‌های فوق‌العاده کوچک بزاق درهوای اطراف خود پراکنده می‌کند.
اگر فردی دهانش همیشه بوی بد نمی‌دهد و گاهی چنین می‌شود، بدون شک باید نشانه‌هایی ازیک بیماری را در بدن خود حس کند و بی درنگ درصدد رفع بوی بد دهان و شناخت بیماری برآید. بوی بد ناگهانی دهان می‌تواند ناشی از دلایل زیر باشد:‏
- عفونت و تورم لثه‌ها یا آبسه دندان‏
‏- عفونت گلو یا متورم شدن آن
‏- سینوزیت
‏- عفونت ریه
‏-‏Sjogren‏ (بیماری که در آن چشم و دهان به طور مزمن خشک می‌شوند)‏
‏- بیماری ناشی از الکلی بودن افراد‏
‏- بیمارهای کلیه که درآن کلیه‌ها قادر نیستند به درستی سموم را به خارج بفرستند‏
- یبوست
‏- بیماری کبد‏
بعضی اوقات بوی بد دهان از میکروبی به نام «هلیکوباکتر پیلوری» است. این میکروب در جهاز‌هاضمه باقی می‌ماند و ممکن است تولید زخم معده بکند و درهرحال بوی بد دهان را باعث شود. در این موارد ضمن این که به پزشک معالج خود مراجعه می‌کنید با انجام آزمایش‌های لازم و پیگیری‌های مداوم درصدد رفع این عارضه برآیید، چون در مراحل بعدی می‌تواند خطرناک تر باشد.‏
با رعایت بهداشت دهان می‌توان میکروبهای دهان و در نتیجه اعمال ناخواسته آنها را به حداقل رساند. بهترین روش برای کاهش میکروبهای دهان، شستشوی مداوم دهان و دندانها پس از صرف غذا (مخصوصاً هنگام شب) است. شستشو موجب خارج شدن ذره‌های موجود در حفره دهان می‌شود و در اصل با حذف مواد غذایی مورد نیاز میکروبها، از جمعیت آنها کاسته می‌شود. به خصوص عامل مؤثری در به حداقل رساندن میکروبهای دهان و ممانعت از پوسیدگی دندانها است. مواد پروتئینی مانند ذره‌های گوشت در بین دندانها محیط مناسبی برای رشد باکتریها ایجاد می‌کند. بنابراین بوی بد دهان اغلب در ارتباط با فساد مواد پروتئینی است. بلع بزاق، نوشیدن مایع‌ها، دفع بزاق و شستشوی دهان با مواد شیمیایی ضدمیکروب از جمعیت میکروبهای دهان به میزان قابل ملاحظه‌ای می‌کاهد. اگرچه پس از چند ساعت جمعیت میکروبها دوباره به حالت اولیه برمی‌گردند، اما مصرف مواد ضدبومانند آدامس، پوششی بر روی تنفسهای بدبو است و به علت بالا بردن ترشح بزاق و بلع بزاق از جمعیت میکروبها می‌کاهد.‏
ناگفته نماند که آدامس و ترکیبات مشابه به علت داشتن قندهای ساده باعث رشد باکتریهای موثر برپوسیدگی دندان‌ها می‌شود.‏
از دیدگاه طب نتروتپ، تغذیه دربوی بد دهان بسیار اهمیت دارد. سعی کنید حدود دو لیتر آب در روز بنوشید. همچنین از خوردن گوشت تا آن جایی که امکان دارد، پرهیز و به جای آن از پروتئینهای گیاهی استفاده کنید. همچنین بیشتر از غذاهای بخارپز و آب‌پز و سبزی‌های تیره که دارای کلروفیل زیاد هستند استفاده کنید.
از ادویه‌ها کمتر استفاده کنید. سعی کنید به غذای خود کمی ‌نمک برای مزه و زعفران به عنوان ادویه بزنید. از مصرف مواد غذایی مانند سوسیس، کالباس، چیپس، پفک و ... خودداری کنید.‏
می‌توانید یک قاشق چایخوری جوش شیرین را در نصف لیوان آب گرم حل کنید و وقتی ولرم شد مقداری از آن را در دهان نگاه دارید و مزمزه کنید و دندانها و دهانتان را با آن کاملاً بشویید. بدین طریق، هم دندانهای تمیز و شفافی خواهید داشت وهم نفس تازه و خوشبویی پیدا می‌کنید. بد نیست بدانید چنانچه پوست شما دچار آفتاب سوختگی شده است اگر خمیری از جوش شیرین درست کنید و روی آن بگذارید بسیار مؤثر خواهد بود.

روزنامه اطلاعات


ارتودنسی - fafa38 - ۴-۴-۱۳۹۰ ۰۸:۰۲ عصر

[تصویر: 92c2d815952576a657a00bb216e2b95a.jpg]

ارتودنسیارتودنسی (orthodontics) از دو كلمه ارتو (ortho) به معنی ردیف و منظم و دنسی (Dons) به معنی دندان تشكیل شده است كه این دو كلمه دارای ریشه یونانی می باشد، بنابراین ارتودنسی به دندانهای ردیف و مرتب اشاره دارد.
● چرا به درمان ارتودنسی نیاز داریم؟
افراد به دلایل مختلف تمایل دارند كه دندانهای ردیف و منظم داشته باشند، ولی سلامتی دندانها مهمترین دلیل می باشد. اگر دندانهای شما در موقعیت خوبی نباشد پوستگی دندان و بیماریهای لثه ایجاد می شود. ظاهر بیمار دلیل دیگری برای استفاده از دستگاه ارتودنسی می باشد و تعدادی از بیماران نیز ممكن است به علل زیبایی به درمان ارتودنسی علاقه مند باشند.
● مال اكلوژن (ناهنجاری دندانی فكی)
مال اكلوژن به درجات مختلف از ناهنجاری دندانی- فكی و بد بسته شدن دندانها اشاره می كند و در این حالت دندانها و فكین در هماهنگی با هم نمی باشند.
● دلایل مال اكلوژن (ناهنجاری دندانی- فكی)
ممكن است ارثی باشد. برای مثال: اندازه دندانهای پدر شما بزرگ باشد و مادر شما دارای فك كوچكی باشد دراین حالت ممكن است شما اندازه فك را از مادرتان و اندازه دندانها را از پدر به ارث ببرید و لذا فك شما توانایی جای دادن تمامی دندانها را نخواهند داشت.
عادت اشتباه از قبیل مكیدن انگشت، جویدن ناخن، قرار دادن زبان بین دندانها، تنفس دهانی وعلل دیگری نیز می تواند دلیلی برای ناهنجاری دندانی- فكی باشد، زیرا این عوامل با فشاری كه به دندانهای شما وارد می نماید آنها را از موقعیت صحیح خود خارج می نماید.
● انواع مال اكلوژن (ناهنجاری دندانی - فكی)
دو نوع از مال اكلوژن شایع می باشد. شایع ترین آنها مال اكلوژن اسكلتی یا ناهنجاری دندانی فكی می باشد كه مشكل اصلی مربوط به اسكلت فك (استخوان) می باشد، برای مثال رشد فك بالا و پایین نسبت به یكدیگر هماهنگ نمی باشد.
مال اكلوژن دیگر، مال اكلوژن دندانی (ناهنجاری دندانی) می باشد و هنگامی است كه دندانها خارج از موقعیت صحیح خود قرار داشته، یا دندان چرخش دارد یا این كه بین آنها فضا بیش از حد موجود باشد و یا به علت كمبود فضا ازدحام دندانها مشاهده شود و نیز این كه به علت كشیدن نابجای یك دندان موقعیت سایر دندانها دچار اشكال شده است.
● چرا دندانها باید ردیف و منظم شوند؟
دندانهای نامرتب به علت دشواری آنها برای تمیز كردن باعث تجمع مواد غذایی شده و عاملی برای پوسیدگی و بیماریهای لثه می باشد. همچنین آنها برای توانایی جویدن اختلال ایجاد می نمایند كه به نوبه خود می تواند برای سلامتی عمومی نیز مضر باشد. در مواردی نیز مال اكلوژن اختلالات گفتاری (اشكال در تلفظ كلمات) ایجاد می نمایند. خوشبختانه درمان ارتودنسی در اكثر موارد قادر به رفع این مشكلات است.
ارتودنتیست معمولاً دستگاههای مختلفی برای درمان به كار می برد كه شامل براكت (Bracket) بند (Band) سیم (Wire) هدگیر (Head gear) الاستیك (Elastic) ودستگاههای متحرك می باشد. این وسایل با ایجاد نیروی مناسب روی دندانها، را به موقعیت صحیح حركت می دهد كه ظاهر و لبخند بیمار را نیز به نحوه مؤثری تحت تأثیر قرار خواهد داد.
● زمان درمان
ارتودنسی یك درمان دو یا سه جلسه ای نیست. زمان درمان و كنترل بعد از آن ممكن است ۲ تا ۳ سال به طول انجامد. استفاده از دستگاههای ارتودنسی بایستی به طور منظم و طبق دستور ارتودنتیست انجام گیرد. طی زمان درمان شما باید پس از هر غذا مسواك نمایید و از خوردن بعضی غذاها اجتناب نموده و جلسات ویزیت خود را با ارتودنتیست دقیقاً رعایت نمایید. در ضمن دندانپزشك شما بایستی از نظر بررسی پوسیدگی و احتمالاً ترمیمهای لازم و نیز جرم گیری هر شش ماه یك بار شما را كنترل نماید.
● انواع مشكلات ارتودنسی
دندانها در صورتی كه در موقعیت صحیح خود باشند می توانند در تمام عمر در عمل جویدن و حفظ سلامتی فرد مؤثر باشند. متأسفانه ناهنجاریهای دندانی و فكی غالباً اتفاق می افتد. دندانها می توانند نهفته باشند، چرخش پیدا كنند و بین آنها فضای بیش ازحد باشد یا كمبود فضا موجب درهمی آنها باشد و نیز ممكن است موقعیت فك بالا و پایین نسبت به هم هماهنگ نباشد. خوشبختانه اكثر این مشكلات می تواند با درمان ارتودنسی رفع گردد. مشكلات ارتودنسی به ۳ گروه اصلی تقسیم می شود كه عبارتند از:
▪ ناهنجاری كلاس ۱
▪ ناهنجاری كلاس ۲
▪ ناهنجاری كلاس۳.
هر یك از این حالات درمان خاصی را می طلبد. همچنین ممكن است تركیبی از مشكلات بالا موجود باشد.
كلاس ۱) این حالت وقتی است كه فكها در موقعیت صحیح بوده ولی دندانها در موقعیت صحیح نسبت به هم نباشند. اندازه دندانها ممكن است نسبت به اندازه فك خیلی بزرگ یا خیلی كوچك باشد و جویدن را با اشكال مواجه می سازد و همچنین به روی زیبایی تأثیر دارد.
كلاس ۲) این حالت هنگامی است كه فك بالا رشد بیش از حد داشته و یا موقعی است كه فك پایین رشد كافی نداشته وعقب تر واقع شده است.
كلاس ۳) این وضعیت نسبت به سایر موارد نادرتر می باشد و هنگامی است كه فك پایین رشد بیشتر از حد داشته باشد، این وضعیت در جویدن مشكلات خاصی ایجاد نموده و در مجموع بر سلامتی فرد تأثیر دارد.
در سنین پایین با درمان ارتودنسی به تنهایی رفع اشكال می شود ولی در سنین بالا درمان ارتودنسی و جراحی مشتركاً بایستی انجام شود.
● تصمیم به درمان
در خلال اولین ویزیت، ارتودنتیست وضعیت دندانها و فكین را بررسی می نماید و نوع ناهنجاری را تعیین می نماید. رادیوگرافیهای تشخیصی نیز در این جلسه بررسی می شود و ارتودنتیست در این موقع نیز می تواند به بیمار یا والدین او نیاز یا عدم نیاز به درمان را تعیین نماید.
اگر درمان توصیه شود زمان شروع به درمان، طول درمان، نوع دستگاهی كه بایستی استفاده شود، فواصل بین ویزیتها و نیز هزینه درمانی مشخص می گردد.
دكتر امیر عباس آیت اللهی
روزنامه قدس


دوست ترسناک دندان ها! - fafa38 - ۴-۴-۱۳۹۰ ۰۸:۰۹ عصر

دوست ترسناک دندان ها!ترس از مطب و انجام درمان‌های دندانپزشکی تنها مختص به کودکان نیست، بسیاری از افراد بزرگسال نیز علی‌رغم هیبت بزرگ و سن بالا، به مجرد به میان آمدن بحث دندانپزشکی دچار ترس می‌شوند و دانه‌های عرق روی پیشانی‌شان می‌نشیند.
ترس از آمپول بی‌حسی و وسایل تراش دندان تا آن حد است که بسیاری از آنها حاضرند درد جانکاه یک دندان عفونی را تحمل کنند اما پا به مطب دندانپزشکی نگذارند. اما نرفتن به مطب دندانپزشک به‌ خاطر ترس اثر متضادی به‌دنبال دارد. پوسیدگی دندان پیشرفت می‌کند و مشکلات شدیدتری به‌وجود می‌آید که نیاز به عمل‌های پیچیده‌تر دارد.
ریشه هراس از دندانپزشکی بسیاری از افراد بزرگسال را می‌توان در تجربیات منفی دوران کودکی جست‌وجو کرد. ورود به محیطی ناشناخته و مرموز در دوران کودکی، مشاهده هیبت دهشتناک آمپول بی‌حسی و کشیدن یک دندان شیری بدون تزریق بی‌حسی از جمله خاطراتی است که در ذهن بسیاری از این افراد، علی‌رغم گذشت سال‌ها، هنوز زنده مانده است.
در صورتی که احتمالا بسیاری از آنان، به این نکته معترفند که ترس از دندانپزشکی حس بی‌دلیلی است که با مراجعه مجدد به دندانپزشک و شنیدن توضیحات وی در مورد جزئیات درمان‌های دندانپزشکی برطرف خواهد شد. خوشبختانه پیشرفت تکنیک‌های دندانپزشکی و تولید داروها و ابزارهای جدید طی سال‌های اخیر این امکان را فراهم کرده است که به اغلب چنین بیمارانی اطمینان دهیم که ویزیت دندانپزشکی بسیار آسوده‌تر از روزگار کودکی آنهاست.
● دارو درمانی برای رفع درد و اضطراب
دارو‌های بسیاری می‌توانند درد و اضطراب ناشی از اعمال دندانپزشکی را تخفیف دهند. از این دارو‌ها می‌توان به تنهایی یا همراه با تکنیک‌های آرامش بخشی استفاده کرد.
▪ دارو‌های بی‌حسی موضعی: دندانپزشکان با سوزنی ظریف این داروهای مهار کننده درد را در محل عمل تزریق می‌کنند. در اغلب موارد دارو در طول چند دقیقه موثر واقع می‌شود و برای حدود سه ساعت درد را از بین می‌برد.
▪ دارو‌های ضداضطراب: دندانپزشک ممکن است پیش از انجام یک عمل روی دندان داروهایی برای کاهش اضطراب و آرام کردنتان به شما بدهد. در صورتی که قرار باشد چنین کاری انجام شود لازم است یک ساعت زودتر از زمان موعود به مطب دندانپزشک بروید تا زمان کافی برای تاثیر داروی ضداضطراب وجود داشته باشد.
▪ بیهوشی عمومی: در این نوع تسکین بخشی شما هوشیار نیستید و نمی‌توانید به‌طور مستقل تنفس کنید یا بلع انجام دهید. بیهوشی عمومی ‌معمولا برای اعمال جراحی دهان و فک به کار می‌رود. همچنین در مواردی که اضطراب فرد آنقدر شدید است که انجام اعمال دندانپزشکی معمول را غیر ممکن می‌کند ممکن است از این روش استفاده شود. گرچه بیهوشی عمومی برای اغلب افراد خطری ایجاد نمی‌کند اما به هر حال خطر بیشتری نسبت به سایر اشکال تسکین‌بخشی دارد. تنها متخصصان بیهوشی می‌توانند این روش را به کار ببندند.
● روش‌های جایگزین دارو درمانی
برای برخی افراد اضطراب به علت دیدن صندلی دندانپزشکی، تحریک‌کنندگی صدای مته دندانپزشکی، یا ترس از استفراغ یا خفگی ممکن است به همان اندازه نگرانی درباره درد مهم باشد. هیپنوتیزم و تخیل هدایت‌شده تمرینات آرامش بخشی و مشاوره می‌تواند به برطرف شدن اضطراب و ترس کمک کند، برای افرادی که از اعمال دندانپزشکی مضطرب نمی‌شوند اما به دلایل مختلف نمی‌توانند دارو‌های ضددرد را تحمل کنند، رویکرد‌های زیرمی‌توانند به کنترل درد هم کمک کنند.
● تخیل هدایت شده (Guided Imagery):
شما می‌توانید با تصور درآوردن صحنه‌های خوشایند و آرامبخش ذهنتان را از آنچه در دهانتان رخ می‌دهد، جدا کنید. به مکانی فکر کنید که خاطراتی خوش از آن دارید و خودتان را به تصور درآورید که به آنجا رفته‌اید، بر جزئیات حسی تمرکز کنید.
برای مثال گرمای شن، صدای ملایم آبی که به ساحل برخورد می‌کند، آبی درخشان آسمان، یا نوازش باد روی صورت‌تان. خودتان را رها کنید تا تصوراتی که خلق کرده‌اید شما را با خود ببرد. هنگامی‌که آن مکان خوشایند را به خیال درمی‌آورید آهسته و عمیق نفس بکشید. اگر افکار دیگری با این تصورات تداخل کرد، آنها را بپذیرید و سپس سعی کنید دوباره به بهشت ذهنی که ساخته‌اید بازگردید.
اگر در روز‌های آینده وقت دندانپزشکی گرفته‌اید بهتر است چند باری این کار را تمرین کنید تا موقع انجام اعمال دندانی به‌راحتی بتوانید صحنه‌های آرامش‌بخش را به تخیل درآورید.
● هیپنوتیزم
هیپنوتیزم برای بسیاری از افراد می‌تواند جای همه اشکال دیگر کنترل درد حین اعمال دندانپزشکی را بگیرد. این شیوه را می‌توان برای افرادی که به علت بیماری‌های مختلف نمی‌توانند بیهوشی را تحمل کنند هم به کار برد. هیپنوتیزم همچنین برای برطرف شدن ترس از سوزن‌های تزریقی دندانپزشکی موثر است. خود- هپینوتیزم ممکن است شیوه‌ای عملی باشد: یک پزشک متبحر در هیپنوتیزم می‌تواند به شما آموزش دهد چگونه خود را وارد یک حالت هیپنوتیزمی ‌کنید.
● نکات کلیدی برای رفع اضطراب در دندانپزشکی
▪ دندانپزشکی را پیدا کنید که با کمک به شما برای کاهش اضطرابتان متعهد باشد. در مورد ترس‌هایتان با دندانپزشک صحبت کنید تا در مورد انتخاب‌های درمانی برای درد و اضطراب اطلاع حاصل کنید.
▪ با دندانپزشک‌تان در مورد یک پیام «توقف» توافق کنید تا در صورتی که لازم بود دندانپزشک انجام عمل دندان را ادامه ندهد و به شما استراحت بدهد.
▪ طراحی محیط داخلی مطب می‌تواند به کمک شما بیاید. استفاده از رنگ‌های روشن، موسیقی ملایم و تصاویر طبیعی در طراحی مطب می‌تواند محیط درمانی را برای شما دلپذیر و آرامش‌بخش کند.
▪ از نوشیدن نوشیدنی‌های کافئین‌دار پیش از رفتن به دندانپزشکی اجتناب کنید؛ چراکه ممکن است باعث تحریک پذیری و عصبی شدن شما شوند.
▪ حتی‌المقدور قرار دندانپزشکی را در اول روز بگذارید و شب پیش از آن به اندازه کافی بخوابید. یک عضو خانواده یا یکی از دوستان‌تان را برای قوت قلب همراه خود ببرید.
▪ یک دستگاه پخش نوار یا سی‌دی قابل حمل همراه با هدفون به مطب ببرید و با گوش دادن به موسیقی مورد پسندتان پیش و در حین درمان ذهن خودتان را از عمل دندان دور کنید.
▪ از تمرینات آرامش بخشی و تکنیک‌های تخیل هدایت شده استفاده کنید.
▪ به طور منظم برای چکاپ به دندانپزشک مراجعه کنید، ویزیت‌های مکرر از چند طریق به شما کمک می‌کند: رابطه خوبی با دندانپزشک برقرار می‌کنید، با مواد و تجهیزات دندانپزشکی و اقدامات معمول در مطب آشنا می‌شوید، امکان تشخیص زودرس مشکلات دندانی فراهم و بالقوه نیاز به اعمال دندانی گسترده‌تر برطرف می‌شود.
دکتر سیامک شایان‌امین
روزنامه تهران امروز


نوشدارو پس از کشیدن دندان - fafa38 - ۴-۴-۱۳۹۰ ۰۸:۱۷ عصر

[تصویر: 2efd66505017bd9b79703357325a0332.jpg]

نوشدارو پس از کشیدن دندانتمام تاکید و تلاش علم دندانپزشکی امروز بر نگهداری دندان‌هاست، اما در نهایت ممکن است پوسیدگی دندان یا بیماری لثه کار را به جایی برساند که دیگر امیدی به نگهداری دندان نباشد. در چنین حالتی دندانپزشک راه آخر را انتخاب می‌کند: کشیدن دندان.
● در چه واقعی می‌توان دندان‌ را کشید
روزگاری نه‌چندان دور کشیدن دندان اولین و ساده‌ترین راه برای فروکش کردن درد و عفونت دندان بود، اما امروز موارد کشیدن دندان در جوامع پیشرفته در حالی انجام می شودکه امکان ترمیم و نگهداری دندان به هیچ وجه وجود نداشته باشد. در کتاب‌های علم دندانپزشکی از موارد زیر به عنوان دلایل قابل قبول برای خارج کردن دندان نام برده شده است:
▪ مشکل اقتصادی:
اگرچه از مشکل اقتصادی در کتاب‌های دندانپزشکی به عنوان آخرین دلیل برای کشیدن دندان یاد شده است، اما به نظر می‌رسد در کشورهای جهان سوم اصلی‌ترین دلیل خارج کردن دندان‌های پوسیده باشد.
▪ پوسیدگی‌های شدید:
شاید شایع‌ترین و قابل‌ قبول‌ترین علت کشیدن دندان، پوسیدگی شدید غیرقابل ترمیم باشد. وسعت پوسیدگی دندان و قضاوت راجع به غیر قابل ترمیم بودن آن بر عهده دندانپزشک است.
▪ نکروز پالپ:
دندان‌هایی که دچار عفونت بافت عصبی (پولپیت غیرقابل برگشت) شده‌اند یا بافت عصبی مرده (نکروز پالپ) دارند، و امکان انجام عصب‌کشی (درمان ریشه) برای آنها مهیا نیست، کشیده می‌شوند.
▪ مشکل پریودنتال شدید:
یکی از دلایل شایع کشیدن دندان در جوامع محروم و عقب افتاده بیماری پیشرفته لثه است که منجر به تحلیل استخوان و لق شدن لثه می‌شود؛ تا حدی که امکان نگهداری دندان وجود ندارد.
▪ دلایل ارتودنسی:
برخی بیماران که به علت شلوغی و بی‌نظمی دندان‌ها برای درمان ارتودنسی اقدام می‌کنند، ممکن است با نظر دندانپزشک مجبور به خارج کردن برخی دندان‌ها باشند.
▪ دندان‌های نهفته:
دندان‌های نهفته در فک مانند دندان عقل نهفته یا نیمه‌نهفته در صورتی‌که امکان رویش آنها به دلیل کمبود فضای کافی امکان‌پذیر نباشد باید کشیده شوند.
دندان‌هایی که با طرح درمان پروتز تداخل دارند: گاه برخی دندان‌ها مانع طراحی و کار گذاشتن مناسب دستگاه‌های پروتزی شامل دست‌دندان کامل، پارسیل یا روکش می‌شوند. موقع چنین تداخلی، کشیدن دندان‌ها پیش از گذاشتن دندان مصنوعی الزامی است.
▪ دندان‌های دارای ضایعات پاتولوژیک:
اگر دندان‌ها دچار ضایعات پاتولوژیک شوند ممکن است با نظر دندانپزشک کشیده شوند.
▪ دندان‌های مبتلا در شکستگی فک:
در فردی که دچار شکستگی فک بالا یا پایین شده، دندان‌هایی که شدیدا آسیب‌دیده یا از بافت استخوانی اطراف جدا شده‌اند، ممکن است برای جلوگیری از عفونت کشیده شوند.
▪ قبل از انجام رادیوتراپی:
بیمارانی که به خاطر انواعی از تومورهای دهانی مجبور به پرتودرمانی هستند، مجبور به کشیدن دندان‌های مشکوک به عفونت و غیرقابل ترمیم خود هستند.
● دلایل نکشیدن دندان
حتی در صورتی‌که دندانی حائز یکی از شرایط کشیدن دندان باشد، ممکن است به دلیل برخی موارد امکان خارج کردن آنها وجود نداشته باشد و دندانپزشک مجبور باشد کشیدن دندان را تا فروکش کردن شدت مشکل به تاخیر بیندازد. بیماری‌های سیستمیک کنترل نشده نظیر دیابت شدید و بیماری پیشرفته کلیه، لوسمی (سرطان خون)، بیماری کنترل نشده و شدید قلبی، فشار خون بالا ممکن است به ممنوعیت نسبی یا مطلق کشیدن دندان منجر شود. بیمارانی که داروهایی نظیر داروهای مهارکننده سیستم ایمنی و شیمی‌درمانی سرطان یا فاکتورهای خونی ضدانعقاد مصرف می‌کنند باید با احتیاط مورد عمل جراحی دندان قرار گیرند.
● مراقبت‌های بعد از کشیدن دندان
پس از کشیدن دندان، دندانپزشک موارد زیر را برای کنترل خونریزی و درد و جلوگیری از عفونت به شما توصیه می‌کند:
▪ تکه گاز گذاشته شده بر محل دندان کشیده شده را به مدت حداقل نیم ساعت با فشار ملایم فک در دهان نگه‌دارید.
▪ از مک زدن و خالی کردن مکرر آب دهان خودداری کنید.
▪ از خوردن غذاهای سفت و نوشیدنی‌های داغ در روز اول پرهیز کنید.
▪ از کشیدن سیگار و پیپ و استفاده از نی برای نوشیدن مایعات تا چند روز خودداری کنید.
▪ چند شب اول پس از کشیدن دندان، آن ناحیه را مسواک نکنید، اما باقی دندان‌های خود را می‌توانید مسواک بزنید.
▪ در روز اول و دوم پس از کشیدن دندان، با استفاده از دهان‌شویه یا آب و نمک رقیق ولرم یا محلول شست و شوی نمکی روزانه چند بار دهان را به آرامی و بدون پمپاژ کردن شست‌وشو دهید.
▪ خروج و نشست مقداری خونابه از محل دندان کشیده شده به مدت ۲-۱ روز طبیعی بوده و نیازی به ویزیت دندانپزشکی ندارد.
▪ در صورت بروز خونریزی در منزل، یک تکه گازاستریل مرطوب شده را روی محل دندان کشیده شده گذاشته و با فشار ملایم، دهان را ببندید و ضمناً از بیرون دهان، کمپرس سرد (کیسه یخ) کنید.
▪ در صورتی که خونریزی شدید و غیرقابل کنترل باشد به کلینیک مراجعه کرده و از گذاشتن داروها و مواد مختلف بر موضع اجتناب کنید.
▪ در صورت بروز درد از استامینوفن استفاده کنید و از مصرف داروهای مسکن ضدالتهابی مثل آسپرین و بروفن به علت اینکه خاصیت ضدانعقادی دارند، خودداری نمایید.
▪ در صورت بروز تورم و عفونت با کلینیک تماس بگیرید.
▪ توجه داشته باشید به علت طولانی بودن زمان بی‌حسی( معمولاً ۴-۳ ساعت) و بی‌حس بودن بافت‌های نرم اطراف دندان، لب، گونه یا زبان گاز گرفته نشود.
▪ گاهی اوقات به علت درآمدن لخته خون از حفره دندان کشیده شده، عارضه‌ای به‌وجود می‌آید که اصطلاحاً درای ساکت (حفره خشک) نامیده می‌شود. این عارضه درد نسبتاً شدیدی داشته و بعد از ۳-۲ روز به‌وجود می‌آید. در صورت بروز آن به کلینیک مراجعه کنید.
▪ دهان تا چند روز بعد از کشیدن دندان بد طعم بوده و بوی نامطبوعی دارد که طبیعی بوده و نشانه وجود عفونت نیست.
● مراقبت‌های لازم بعد از عمل جراحی دندان
خارج کردن برخی دندان‌ها با روش‌های ساده و معمول امکانپذیر نیست و نیازمند انجام جراحی هستند. طی جراحی دندان پس از برس بافت لثه و برداشت مقداری استخوان توسط دندانپزشک خارج می‌شود. پس از انجام جراحی دندان رعایت موارد زیر برای کاستن از عوارض عمل، جلوگیری از بروز مشکلات بعدی و بهبودی سریع‌تر، الزامی است:
▪ بعد از انجام جراحی روی جراحت داخل دهان قشر خاکستری رنگی ممکن است دیده شود و دهان تا چند روز بدطعم و بوی نامطبوعی دارد. این حالات طبیعی بوده و نشانگر وجود عفونت نیستند.
▪ روز اول رژیم غذایی مایع یا نرم و سرد داشته باشید و از روز بعد در صورت عدم ناراحتی از غذاهای معمولی می‌توانید استفاده کنید (با طرف دیگر فک غذا جویده شود).
▪ صرف مایعات و غذاهای کافی و مقوی بعد از جراحی ضروری بوده و در بهبودی شما تاثیر بسزایی دارد. مراقب باشید از فشار مستقیم لقمه غذایی روی ناحیه بخیه زده شده تا یک هفته اجتناب شود.
▪ تورم و درد بعد از جراحی قابل انتظار است. کاربرد کمپرس سرد (کیسه یخ) از خارج دهان، بعد از جراحی و ادامه آن در روز اول و کمپرس گرم از روز سوم به بعد در کاهش تورم موثر است.
▪ حداکثر تورم در مدت ۴۸ تا ۷۲ ساعت بعد از جراحی به وجود می‌آید که از روز چهارم کاهش یافته و طی ۱۰-۷ روز از بین می‌رود.
▪ مسواک زدن دندان‌ها از روز بعد از جراحی بدون اشکال بوده و دقت کنید به مدت یک هفته از مسواک زدن مستقیم بخیه‌ها خودداری شود.
▪ یک هفته بعد از عمل جراحی جهت کشیدن بخیه به کلینیک مراجعه نمایید.
● نحوه انجام کمپرس سرد و گرم
به کار بستن صحیح کمپرس پس از جراحی‌های دهان کمک زیادی در کنترل خونریزی و تورم می‌کند و موجب تسریع در بهبود ناحیه جراحی می‌شود.
برای این منظور در ۲۴ ساعت اول پس از جراحی از کمپرس سرد، ۲۴ ساعت دوم بدون کمپرس و از ۲۴ ساعت سوم به بعد از کمپرس گرم استفاده می‌شود. کمپرس سرد به این ترتیب است که مقداری یخ خرد شده را در یک کیسه پلاستیکی ریخته و آن را داخل یک پارچه خشک می‌پیچیم تا از تماس مستقیم یخ با پوست جلوگیری شود. سپس آن را ۲۰ دقیقه از بیرون در مجاورت ناحیه جراحی قرار می‌دهیم و پس از آن ۲۰ دقیقه استراحت می‌دهیم و این عمل را در ۲۴ ساعت اول پس از جراحی تکرار می‌کنیم. در ۲۴ ساعت دوم نه کمپرس سرد و نه گرم انجام شود.
در ۲۴ ساعت سوم به بعد گرما چه از طریق کمپرس گرم و چه از طریق دهان‌شویه گرم موجب تسریع در از بین رفتن تورم و بهبودی می‌شود. کمپرس گرم به وسیله کیسه آب گرم و یا بطری حاوی آب گرم قابل انجام است. نحوه انجام مانند کمپرس سرد است. ضمن اینکه بایستی مراقبت بود که تماس کیسه یا بطری گرم موجب سوختگی پوست ناحیه نشود.
دکتر سیامک شایان
روزنامه تهران امروز


اور دنچر - fafa38 - ۴-۴-۱۳۹۰ ۰۸:۳۱ عصر

[تصویر: 1649055b4806676855e681022eb7a98c.jpg]
اور دنچرمعمول ترین روشی که برای گذاشتن دندان برای یک فرد بی دندان به کار می رود دست دندان کامل است.با وجودی که این دست دندان ها خدمت زیادی بهه این افراد می کنند وآن ها را قادر می سازد که غذا های معمول را بخورند وصحبت نمایند ودر عین حال زیبائی را به آن ها بر می گرداند .
با وجود همه این مزایا ، بیمارانی که از این نوع دندان های مصنوعی استفاده می کنند به تدریج دچار سایش بافت لثه ای می شوند.در حقیقت دندان مصنوعی تکیه گاه خود را از دست می دهد ودیگر به اندازه روز اول در دهان محکم نیست.این بدین معنی است که دندان مصنوعی در هنگام غذا خوردن در دهان حرکت می کند وراحتی و آسایش را از شخص می گیرد.
در عین حال برخی موارد ممکن است این گونه دندان ها در هنگام صحبت کردن از دهان بیرون بیفتد واعتماد به نفس شخص را تحت تأثیر شدید قرار دهد.
این بیماران به دنبال ر وشی برای محکم کردن دندان هایشان در دهان هستند.برخی در پی تعویض این گونه دندان های مصنوعی بر می آیند.
با تعویض این دندان ها وساخت دندان هائی که با شرایط جدید لثه ها انطباق بهتری داشته باشد تا حدودی از مشکلات کم می شود ولی با توجه به ضعیفی لثه باز هم دندان در دهان حرکت می کند وباعث ایجاد زخم در دهان می شود.
انواعی از چسب های دندان مصنوعی در سال های اخیر در داروخانه ها عرضه می شوند این چسب ها هم تاحدودی مشکل بیماران راکم می کند ولی اثر آن ها خیلی زود از بین می رود ونمی توانند به طور کامل مؤثر باشند.
یکی از بهترین روش هائی که در سال های اخیر برای این گونه بیماران ارائه شده است اور دنچر می باشد.اوردنچر یعنی نوعی دندان مصنوعی که توسط چفت وبست مخصوصی به پایه هائی ثابت در فک متصل می شود.
این پایه های ثابت می توانند دندان های طبیعی ویا ایمپلنت یعنی دندان های کاشتنی باشند.در مورد افراد بی دندان که هیچ پایه ای درفک آن ها وجود ندارد باید از دندان های کاشتنی استفاده کرد.دندان کاشتنی یا ایمپلنت قطعاتی پیچ مانند از جنس تیتانیوم است که با یک جراحی ساده وبا بی حسی موضعی در فک کاشته می شود.
بر روی این ایمپلنت ها قطعاتی قرار می گیردکه با قطعات دیگری که داخل دندان مصنوعی قرار می گیردحالت چفت وبست دارند.بدین ترتیب با این کار دندان های مصنوعی کاملا" در دهان محکم می شوند وامکان غذا خوردن وصحبت کردن را برای بیمار فراهم می کنند.
تعداد پایه هائی که برای این کار در هرفک قرار می گیرد از دوتا شش ایمپلنت متفاوت است ومسلما" هر چه پایه ها بیشتر باشد نتیجه بهتر خواهد بود.نوع چفت وبستی که بر روی ایمپلنت ها قرار می گیرد نیز متفاوت است وممکن است بر روی هر ایمپلنت تک تک فرار گیرد ویا ایمپلنت ها به کمک قطعات میله مانندی به هم متصل شوند..در فک بالا معمولا" حداقل از چهار ایمپلنت استفاده می شود وایمپلنت ها به کمک این میله هابه هم وصل می شود.
تصاویر زیر متعلق به بیماری می باشد که دندان های فک پائین راکشیده بود وبرای گذاشتن اوردنچر به مطب ما مراجعه کرده بود.همان طور که در عکس ها مشاهده می شود لثه فک پائین بسیار ضعیف می باشد وقدرت نگهداری دندان مصنوعی را ندارند.
همکارانی که قبل از من ایشان را معاینه کرده بودند درمان اوردنچر را به ایشان پیشنهاد کرده بودندوبیمار برای انجام این کار به مطب ما معرفی شده بود.بنابر این برای این بیمار دوپایه ایمپلنت در فک کاشته شد و دندان مصنوعی برای وی ساخته شد.
تصویر بالا قطعات اضافه شده به ایمپلنت که دندان مصنوعی بر روی آن ها قرار می گیرد را نشان می دهد.
سطح داخلی دندان مصنوعی قرار می گیرد جاهای مخصوصی تعبیه شده است که در قطعاتی که بر روی ایمپلنت قرار گرفته قفل می شود.
دکترسیدحسین رجالی http://dentistry.blogfa.com


مسواک به سبک اسلامی - fafa38 - ۵-۴-۱۳۹۰ ۰۱:۳۹ صبح

مسواک به سبک اسلامیشاید برایتان جالب باشد که بدانید در حدود ۱۱۰ حدیث در خصوص مسواک در کتب حدیث آمده است. محتوای بیشتر این احادیث البته تاکید بر کارکرد مسواک در حفظ سلامت دهان و دندان و لزوم توجه و استفاده مسلمانان از آن است.
نکاتی که امروز برای ما بدیهی به نظر می‌رسد برای اقوام عرب در هزار و پانصد سال پیش کاملا آموزشی و مفید فایده بوده است. این احادیث باوجود متن ساده، توصیه‌های مفیدی در خود دارند که بسیاری از آنها امروزه نیز از زبان دندان پزشکان و البته به گونه‌ای دیگر به بیماران توصیه می‌شوند.
● اهمیت مسواک زدن و رعایت بهداشت دهان
حضرت محمد(ص) می‌فرماید: «دندان‌ها که صاف و زیبا هستند، به واسطه جویدن غذا کثیف و آلوده می‌شوند و کم‌کم بوی دهان تغییر می‌یابد و ایجاد فساد در قوای دماغیه می‌کند. وقتی که انسان مسواک کند، فساد از بین می‌رود، و دندان دو مرتبه تمیز و پاکیزه می‌شود.
پیامبر می‌فرمودند: «اگر برای مردم دشوار نبود، مسواک کردن را در هر نماز، واجب می‌کردم.»
پیامبر اکرم فرمود: «جبرئیل همواره مرا به مسواک زدن سفارش می‌کرد تا جایی که گمان کردم آن را واجب خواهد ساخت.»
رسول الله فرموند:‌ «به مسواک زدن امر شدم، آن گونه که ترسیدم بر من فرض شود.»
امام حسین چنین می‌فرمود: «پدرمان به ما دستور می‌داد پس از خلال دندان‌ها، سه مرتبه آب را در دهان بگردانیم و دور بریزیم (مضمضه کنیم)، سپس آب بیاشامیم.»
پیامبر فرمود: «مسواک زدن اقتضای فطرت انسان است.»
● توصیه به مسواک زدن
امام رضا در مورد فواید مسواک زدن فرمودند: «دو رکعت نماز که پس از شستن و مسواک کردن دندان خوانده شود، از هفتاد رکعت بدون مسواک بهتر است.»
امیرالمؤمنین می‌فرماید: «مسواک زدن سبب جلب رضایت و خشنودی خداوند و اجرای سنت پیغمبر است و وسیله خوش‌بویی دهان و دندان است.»
● توصیه به استفاده از خلال دندان
پیامبر می‌فرماید: «دندان‌های خود را خلال کنید زیرا خلال کردن جزو نظافت است و نظافت از ایمان است و شخص با ایمان داخل بهشت می‌شود.«
پیامبر گرامی‌اسلام برای وادار کردن همه مردم به نظافت دندان و دهان می‌فرمودند: «یکی از حقوقی که مهمان به گردن میزبان دارد، این است که میزبان برای او چوب خلال را در وقت غذا خوردن آماده کند.»
توجه اسلام به جزئیات بهداشتی تا این حد بوده که به ما اجازه نداده با هر چیز یا با هر چوبی خلال کنیم. در یک روایت آمده که خلال کردن با هر چیزی موجب فقر است.»
امام رضا نیز می‌گوید: «با چوب درخت انار و شاخه‌های ریحان خلال نکنید زیرا این هر دو سبب تحریک رگ جذام هستند.»
● فواید مسواک زدن
امام صادق (ع) می‌فرماید: «برای مسواک کردن کردن دوازده فایده است:
▪ مسواک کردن پیروی از سنت پیامبر است.
▪ دهان را پاک می‌کند.
▪ سبب ازدیاد نور چشم است.
▪ موجب خشنودی خدا است.
▪ موجب سفید و زیبایی دندان است.
▪ از کرم خوردگی دندان جلوگیری می‌کند.
▪ لثه را محکم می‌سازد.
▪ اشتها را زیاد می‌کند.
▪ بلغم را از بین می‌برد.
▪ حافظه را تقویت می‌کند.
▪ حسنات انسان را در پیشگاه خدا زیاد می‌کند.
▪ فرشتگان نیز خرسند می‌شوند.»
● روش مسواک زدن
امام رضا می‌فرمود: «زیاده‌روی در مسواک کردن سبب صدمه مینای دندان و سست شدن ریشه‌های آن است.»
● نقش مواد قندی در تخریب دندان
امام رضا می‌فرمایند: «هر کسی مایل است دندان‌هایش سالم بماند، شیرینی را پس از خوردن مقداری نان صرف کند. زیرا نان در دهان خمیر می‌شود. و این خمیر گودال‌ها و حفره‌های مینا را پر می‌کند و به این صورت، شیرینی هیچ‌گونه تاثیر سوئی روی دندان نخواهد گذاشت.»
و نیز می‌فرمایند: «یکی از هوس‌های مضری که زیان فوق‌العاده به سلامت و استحکام دندان وارد می‌سازد، هوس خوردن شیرینی است که راه را روی بیماری‌های دندان می‌گشاید. جنون مصرف امروز در کشورهای متمدن جهان زیاد شده است و یکی از علل عمده امراض دندان است.»
● جنس مسواک
امام هشتم می‌فرماید: «بهترین چوب‌های مسواک چوب درخت اراک است، زیرا این چوب دندان‌ها را جلا می‌دهد و دهان را خوش‌بو می‌کند و لثه‌ها را محکم کرده و نیز از کرم خوردگی جلوگیری می‌کند. و این فواید در صورتی است که مسواک کردن با اعتدال و میانه روی همراه باشد.»
● اراک؛ معادلی برای مسواک و خمیر دندان امروزی
اعراب برای مسواک زدن و پاکیزگی دندان‌ها از چوب درخت اراک استفاده می‌کردند. درخت اراک در مناطق بیابانی می‌روید.
اراک شبیه درخت انار بوده و در تمام مدت سال سرسبز است، شاخه‌های آن باریک و گرد و برگ‌های آن به دلیل وجود ماده روغنی سبز رنگ، درخشان است و شیره‌ای به رنگ زرد مایل به سبز روشن از آن خارج می‌شود.
لایه داخلی چوب این درخت از الیاف سلولزی تشکیل شده است، الیاف براساس نظامی‌دقیق در کنار یکدیگر مرتب شده‌اند و در کنار هم کامل‌ترین مسواک طبیعی را تشکیل می‌دهند.
علاوه بر این، چوب درخت اراک حاوی مواد متعددی است که در جلوگیری از پوسیدگی، استحکام‌بخشیدن به ساختار دندان، حفظ سلامت دندان و لثه، سفید کردن دندان و خوش‌بو کردن دهان کاملا موثر است.

هفته نامه سپید


مرارت‌های عاقل شدن! - fafa38 - ۵-۴-۱۳۹۰ ۰۱:۴۷ صبح

مرارت‌های عاقل شدن!تعداد دندان‌ها را در کتاب علوم پنجم دبستان ۳۲ دندان ذکر کرده‌اند. اما شاید اگر جلوی آینه بایستید و آنها را در دهان خودتان بشمارید، نهایتا به عدد ۲۸ برسید. پس بقیه دندان‌ها کجا هستند؟عدم حضور چهار دندان باقی مانده اگر کمتر از ۲۰ بهار از عمرتان گذشته باشد چندان غیر معمول نیست؛ اما به مجرد اینکه به دهه سوم زندگی پا گذاشتید و هیچ نشانه‌ای از آنها در دهان خود ندیدید باید کمی در مورد سرنوشت آنها نگران شوید.
۴ دندان مذکور «دندان‌های عقل» نامیده می‌شوند. آخرین دندان‌های دائمی شما که چون در دوره بلوغ فکری در دهان ظاهر می‌شوند، به این نام شناخته می‌شوند. جایگاه دندان‌های عقل در انتهای قوس‌های دندانی است. در حدود سن ۹ تا ۱۰ سالگی در داخل استخوان فک تشکیل می‌شوند. تاج آنها در سن ۱۴ سالگی کامل می‌شود؛ اما آغاز رویش آنها منوط به تشکیل دست‌کم نیمی از طول ریشه است. بعد از ۱۶ سالگی می‌توان در انتظار جوانه زدن آنها بود. اگرچه این اتفاق می‌تواند تا چند سال به تاخیر بیفتد یا حتی هیچ گاه اتفاق نیفتد!
● چرا دندان عقل داریم؟
حقیقت اینجاست که کاربری اصلی دندان عقل مربوط به تمدن‌های گذشته است، انسان‌هایی که جیره غذایی‌شان گوشت حیوانات و غذاهای سفت و سختی بود که آرواره‌های بزرگ‌تر و دندان‌های بیشتری را ایجاب می‌کرد اما گذر قرن‌ها و تغییر جیره غذایی انسان‌ها به سمت غذاهای پخته و نرم‌تر، لزوم داشتن این دندان‌ها را منتفی کرده است. به همین دلیل است که در سیر تکامل نوع بشر، آرواره‌ها کوچک‌تر شدند و به همین دلیل است که در دهان بیشتر افراد فضای کافی برای رویش دندان‌ها وجود ندارد؛ پس دندان‌ها داخل استخوان یا بافت نرم فک‌ها نهفته می‌مانند یا به صورت نیمه نهفته در دهان ظاهر می‌شوند.
● چرا باید دندان عقل را کشید؟
طبق یک قاعده کلی هر دندان عقلی که در عمل جویدن کاربرد نداشته باشد باید کشیده شود. چه آنها که نهفته یا نیمه نهفته مانده‌اند یا در مسیر درستی رویش نکرده‌اند، یا دندانی در فک مقابل خود ندارند. این دندان‌ها باید از دهان خارج شوند، چراکه نه تنها کارکردی در دهان شما ندارند، می‌توانند در آینده دور یا نزدیک مشکلاتی برای شما ایجاد کنند که شایع‌ترین آنها عبارتند از:
۱) صدمه به دندان مجاور:
دندان نهفته با فشار به ریشه دندان مجاور ممکن است موجب تحلیل ریشه آن شود. اگر دندان به صورت نادرست رویش کرده باشد نیز می‌تواند با ایجاد گیر غذایی، موجب پوسیدگی آن شود.
۲) عامل دردهای ناشناخته:
دندان عقل می‌تواند دردهایی با علت نامشخص و منتشر به نواحی سر و گردن ایجاد کند.
۳) حرکت دندانی:
فشار ناشی از دندان‌های نهفته ممکن است سبب بی‌نظمی در ردیف دندان‌ها شود و دندان‌های دیگر را از نظم خود خارج کند.
۴) عفونت لثه:
لثه پوشاننده دندان نهفته اگر به محیط دهان باز شده باشد، به علت گیر غذایی و نفوذ میکروب‌ها، می‌تواند دچار عفونت و التهاب دردناک شود.
۵) ایجاد کیست توموری:
کیسه رویشی که دندان عقل را در بر گرفته، در صورت باقی ماندن دندان نهفته ممکن است ایجاد کیست کند.
● چرا نباید دندان عقل را کشید؟
اگر فضای کافی برای رویش دندان‌های عقل در آرواره وجود داشته باشد و این دندان‌ها در مسیر درستی رویش کنند، هیچ لزومی برای کشیدن دندان‌ها نیست چراکه این دندان‌ها می‌توانند بدون هیچ مشکلی در قوس دندانی قرار بگیرند و به انجام وظیفه بپردازند. ضمن اینکه در صورت از دست رفتن احتمالی دندان‌های جلوتر، می‌توانند با درمان ارتودنسی جایگزین آنها شوند.
● بهترین زمان برای کشیدن دندان عقل
دندان‌های عقل تا جایی که قادر به رویش باشند، به طرف سطح حرکت می‌کنند و معمولا در سطح پشتی دندان‌های آسیای دوم گیر می‌افتند و جلوتر نمی‌روند. این اتفاق معمولاً در سنین ۱۶ تا ۱۷ سالگی می‌افتد و این سن بهترین زمان برای کشیدن آنهاست. در این سن به دلیل وجود کیسه رویشی بزرگی که تاج دندان را در بر گرفته و همچنین علت عدم رویش کامل ریشه، کشیدن آنها آسان‌تر است. جراحی دندان عقل در سنین بالاتر ممکن است با عوارضی همراه باشد.
قطور شدن ریشه‌های دندان، فک جوش شدن ریشه‌ها و احتمال شکستگی استخوان فک (به دلیل شروع روند پوکی استخوان) خارج کردن دندان‌های عقل را با مشکل مواجه می‌کند. ضمن اینکه روند التیام جای دندان دیرتر و مشکل‌تر می‌شود. دندان‌پزشکان به افراد بزرگسالی که دندان‌های عقلشان نهفته باقی مانده، پیشنهاد عمل جراحی و خارج کردن آنها را نمی‌دهند، مگر اینکه در بررسی‌های رادیوگرافیک دوره‌ای، تشکیل یک کیست توموری در اطراف دندان را تشخیص دهند.
دکتر چنگیز صبوریان دندانپزشک
روزنامه تهران امروز


اگر به خمیردندان آلرژی دارید... - fafa38 - ۵-۴-۱۳۹۰ ۰۱:۵۹ صبح

اگر به خمیردندان آلرژی دارید...هیچ‌چیز مثل مسواک زدن دندان‌ها با یک خمیردندان خوش‌بو و ملایم، احساس نامطلوب دهان را از بین نمی‌برد. خمیردندان، این یار دیرینه و صمیمی مسواک، نه تنها به تمیز شدن بهتر دندان‌ها تا حدی کمک می‌کند، بلکه معمولا حس خوبی از تازگی در دهان ایجاد کرده و بوی نامطلوب دهان را کم می‌کند. صنعت ساخت خمیردندان از آغاز تا به امروز پیشرفت‌ زیادی داشته است؛ به حدی که امروز شاید برای خریدن یک خمیردندان از میان انبوهی از مارک‌ها و رنگ و نقش‌های متنوع، مردد بمانیم. ماده اصلی تشکیل‌دهنده اغلب خمیردندان‌ها یکسان است و تغییر آنها به شکل و رنگ و مواد فرعی اضافه شده در آن بستگی دارد...
اغلب ما به راحتی و بدون هیچ دردسری روزانه از خمیردندان، استفاده می‌کنیم و مثل بسیاری از نعمت‌های خدادادی دیگر، قدر این آرامش را نمی‌دانیم، حال آنکه بسیاری از افراد به دلیل ابتلا به واکنش‌ها و‌ آلرژی‌های شدید یا خفیف به خمیردندان، قادر به استفاده از آن نیستند و یا باید با احتیاط خیلی زیاد و تنها از گونه‌ها یا مارک‌های خاص خمیردندان استفاده کنند.
● به چی آلرژی دارم؟
اگر شما جزو افرادی هستید که به خمیردندان‌ها حساسیت دارید، باید بدانید که تنها نیستید و گروه زیادی همانند شما وجود دارند. مواد زیادی خمیردندان را تشکیل می‌دهد و هر کدام از این مواد ممکن است علت ایجاد آلرژی شما باشد. این مواد افزودنی ممکن است برای ایجاد طعم، رنگ، قابلیت تمیز کردن بیشتر و یا حتی کمک به هضم مواد غذایی به خمیردندان اضافه شده باشند. بعضی از موادی که بیش از سایرین در ایجاد آلرژی مقصر شناخته شده‌اند، عبارت‌اند از: عصاره دارچین، فلوراید، ترکیبات آلومینیوم، پروپیلن گلیکول و پاپایین. در اکثر موارد آلرژی به مواد شیمیایی مثل فلوراید و ترکیبات آلومینیوم اتفاق می‌افتد اما گاهی ممکن است که به مواد طبیعی مثل دارچین و پاپایین هم واکنش‌های آلرژیک دیده شود.
● علایم آلرژی به خمیردندان
نشانه‌های زیادی وجود دارد که بیانگر وجود آلرژی به خمیردندان است. یکی از این نشانه‌ها وجود دانه‌های قرمز‌رنگ است که معمولا در اطراف دهان و به خصوص گوشه‌های لب (جایی که بیشترین تماس با خمیردندان را دارد) اتفاق می‌افتد. این دانه‌های قرمز رنگ معمولا از ناحیه گوشه‌های لب آغاز می‌شود و اگر عامل ایجاد آلرژی حذف نشود، کم‌کم این دانه‌ها به نواحی دیگر صورت پخش خواهد شد. آلرژی در بعضی افراد شدیدتر از این حالت و به صورت بروز زخم‌های دهانی شبیه آفت و یا التهاب شدید لثه‌ها، بلافاصله بعد از مسواک زدن، اتفاق می‌افتد. در حالت‌های بسیار شدیدتر ممکن است التهاب به دستگاه گوارش و دستگاه تنفسی برسد و یا در موارد بسیار نادر به مرگ منجر شود.
● راه‌حل چیست؟
یکی از راه‌حل‌هایی که برای گریز از واکنش آلرژیک به خمیردندان به نظر می‌رسد، استفاده از خمیردندان‌های گیاهی است اما تجربه نشان داده است که این راه‌حل کارایی چندانی ندارد و کسانی که مستعد به آلرژی به خمیردندان هستند، حتی به ترکیبات گیاهی نیز آلرژی نشان داده و دچار مشکل می‌شوند. بهترین راه‌حل برای کشف علت آلرژی و درمان آن مشورت با پزشک است اما در کنار آن این راه‌حل‌ها را نیز برای کاهش شدت آلرژی خود به خمیردندان، امتحان کنید:
۱) اگر هنگام مسواک زدن روبه‌روی آیینه بایستید و به صورت خود نگاه کنید، متوجه می‌شوید که گوشه‌های دهان بیشترین آلودگی به خمیردندان را دارند. سعی کنید، جوری مسواک بزنید که خمیردندان کمتر به این ناحیه برسد و به محض رسیدن خمیردندان به این ناحیه آن را با آب شستشو دهید.
۲) خمیردندان‌های مختلف را امتحان کنید. به دنبال خمیردندانی بگردید که کمترین اجزای تشکیل دهنده را داشته باشد. (ساده‌تر باشد)
۳) مقدار کمتری خمیردندان روی مسواک‌تان بگذارید و مقدار خمیردندان مصرفی‌تان را به یک‌سوم تا یک‌چهارم مقدار همیشگی کاهش دهید. با این کار مقدار تماس با ماده آلرژی‌زا را کم خواهید کرد و از شدت حساسیت کاسته خواهد شد. بلافاصله بعد از مسواک زدن دهان خود را با مقدار زیادی آب شستشو دهید و مراقب باشید که حتی مقدار کمی از خمیردندان را فرو ندهید.
۴) اگر از همه این راه‌حل‌ها ناامید شدید و هنوز حساسیت شما به خمیردندان وجود داشت، راه‌حل آخر حتما کارساز خواهد بود: بدون خمیردندان مسواک بزنید. به خاطر داشته باشید نقش اصلی تمیز کردن دندان‌ها را مسواک به صورت فیزیکی به عهده دارد و نقش خمیردندان کاملا کمکی است. مسواک خود را مرطوب کرده و بدون خمیردندان اما کامل و طولانی‌ مسواک بزنید.
می‌توانید برای کمک به سلامت و استحکام دندان‌هایتان از دهان‌شویه‌های فلوراید و یا فلورایدتراپی در مطب دندانپزشکی استفاده کنید. (البته به شرطی که علت آلرژی شما، فلوراید موجود در خمیردندان‌ها نباشد!) برای خوش‌بو شدن دهان‌تان هم از دهان‌شویه‌های خوش‌بوکننده و یا آدامس‌های بدون قند استفاده کنید.
دکتر فرین میزانیان
روزنامه سلامت


دندان‌ها از جلو نظام! - fafa38 - ۵-۴-۱۳۹۰ ۰۲:۱۰ صبح

دندان‌ها از جلو نظام!● چرا نامرتبی دندان‌ها این روزها این‌قدر شایع است؟
مطالعات باستان‌شناسان نشان می‌دهد در انسان‌های اولیه، بی‌نظمی دندان‌ها این‌قدر شایع نبوده است و بیشتر آن‌ها فک پایینشان جلوزده بود است.
ولی این روزها، حدود ۶۵ درصد افراد جامعه به نوعی با مشکل نامرتبی دندان‌ها و عقب یا جلو بودن فک‌ها درگیرند. در انسان‌های قرن ۲۱ نسبت به قرن‌های پیش، تعداد دندان‌ها اندازه دندان‌ها، و اندازه فک‌ها کوچک‌تر شده است. برخی دانشمندان می‌گویند انسان‌های اولیه در رژیم غذایی خود، از غذاهای سفت و سخت مثل گوشت خام استخوان استفاده می‌کردند و به همین دلیل آرواره‌های قوی‌تر و بزرگ‌تری برای جویدن این غذاهای سخت داشتند ولی در زندگی امروزی، انسان‌ها معمولاً از غذاهای نرم و پخته استفاده می‌کنند، بنابراین در طول روند تکامل طبیعی، آرواره‌های انسان‌ها ضعیف‌تر و کوچک‌تر شده است اما تعداد دندان‌های آن‌ها در طول این قرن‌ها تغییری نکرده است. بنابراین فضای کمتری برای رویش دندان‌ها وجود دارد و به همین دلیل دندان‌ها نامنظم و نامرتب در دهان رویش می‌یابند و بسیاری از انسان‌های امروزی به این دلیل دندان‌هایی نامرتب دارند؛ البته هنوز هم این نظریه مخالفان خاص خود را دارد.
● نژادها و رنگ‌ها
- سیاه‌پوستان، بیش از سفیدپوستان بین دندان‌های جلویی‌شان فاصله دارند.
- از هم باز بودن دندان‌های جلویی، در سیاه‌پوستان بیش از سفیدپوستان دیده می‌شود.
- درهم رفتگی دندان‌های جلویی، در سفیدپوستان بیش از سیاه‌پوستان دیده می‌شود.
- در نژاد اروپای شمالی، جلوتر بودن فک بالا نسبت به پایین، بیشتر از سایر نژادها دیده می‌شود.
- در نژاد آسیایی و آفریقایی، جلوتر بودن بودن فک پایین نسبت به فک بالا، بیشتر از سایر نژادها دیده می‌شود.
● کشیدن دندان‌ها (دندان‌ها در شیشه)
شاید شما هم وقتی به مطب دندان‌پزشکی رفتید، به شما گفته‌اند که فضای دندان‌هایتان کم است و برای مرتب کردن آن‌ها لازم است تعدادی از دندان‌هایتان را بکشید. کشیدن دندان‌ها برای مرتب کردنشان، در درمان‌های ارتودنسی، امری طبیعی است و اصلاً جای نگرانی ندارد چون معمولاً فضای حاصل از کشیدن دندان‌ها، پس از درمان ارتودنسی به طور کامل به وسیله دندان‌های دیگر اشغال می‌شود و فضایی خالی در دهان شما باقی نخواهد ماند.
اگرچه بهتر است دندان، کشیده نشود ولی در برخی بیماران بهترین نتایج با کشیدن دندان حاصل می‌شود. دندان‌هایی که معمولاً در درمان ارتودنسی کشیده می‌شوند، دندان‌های آسیای کوچک هستند. کشیدن هر ۴ دندان آسیای کوچک باعث می‌شود لب‌ها تورفته‌تر به نظر برسند، ولی افراد جوامع امروزی لب‌های پرتر و برجسته‌تر را می‌پسندند و این یکی از دلایل مخالفان کشیدن دندان در ارتودنسی است.
● زمانی برای به صف کردن دندان‌ها
اگر شما در سن مناسبی شروع به درمان ارتودنسی کنید، حدود ۵/۱ تا ۲ سال طول می‌کشد تا درمان ارتودنسی شما کامل شود و دندان‌های شما مرتب شوند، البته به دنبال آن برای حفظ نتایج درمانی باید برای مدت مشخصی از پلاک‌های ارتودنسی «نگاهدارنده» استفاده کنید. استفاده از این پلاک‌ها برای حفظ و تثبیت موقعیت جدید دندان‌ها لازم است. بنابراین به طور متداول یک درمان ارتودنسی ۲ تا ۵/۲ سال طول می‌کشد.
فراموش نکنید استفاده از پلاک‌های نگاهدارنده، حتماً لازم است و اگر شما در استفاده از آن‌ها کوتاهی کنید، ممکن است دندان‌هایتان دوباره نامرتب شوند و تمام زحمات شما در این مدت به باد رود.
اگر از پلاک ارتودنسی استفاده می‌کنید و دندان‌پزشک به شما توصیه کرده است در تمام ساعات شبانه‌روز جز هنگام غذا خوردن آن را در دهانتان نگه‌ دارید، حتماً این کار را انجام دهید و مرتب از پلاک ارتودنسی‌تان استفاده کنید چون اگر فقط گاه‌گاهی پلاک ارتودنسی را در دهان بگذارید، دندان‌ها در طول زمان عدم استفاده از پلاک، جابه‌جا می‌شوند و پلاک به سختی در محل خود قرار خواهد گرفت و سفت‌تر از حالت اولیه‌ خود خواهد بود. بنابراین به دندان‌هایتان نیروهای نامناسب و مخرب وارد می‌کند و آن‌ها را به موقعیت صحیح هدایت نمی‌کند. اگر قرار است پیچ پلاک ارتودنسی را ۲ بار در هفته و به مقدار مشخصی باز کنید، دقیقاً همان کار را انجام دهید؛ چون پیچاندن پیچ به میزانی بیش از مقدار توصیه‌شده، موجب وارد آمدن نیروهای مخرب به دندان‌هایتان و لقی آن‌ها خواهد شد.
● از شما نگذشته است؛ باور کنید
این روزها علاوه بر کودکان و نوجوانان، بسیاری از بزرگسالان نیز به ارتودنسی روی آورده‌اند و در کنار سایر جراحی‌های زیبایی مانند جراحی بینی، فک و گونه، ارتودنسی نیز به عنوان روشی برای زیباتر شدن، طرفداران خاص خودش را پیدا کرده است. اگر به یک مطب ارتودنسی سری بزنید، در میان بیماران کوچک و کم سن و سال، بیماران جوان و حتی میانسالی را هم خواهید دید که بر خلاف کوچک‌ترها، بنابرخواست درونی خودشان، بازهم بر خلاف کوچک‌ترها بدون اجبار والدین، به مطب ارتودنسی آمده‌اند!
اما باید بگوییم که اگر شما فقط به این دلیل درمان ارتودنسی را انتخاب کرده‌اید که صرفاً زیباتر شوید و تصور می‌کنید تمام مشکلات اجتماعی شما مانند عدم اعتماد به نفس یا خجالتی بودن به یک‌باره برطرف می‌شوید، راه را درست نیامده‌اید. چون می‌توانید کمتر از این‌که خود را مجبور به تحمل کردن سیم‌ها و نگین‌های (براکت‌ها) نه چندان زیبا روی دندان‌هایتان کنید، می‌توانید با کار کردن روی اعتماد به نفستان در روابط اجتماعی، خیلی سریع‌تر به نتایج دلخواهتان برسید.
خوشبختانه اکثر بیماران بزرگسال ارتودنسی، آن‌قدر سخت‌کوش و فعالند که نمی‌گذارند ناهنجاری فک و صورت و نامرتبی دندان در روال عادی زندگی‌شان تأثیر بگذارد، اما گروهی از افراد نیز هستند که مشکلات اجتماعی خود را به ناهنجاری‌های صورت نسبت می‌دهند.
اگر شما در سنین جوانی و میانسالی هستید و تصمیم گرفته‌اید دندان‌هایتان را ارتودنسی کنید، قبل از هر چیز باید به این مطالب توجه داشته باشید که دستگاه‌های ارتودنسی و سیم‌ها و براکت‌ها همواره در دید هستند. بنابراین باید با استفاده از این وسایل در دانشگاه‌، محل کار و در کنار سایر افراد خانواده کنار بیایید. اما به این نکته هم توجه کنید که امروزه دستگاه‌های ارتودنسی نامرئی یا نیمه‌‌مرئی هم وجود دارند که شما می‌توانید با مشورت دندان‌پزشکتان از آن‌ها استفاده کنید، در این صورت دیگر شما در جلسه‌های شغلی و سخنرانی‌ها، مشکلی نخواهید داشت.
همچنین باید در ابتدای درمان، مراحل درمانی و طول مدت درمان ارتودنسی دندان‌هایتان را از دندان‌پزشک بپرسید. شاید لازم باشد در طول درمان از دستگاه‌های مختلفی استفاده کنید یا طول مدت درمانتان خیلی طولانی‌تر از آن‌چه تصور می‌کردید، باشد. بنابراین با در نظر گرفتن تمام این جوانب تصمیم‌ نهایی خود را بگیرید.
اما جالب است بدانید ارتودنسی فقط برای زیباتر شدن نیست، گاهی دندان‌های شما چنان نامرتب و نامنظم هستند که تغییر کردن تمام زوایای آن‌ها با مسواک و نخ کشیدن برایتان دشوار است در این صورت به راحتی پلاک میکروبی روی دندان‌هایتان در مجاورت لثه جمع و پس از مدتی لثه‌های شما ملتهب می‌شود و حتی تحلیل می‌رود و به بیماری‌های لثه‌ای مبتلا می‌شوید. اگر شما هم چنین مشکلی دارید، ارتودنسی را به شما پیشنهاد می‌کنیم. چون با مرتب شدن دندان‌ها، می‌توانید آن‌ها را به راحتی تمیز کنید و از بیماری‌های لثه پیشگیری به عمل آورید. ولی شما به عنوان یک بزرگسال، باید بیش از کودکان مراقب بهداشت دهانی‌تان در طی درمان ارتودنسی باشید، چون خود این سیم‌ها و براکت‌ها محل مناسبی برای تجمع مواد غذایی و میکروب‌های پوسیدگی‌زای دندان و ایجادکننده بیماری‌های لثه‌ای هستند، به علاوه اگر بهداشت دهانی‌تان را به صورت مطلوب رعایت نکنید و این عوامل بیماری‌زا را از روی دندان‌ها و اطراف این سیم‌ها پاک نکنید، خیلی سریع‌تر از کودکان به بیماری‌های لثه‌ای دچار خواهید شد.
● بستن فضا بین دندان‌های جلویی
شاید شما هم از آن دسته افرادی باشید که بین دندان‌های جلویی‌تان فاصله باشد و این فاصله به نظرتان زیبایی چهره شما را تحت تأثیر قرار داده است. اگر این طور است اصلاً نگران نباشید، ارتودنسی می‌تواند مشکل شما را حل کند.
ولی عجله نکنید. غیر از ارتودنسی، روش دیگری نیز وجود دارد. دندان‌پزشک می‌تواند در یک یا ۲ جلسه، فاصله بین دندان‌هایتان را با یک ماده ترمیمی هم‌رنگ دندان پر کند، به این شکل که مقداری از ماده هم‌رنگ دندان، یعنی همان کامپوزیت را در مجاورت یکی از دندان‌هایتان در فضای خالی و مقداری را در مجاور دندان دیگر قرار می‌دهد و با تاباندن اشعه، آن را محکم می‌کند و به این ترتیب در مدت کوتاهی این فاصله پر می‌شود و دندان‌هایتان با یکدیگر در تماس خواهد بود ولی ممکن است دندان‌هایتان کمی بزرگ‌تر به نظر بیایند که این امر معمولاً مشکلی از نظر زیبایی ایجاد نخواهد کرد.
اما گاهی فاصله بین دندان‌های جلویی شما به دلیل بدزاویه قرار گرفتن این دندان‌ها است که در این صورت مشکل شما با استفاده از یک پلاک ارتودنسی حل خواهد شد. ولی اگر دندان‌هایتان کاملاً حرکت کرده و از هم فاصله گرفته باشد، برای اصلاح موقعیت آن‌ها و بستن این فضا، حتماً باید ارتودنسی ثابت انجام دهید و از بند و براکت روی دندان‌هایتان استفاده کنید.
● از ارتودنسی تا جراحی
شاید بگویید ارتودنسی چه ارتباطی با جراحی دارد؟ ولی بهتر است بدانید جراحی آخرین تیر متخصصان ارتودنسی است! گاهی فک پایین شما ممکن است به میزان زیادی بیرون زده یا تو رفته باشد یا بخش میانی فک بالایتان تورفته و بیرون‌زده باشد، گاهی این ناهنجاری‌ها آن‌چنان شدید است که برای اصلاح آن ارتودنسی به تنهایی نمی‌تواند مشکل شما را حل کند و جراحی تنها راه در دسترس است.
معمولاً نامرتبی و نامنظمی دندان‌‌ها را در هر سنی با استفاده از وسایل ارتودنسی می‌توان برطرف کرد و به دندان‌هایی مرتب و ردیف دست یافت. ولی برخی مشکلاتی که در فک‌های شما وجود دارد، درمانشان تنها به وسیله ارتودنسی در سنین خاصی امکان‌پذیر است. یعنی اگر به عنوان مثال فک پایین کودک شما عقب است، اگر او را یک تا دو سال پیش از بلوغ نزد متخصص ارتودنسی ببرید، دست دندان‌پزشک برای درمان فرزندتان بسیار بازتر خواهد بود چون می‌تواند با استفاده از دستگاه‌های ارتودنسی خاصی، فک کودک را که همچنان در حال رشد است، وادار به رشد بیشتری کند و عقب‌ماندگی رشدش را جبران نماید، ولی اگر از این سنین بگذرد و کودک از دوره بلوغ بگذرد و پا به دوره بزرگسالی بگذارد، دیگر صرفاً با درمان ارتودنسی نمی‌توان فک را جلو آورد. ذکر این نکته لازم است که در سنین بالاتر در کنار ارتودنسی، باید از جراحی استفاده کرد.
اگر دندان‌پزشک برای اصلاح روابط فک‌ها و دندان‌هایتان، جراحی را توصیه کرده است، به این نکته توجه کنید که برای دستیابی به موفقیت کامل و داشتن دندان‌هایی مرتب و فک‌هایی متعادل، لازم است قبل و بعد از جراحی، ارتودنسی انجام دهید.
مطلب دیگر آن‌که در بسیاری از روش‌های جراحی فک، پس از عمل، فک‌های شما را با سیم به هم می‌بندد تا سریع‌تر التیام یابد، بنابراین باید خود را برای ۵/۱ تا ۲ ماه بسته بودن دهان و استفاده از مایعات آماده کنید.
مدت بستری شدن در بیمارستان ۲ تا ۴ روز از سرگیری رژیم غذایی عادی۶ تا ۸ هفته پس از جراحی شروع فیزیوتراپی ۱ هفته پس از جراحی شروع ارتودنسی بعد از جراحی ۱ ماه پس از جراحی مدت درمان ارتودنسی پس از جراحی حداکثر ۶ ماه گذشتن خطر از کنار گوش
اگر دندان‌هایتان را ارتودنسی کرده باشید، به یاد می‌آورید دردی را که در روزهای اولی که سیم‌ها و براکت‌ها را روی دندان‌هایتان نصب کرده بودند. شاید هم احساس می‌کنید دندان‌هایتان پس از ارتودنسی لق شده‌اند، درست. گرچه ارتودنسی، درمانی مطمئن است و اگر توسط متخصص این رشته انجام شود کمترین عوارض و خطرات را دارد، ولی به هر حال دارای عوارض خاص خود است. دندان‌پزشک قبل از درمان ارتودنسی، اثرات مخرب نیروهای ارتودنسی را برای شما توضیح خواهد داد و توصیه‌های لازم را به شما برای به حداقل رساندن این خطرات ارایه خواهد نمود. یکی از دلایلی که دندان‌پزشک از شما می‌خواهد هر ۳ تا ۴ هفته به او سر بزنید، کنترل نیروی وارد بر دندان‌ها و جلوگیری از این عوارض است. بنابراین مراجعه سر وقت به دندان‌پزشکتان در طول درمان ارتودنسی را پشت گوش نیندازید.● لقی دندان‌ها
دندان‌ها به وسیله الیافی به استخوان فک متصل شده‌اند. در طی درمان ارتودنسی برای حرکت دادن دندان‌ها، این الیاف از استخوان جدا و بعداً مجدداً متصل می‌شوند و همین پدیده موجب ایجاد مقداری لقی در تمام بیماران ارتودنسی می‌شود.
اگر در طول درمان ارتودنسی‌تان احساس کنید دندان‌هایتان به میزان متوسطی لق شده‌اند، قابل قبول است. ولی لقی شدید دندان‌ها، نشان می‌دهد که نیروی زیادی به دندان‌های شما وارد شده است و این یک زنگ خطر خواهد بود. در این شرایط باید درمان ارتودنسی را قطع کرد تا لقی دندان‌ها به حد متوسط برگردد.
● درد دندان‌ها
وقتی که سیم‌ها و براکت‌های ارتودنسی روی دندان‌هایتان نصب می‌شود یا پیچ دستگاه‌های ارتودنسی را در منزل باز می‌کنید، پس از چند ساعت درد شروع می‌شود و به طور طبیعی ۲ تا ۴ روز ادامه می‌یابد. این میزان درد طبیعی است و ناشی از اعمال نیرو به دندان‌ها، برای حرکت دادن آن‌ها و مرتب کردنشان است. برای این‌که کمتر احساس درد کنید، می‌توانید در این مدت آدامس بجوید. در این صورت درد شما به میزان زیادی کاهش خواهد یافت.
● حساسیت به فلز
جنس اکثر سیم‌های ارتودنسی از فلزی به نام «نیکل» است که برخی افراد به آن حساسیت دارند و مخاط دهانشان در اثر تماس با این سیم‌ها، قرمز و متورم می‌شود. این افراد باید از سیم‌ها و براکت‌های از جنس «تیتانیوم» استفاده کنند.
● تحلیل ریشه دندان
تمام دندان‌هایی که تحت درمان جامع ارتودنسی قرار می‌گیرند، دچار کوتاهی طول ریشه به دلیل تحلیل ریشه می‌شوند که اهمیت چندان زیادی ندارد اما اگر در درمان‌های ارتودنسی از نیروهای سنگین و مداوم استفاده شود و زمان ارتودنسی بیش از حد طولانی شود، این نیروها که از طرف سیم‌ها و نگین‌ها (براکت‌ها) به دندان وارد می‌شوند، می‌توانند باعث تحلیل بیش از حد ریشه دندان شوند.
به تازگی محققان کانادایی موفق به ساخت دستگاهی شده‌اند که می‌تواند با تولید امواج فراصوت، ریشه دندان‌های تحلیل‌رفته را ترمیم و از تحلیل ریشه دندان‌ها در طی درمان ارتودنسی جلوگیری کند. این دستگاه که به اندازه یک نخود است، روی سیم‌های ارتودنسی نصب می‌شود و به وسیله یک باتری کار می‌کند.
● بهداشت دهان به هزار یک علت
سیم‌ها و براکت‌های ارتودنسی محل مناسبی برای گیر کردن مواد غذایی در زیرشان و پوسیده شدن دندان‌هایتان است. بنابراین حتماً بعد از هر غذا، یا پس از خوردن تنفلات در طول روز، دندان‌هایتان را مسواک بزنید و اطراف سیم‌ها را از باقی‌مانده مواد غذایی پاک کنید.
مسواک‌های خاصی هم مخصوص افرادی که دندان‌هایشان را ارتودنسی کرده‌اند، در بازار وجود دارد که گاهی ۳ سر زاویه‌دار دارند و می‌توانند همزمان دور تا دور سیم‌ها و براکت‌ها را تمیز کنند. مسواک‌های برقی جدید هم دارای سرهای مخصوص تمیز کردن دندان‌های ارتودنسی‌شده هستند.
پلاک ارتودنسی‌تان را در ظرف پلاستیکی مخصوصی که می‌توانید آن‌ها را از فروشگاه‌های عرضه ظروف پلاستیکی تهیه کنید، نگهداری نمایید.
بعد از صرف هر غذا، پلاکتان را با یک مسواک، کاملاً تمیز کنید. ممکن است در هنگام تمیز کردن، پلاکتان درون دستشویی بیفتد، بشکند و آسیب ببیند. برای جلوگیری از این کار بهتر است یک ظرف را پر از آب کنید و پلاکتان را بالای آن نگهدارید و در این حالت آن را مسواک بزنید.
● ارتودنسی نامرئی (Invisalign)
این روزها در آمریکا سیستم جدیدی به نام «ارتودنسی نامریی» به بازار ارایه شده است و بسیاری از دندان‌پزشکان برای مرتب کردن دندان‌های بیمارنشان از آن استفاده می‌کنند.
در این سیستم بدون استفاده از سیم‌ها و براکت‌ها و انواع پلاک‌های ارتودنسی دندان‌ها مرتب می‌شوند و مزیت دیگر آن، این است که شما هنگامی‌که از این وسیله استفاده می‌کنید، طرف مقابل اصلاً نمی‌تواند وجود آن را روی دندان‌هایتان مشاهده کند.
در این سیستم، در جلسه اول از دهان شما قالب‌گیری می‌شود و سپس یک‌سری پلاک‌های (قاشقک‌های) شفاف پلاستیکی که قابل گذاشتن و برداشتن است برایتان ساخته می‌شود.
سپس شما هر دو هفته یک‌بار به نوبت یکی از یک پلاک‌ها را دهانتان می‌گذارید و هر کدام به میزان اندکی دندان‌های شما را مرتب می‌کنند. در پایان درمان با تغییرات اندک اندکی که هر یک از پلاک‌ها در دندان‌هایتان ایجاد کرده‌اند، در نهایت دندان‌های شما ردیف خواهند شد.
طول زمان لازم برای مرتب شدن دندان‌ها با این روش، کوتاه و حدود ۶ ماه است. اما فراموش نکنید که فعلاً از آن تنها برای افرادی که دندان‌هایشان به میزان ناچیزی نامرتب است، می‌توان استفاده کرد.

پیک تندرستی


دندانهای نازک نارنجی - fafa38 - ۵-۴-۱۳۹۰ ۰۲:۲۴ صبح

دندان‌های نازک نارنجیحساسیت دندانی یك عارضه شایع است و بسیاری از افراد از مطرح كردن آن خودداری می‌‌كنند.
امروزه حساسیت دندان به عنوان یكی از متداول‌ترین درد‌های دندانی كه بهداشت و عملكرد د‌هان و دندان را تحت تاثیر قرار می‌‌دهد در جامعه دندانپزشكی مطرح شده است. از دیدگاه علت‌شناسی، اصلی‌ترین عوامل‌‌ایجاد حساسیت وجود ساینده‌‌های مكانیكی، شیمیایی و یا اصولا هرگونه ‌تركیب ساینده در د‌هان است. مسلما پایه‌ای‌ترین روش‌های درمانی باید مبتنی بر مقابله و حذف ‌‌این‌گونه ‌‌تركیبات برای جلوگیری از ادامه و نیز بازگشت حساسیت باشد.
در حساسیت‌های خفیف و متوسط، انسداد توبول‌های عاجی از طریق مصرف خمیردندان‌های ضدحساسیت حاوی نمك‌های استرانسیوم و استفاده از پوشش‌های فلوراید موجب كنترل و درمان حساسیت دندان می‌‌شود. روش دیگر استفاده از‌تركیباتی است كه حاوی نمك‌های پتاسیم است. پتاسیم موجود در‌‌ این ‌تركیبات میزان تحریك‌پذیری عصب دندان را تحت تاثیر قرار داده و آستانه تحریك‌پذیری را افزایش می‌‌دهد. در حساسیت‌های شدید به‌طور معمول بستن توبول‌ها از طریق باندینگ و یا با استفاده از مواد‌‌ انجام می‌‌شود.
● طرز تشخیص
تشخیص حساسیت دندان یكی از اصلی‌ترین نكات قابل‌توجه است. شكستگی دندان، پوسیدگی و مشكلات ریشه و نیز نشست‌های حاشیه‌ای در مكانیزم‌های ‌ترمیم از جمله عوارضی هستند كه به‌گونه‌ای با حساسیت درمان در ارتباط‌اند اما نكته قابل توجه در‌‌این است كه همگی آنها با چشم غیرمسلح قابل مشاهده بوده و اغلب به‌صورت منظم به وسیله دندانپزشكان معاینه و درمان می‌‌شوند.با‌‌این وجود عوامل دیگری نیز در بروز حساسیت دندانی موثر هستند.‌‌این عوامل شامل تحلیل لثه توام با از بین رفتن سریع سیمان و همین‌طور از بین رفتن مینا همزمان با بازشدن توبول‌های عاجی به‌دلیل عوامل ساینده مكانیكی، شیمیایی و یا ‌تركیبی از آنها است. ‌این تغییرات تنها در سطوح میكروسكوپی قابل رویت است.‌‌این‌طور به نظر می‌رسد كه حساسیت دندان به‌خودی خود (به‌جز موارد معدودی كه سیمان روی مینا منطبق می‌‌شود) یك بیماری محسوب نمی‌‌شود بلكه نشانه‌‌هایی را از عوارض دیگر ارایه می‌دهد.
بنابراین حتی اگر حساسیت دندانی یك بیماری فرض شود بازهم برای دندانپزشك منطقی خواهد بود كه احتمال وجود دو یا چند عارضه دیگر را نیز درنظرگیرد. گزارش‌های اخیر نشان ‌دهنده آمار ۵۰ درصدی افرادی است كه حساسیت دندان آنها نشانه عارضه دیگری است. درباره بیمارانی كه مشكلات لثه داشته‌اند ‌‌این آمار به ۱۰۰ درصد می‌‌رسد. با وجود اینكه حساسیت دندان یك عارضه شایع است، درصد عمده افراد از مطرح كردن آن خودداری می‌‌كنند. برای بیشتر افراد حساسیت یك عارضه كم اهمیت تلقی می‌‌شود و یا ممكن است آن را غیرقابل درمان تصور كنند (به‌خصوص اگر قبلا تجربه ناموفق درمان آن‌را داشته باشند.) بنابراین اطلاع رسانی در خصوص مفهوم حساسیت دندان و معاینه و نظارت منظم و دقیق بیماران از مهم‌ترین فعالیت‌های دندانپزشكان و متخصصان بهداشت د‌هان و دندان است. در جهت نیل به هدف فوق، دندانپزشكان و متخصصان باید برنامه تغذیه بیماران خود را به دقت ارزیابی كنند. نوشیدن آب‌میوه‌‌هایی مانند آب‌پرتقال و یا نوشیدنی‌هایی كه خاصیت اسیدی دارند همچنین خوردن سبزی‌هایی كه محتوی میزان بالایی از مواد قندی هستند در سایش مینا و باز شدن توبول‌ها موثر است.
● اصول درمان
بیش از ۹۰ درصد افرادی كه دندان حساس دارند معتقدند كه محرك‌های سرمایشی باعث بروز درد در دندان‌شان می‌‌شود در حالی‌كه تنها ۱۰ درصد آنها، محرك‌های مكانیكی را باعث‌ ایجاد ‌‌این عارضه معرفی می‌‌كنند.
اصلی‌ترین و بهترین راه درمان حساسیت دندانی، اطلاع رسانی موثر به بیماران است. در گام اول بیان مفهوم حساسیت دندان برای بیماران و پس از آن ارایه روش‌های درمانی می‌‌تواند بیمار را در ارتقا و حفظ بهداشت د‌هان و دندان خود كمك كند.‌‌این روش‌ها شامل اصول استفاده از خمیردندان‌های ضد حساسیت حاوی نمك‌های استرانسیوم (كلراید یا استات) یا نمك‌های پتاسیم (كلراید و نیترات) است كه اطلاعات مناسبی را در اختیار افراد با حساسیت‌های خفیف تا متوسط قرار می‌‌دهد. همچنین راهنمایی در خصوص استفاده از د‌هان‌شویه‌‌ها (به‌خصوص برای حساسیت‌های بعد از سفیدكردن دندان‌ها در مطب) برای بستن توبول‌های عاجی (از طریق نمك‌های استرانسیوم) و یا تغییر در میزان تحریك‌پذیری عصب دندان (نمك‌های پتاسیم) از راهكار‌های موثر است. در حساسیت‌های شدید و پیشرفته، بهترین روش درمانی، استفاده از پوشش‌های حاوی مقدار بالای فلوراید است.
پیگیری‌های منظم در مطب و همچنین استفاده بیمار از خمیردندان‌های ضدحساسیت در منزل می‌‌تواند یك درمان موثر و مفید را تكمیل كند. چنانچه خمیردندان‌های ضدحساسیت طوری انتخاب شوند كه بتوانند انتظارات عمومی‌‌ بیماران را از یك خمیردندان مرتفع سازند (سفیدكنندگی، ضدپوسیدگی و طعم مناسب) به‌طور مسلم تاثیر زیادی در مصرف منظم بیمار از آنها و در نتیجه دور ماندن <درد> از دندان بیمار خواهند داشت.
روش فوق‌الذكر را می‌‌توان در رده روش‌های غیرتهاجمی‌ طبقه‌بندی كرد چنانچه‌ این روش موفق نبود، روش‌های پیچیده‌تر اما موثر‌تر در نظرگرفته می‌‌شود. با استفاده از روش‌های درمانی فوق متخصصان بهداشت د‌هان و دندان قادر به كاهش و حتی حذف درد و نشانه‌‌های حساسیت در بیماران خود خواهند بود. درمان‌های تهاجمی‌ مانند پیوند لثه در درمان‌های زیبایی كاربرد بیشتری دارند و البته باید با روش‌های فوق ‌تركیب شوند. روش‌های درمانی ذكر شده برای رفع كلیه حساسیت‌های دندانی كافی و موثر است و استفاده از متد‌های دیگر از قبیل ‌ استفاده از لیزر در درمان حساسیت غیرضروری به نظر می‌رسد. توجه به این نكته از اهمیت بالایی برخوردار است كه عادات روزمره بیماران باید به‌صورتی تنظیم شوند كه هیچ كدام از عوامل‌‌ایجاد حساسیت (داخلی و خارجی) را شامل نشوند.‌‌ این نكته می‌‌تواند پایه‌ای‌ترین هدف برای جلوگیری از حساسیت دندانی باشد.
● نكته مهم
سایش سطح دندان از طریق عوامل مكانیكی و شیمیایی، یك فرآیند زمان‌بر است و اغلب تشخیص آن در مراحل اولیه دشوار است. در اغلب موارد هیچ‌گونه نشانه و تغییری حتی در طی چند سال مشاهده نمی‌‌شود.‌‌ این در حالی است كه حتی جزیی‌ترین عوامل نیز در باز كردن توبول‌های عاجی و در نتیجه ‌‌ایجاد حساسیت موثر است. در كل می‌‌توان گفت كه به‌جز در موارد جراحی‌های لثه (كه دندانپزشكان به طور مستقیم با برداشتن سیمان و عاج باعث بروز حساسیت می‌‌شوند) افراد به طور شخصی باعث ‌‌ایجاد حساسیت (بازشدن توبول‌های عاجی) در دندان خود هستند.
اگرچه حساسیت دندان با روش‌های بالینی قابل تشخیص است اما عامل اصلی‌‌ایجاد حساسیت در هر مورد تنها از طریق بررسی عوامل داخلی و خارجی موثر بر حساسیت دندان ، قابل تشخیص می‌‌باشد.
محسن فیاض دستجردی
روزنامه سلامت


مسواک برای شیری‌ها! - fafa38 - ۵-۴-۱۳۹۰ ۰۲:۳۸ صبح

مسواک برای شیری‌ها!شاید پیش خودتان فکر کنید دندان شیری موقتی است، بنابراین نیازی به مسواک زدن ندارد و اگر هم پوسیده شد «می‌افتد» و دندان‌های دائمی به جای آن رشد می‌کند، ولی این تفکر کاملاً اشتباه است، چون کمترین اتفاقی که ممکن است در صورت رعایت نکردن بهداشت این دندان‌ها رخ دهد، انتقال عفونت و میکروب‌های پوسیدگی‌زا، از دندان شیری پوسیده به جوانه دندان دائمی زیرین آن در لثه است، که نقایص ساختمانی جبران‌ناپذیری را در مینا و عاج و تکامل جوانه دندان دائمی ایجاد خواهد کرد.
به جز این دندان‌های شیری در جویدن، تکلم و زیبایی کودک نقش دارند و جا را برای رویش جوانه دندان دائمی زیر خود حفظ می‌کنند. توصیه‌های بهداشتی زیر که به تفکیک سن ارائه شده است موجب حفظ سلامت و طول عمر دندان‌های شیری تا رسیدن زمان افتادن آنها خواهد شد:
● از تولد تا یک سالگی
تمیز کردن دندان‌های کودکتان را از ۶ ماهگی همزمان با رویش اولین دندان شیری آغاز کنید. برای این‌کار نیازی به مسواک و خمیر دندان نیست. فقط می‌توانید از یک تکه پارچه تمیز و مرطوب استفاده کنید و روزی یک مرتبه دندان‌های نوزاد را تمیز کنید. در صورت اجبار والدین به تغذیه کودک با شیشه پستانک، ‌بهتر است از نوعی سرشیشه‌های مخصوص به‌نام سرشیشه‌های «ارتودونتیک» استفاده شود، تا احتمال ایجاد مشکلات بی‌نظمی دندانی کاهش یابد. اما جدای از مشکلات ارتودنسی و بی‌نظمی‌های دندانی، ‌شیر (‌شیر خشک، شیر مادر یا شیرهای پاستوریزه)، به‌خصوص اگر شیرین شده باشند، می‌توانند موجب ایجاد پوسیدگی‌های دندانی در کودکان شوند. بنابراین مراقبت باشید که کودکانتان به خوابیدن با شیشه شیر و یا باقی ماندن سینه مادر در دهان عادت نکنند زیرا، ماندن طولانی مدت شیر بر روی دندان‌ها موجب ایجاد پوسیدگی دندانی می‌شود. در صورت امکان بعد از آنکه کودکتان شیر نوشید، دندان‌هایش را تمیز کنید و یا برای پاک شدن بقایای شیر از روی دندان‌هایش به او مقداری آب بخورانید. هرگز شیر کودکتان را به کمک، قند، شکر، نبات، عسل و یا موادی مانند آنها شیرین نکنید. بعد از آنکه کودکتان شیر خورد، دقت کنید تا حتما آروغ بزند زیرا برگشت شیر به همراه گاز معده هنگام خواب به دهان و باقی ماندن شیر بر روی دندان‌ها، موجب پوسیدگی خواهد شد. از دادن آب میوه‌های شیرین به کودک هنگام خواب پرهیز کنید.
● یک تا ۳ سالگی
از حدود ۲ سالگی یک مسواک مخصوص کودک برای فرزندتان تهیه کنید و به اندازه «یک نخود» روی آن خمیر دندان بگذارید. فرزندتان می‌تواند خودش مسواک زدن را تمرین کند ولی وظیفه اصلی را در مسواک زدن دندان‌هایش شما بر عهده دارید. تا سن ۶ سالگی که کودک به طور کامل قادر به کنترل عضلات خود باشد، ‌مسواک زدن برای کودک به عهده یکی از والدین است و مسواکی که کودک زیر ۶ سال برای خودش بزند ارزش بهداشتی نخواهد داشت. اگر هنگام مسواک زدن مقاومت می‌کند، پدر یا مادر می‌تواند کودک را سرگرم کند و دیگری دندان‌هایش را مسواک بزند. خمیر دندان‌های ژله‌ای مخصوص کودکان طعم دلپذیری برای آنها داشته و می‌تواند عاملی برای تشویق آنها به مسواک زدن باشد، اما تاکید روی حجم کم خمیر دندان برای آن است که کودکان معمولا نمی‌توانند خمیر دندان و کف حاصل از آن را در دهان نگه دارند و ناخودآگاه آن را قورت می‌دهند. خوردن بیش از حد خمیر دندان موجب افزایش مقدار فلوراید در بدن و ایجاد لکه‌های زرد روی دندان‌ها می‌شود.
● ۳ تا ۶ سالگی
فراموش نکنید در این سنین نیز مسوولیت اصلی مسواک زدن دهان کودک با شماست. البته بهتر است به کودک اجازه دهید خودش نیز مسواک زدن را به تنهایی تمرین کند. اگر بین دندان‌های شیری کودکتان فاصله وجود ندارد و کاملاً به هم چسبیده‌اند، باید بین دندان‌هایش را نخ بکشید و اگر پوسیدگی‌های زیادی در دندان‌هایش وجود دارد زیر نظر دندان‌پزشک از ژل‌ها و دهان‌شویه‌های فلورایددار استفاده کنید. این مواد حاوی فلوراید پوسیدگی‌های اولیه را ترمیم خواهند کرد و از پوسیده ‌شدن بیشتر دندان‌ها پیشگیری می‌کنند.
● مصائب خوردن قطره آهن
حتماً شما هم دیده‌اید که دندان‌های بعضی بچه‌ها به دلیل مصرف قطره آهن، بد رنگ و تیره می‌شود، متاسفانه اثر قطره آهن روی دندان‌های کودکان دائمی است و با روش‌هایی مانند مسواک زدن از روی دندان‌ها پاک نمی‌شود. برای پیشگیری از چنین اتفاقی از کودک بخواهید دهانش را کاملاً باز کند و قطره آهن را با قطره‌چکان در حلقش بچکانید تا با دندان‌هایش تماسی نداشته باشد. برای این‌که مطمئن شوید این قطره در تماس با دندان‌ها قرار نگرفته است با یک پارچه مرطوب و تمیز دندان‌های کودک را پس از چکاندن قطره آهن تمیز کنید.
● ویژگی‌های مسواک مناسب برای کودک
مسواک‌های موجود در بازار که برای بزرگسالان استفاده می‌شود، برای بچه‌ها مناسب نیست چون علاوه بر سر بزرگ مسواک که در دهان کودک جا نمی‌گیرد، جذابیت‌های ظاهری مورد نیاز برای جلب توجه کودک و تشویق او به مسواک زدن را نیز ندارد. اگر این‌بار برای خرید مسواک برای کودکتان که دندان‌های شیری دارد به داروخانه رفتید قبل از بیرون رفتن از منزل، راهنمای خرید مسواک زیر را نگاهی بیندازید، احتمالا در خرید مسواک مناسب برای فرزندتان به شما کمک خواهد کرد:
۱) سر مسواک:
کوچک باشد تا در دهان کودک جا شود.
۲) دسته ضخیم و پهن:
اگر دسته مسواک ضخیم باشد، کودک به راحتی می‌تواند مسواک را در دستش نگه دارد و کنترل لازم را حین مسواک زدن داشته باشد.
۳) سرموهای گرد مسواک:
سر الیاف (موهای مسواک) در صورتی‌ که گرد باشد، حین مسواک زدن لثه کودک را کمتر تحریک خواهد کرد و احتمال آسیب لثه کودک کاهش می‌یابد.
۴) مسواک نرم:
در بازار ۳ نوع مسواک وجود دارد:
الف) نرم (soft)
ب) متوسط (medium)
ج) سفت (hard).
از میان این ۳ نوع، نوع نرم برای کودک شما مناسب است. چون به دلیل زبر نبودن آسیب کمتری به لثه کودک وارد می‌کند و همچنین موهای این مسواک می‌توانند نواحی بین ۲ دندان را نیز تمیز کنند.
● مسواک انگشتی
اگر قرار است شما دندان‌های شیری کودکتان را مسواک بزنید، می‌توانید این نوع مسواک را از داروخانه تهیه کنید. مسواک انگشتی مانند یک کیسه روی یکی از انگشتان شما پوشیده می‌شود و شما می‌توانید به راحتی دندان‌های کوچولوی‌تان را مسواک بزنید.
● مسواک برقی
حدود ۴ تا ۵ سالگی می‌توانید برای تشویق کودکتان به مسواک زدن، برای او مسواک برقی تهیه کنید. تحقیقات نشان داده‌اند این مسواک برتری بر مسواک دستی ندارد، ولی در ابتدا شور و شوق استفاده از آن، باعث می‌شود کودک بیشتر و مرتب‌تر از آن استفاده کند و به بهبود بهداشت دندان‌های او کمک کند.
دکتر سیامک شایان امین
روزنامه تهران امروز